|
Sau hoàng hôn, Hà Nội bước vào một “ngày mới thứ hai”. Đó là lúc tour đêm di sản sáng đèn, phố cổ bắt đầu đông hơn, Hồ Tây lộng gió và những lát cắt đời sống chỉ thật sự hiện diện khi thành phố chậm lại. Nhưng giữa đêm ngày càng nhiều trải nghiệm, câu hỏi của không ít du khách sau 22 giờ vẫn còn nguyên tính thời sự: “Giờ thì đi đâu tiếp?”
Gần 20 giờ, mặt hồ Gươm bắt đầu phản chiếu những quầng sáng đầu tiên của phố cổ. Trên vỉa hè Đinh Tiên Hoàng, Lucas Martin giơ điện thoại chụp Tháp Rùa lần thứ ba trong chưa đầy 10 phút. Người đàn ông 62 tuổi đến từ Paris (Pháp) từng đi du lịch qua hơn 80 quốc gia trên thế giới khẽ bật cười khi vợ ông - bà Camille vẫn còn đứng lặng nhìn dòng người đi bộ đang đổ về quanh hồ. “Thành phố này rất khác Paris. Nó đông nhưng không tạo cảm giác vội vã”, bà Camille nói.
Hai vợ chồng người Pháp vừa bắt đầu ngày đầu tiên trong hành trình 12 ngày ở Việt Nam. Họ chọn Hà Nội làm điểm dừng đầu tiên sau khi xem một video ngắn về phố cổ trên mạng xã hội. Điều khiến họ tò mò không chỉ là lịch sử hay ẩm thực, mà còn là một câu hỏi khá giản dị: Hà Nội sẽ như thế nào sau khi mặt trời lặn?
Và giờ thì với họ, ở thời điểm ấy, trải nghiệm đêm của Thủ đô Hà Nội đang mở ra đầy hứa hẹn. Hơn 20 giờ, dòng người đông vui, nhộn nhịp quanh quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục. Tiếng violin của một nghệ sĩ đường phố tan vào tiếng cười nói và bước chân, khiến trung tâm Thủ đô như vừa bước vào một “ngày mới thứ hai” trong đêm.
Giữa nhịp chuyển động ấy, ông bà Lucas và Camille gần như đứng lại khá lâu trước cầu Thê Húc. Đôi vợ chồng đến từ Pháp không giấu được sự thích thú khi chứng kiến một hồ nước cổ kính lại có thể trở thành trung tâm của đời sống cộng đồng nơi đây. Lần đầu tới Việt Nam, bà Camille chăm chú quan sát phố đi bộ rồi nói nhỏ rằng bà bất ngờ khi một không gian công cộng có thể đông vui nhưng vẫn tạo cảm giác dễ chịu đến vậy.
Với ông Lucas, vốn quen nhịp sống nhanh nên điều khiến ông bất ngờ nhất là cảm giác dễ chịu của hồ Gươm về đêm. “Ở đây rất đông nhưng không tạo cảm giác căng thẳng. Có gì đó rất thư thái”, ông nói khi đứng nhìn dòng người thong thả đi bộ quanh hồ.
Từ hồ Gươm, điểm dừng chân đầu tiên của cặp đôi là quán Nộm bò khô gia truyền, số 23 phố Hồ Hoàn Kiếm - con phố ngắn nhất Hà Nội mà người dân vẫn gọi vui là “phố Hàng Nộm”. Giữa tiếng trò chuyện râm ran và dòng người qua lại trong khu phố cổ, hai vị khách người Pháp tỏ ra thích thú với đĩa nộm đầy ắp đu đủ xanh, thịt bò khô, lá lách bò và thứ nước trộn chua ngọt rất riêng của Hà Nội.
“Món này thật lạ. Nó vừa tươi, vừa nhẹ, lại có rất nhiều hương vị khác nhau”, Camille nhận xét sau vài miếng đầu tiên.
Với ông Lucas, điều thú vị không chỉ nằm ở món ăn. Ông cho rằng cảm giác ngồi trên chiếc ghế nhựa nhỏ bên vỉa hè, nhìn nhịp sống phố cổ chậm rãi trôi qua trong đêm chính là một phần của trải nghiệm. “Bạn có thể ăn món này ở đâu đó, nhưng sẽ rất khó tìm được cảm giác này ở nơi khác”, ông cười nói.
Từ quán nộm bò khô, hai du khách tiếp tục foodtour phố cổ với bún chả, cháo sườn Huyền Anh. Với họ, điều đáng nhớ không chỉ là món ăn mà là cảm giác được ngồi giữa nhịp sống rất đời của Hà Nội, nơi thực khách, người bán hàng và phố xá dường như hòa làm một.
Hà Nội về đêm không níu chân bằng sự choáng ngợp. Đôi khi, điều khiến người ta muốn bước chậm lại chỉ là một quán trà đá còn sáng đèn, tiếng rao khuya cuối phố hay những mái ngói cũ nép dưới màu vàng cũ kỹ của đèn đường.
Đến gần 22 giờ, đôi vợ chồng người Pháp đến phố Tạ Hiện, con phố được nhiều du khách quốc tế xem như điểm hẹn quen thuộc của nightlife (cuộc sống đêm) Hà Nội. Những quán nhỏ ken kín người, tiếng nhạc vang lên từ nhiều phía, ánh đèn vàng phủ lên những chiếc bàn san sát khiến con phố hẹp trở nên náo nhiệt hơn thường ngày.
Ông Lucas nhìn quanh rồi cười: “Nơi này khiến tôi nhớ vài khu phố trẻ ở châu Âu”. Song cảm giác mới lạ bắt đầu ngắn lại khá nhanh. Khoảng hơn 22 giờ, khi hai du khách nghĩ tới việc tiếp tục khám phá thành phố, câu hỏi đầu tiên bất ngờ xuất hiện: “Giờ thì đi đâu tiếp?”
Bà Camille mở điện thoại tìm kiếm. Một vài quán bar quanh Hồ Tây hiện lên. Một số quán cà phê mở muộn. Những lựa chọn khá rời rạc và không thật sự đủ sức khiến họ muốn tiếp tục hành trình. Dù được gợi ý thêm vài địa chỉ, nhưng bà Camille thừa nhận lựa chọn của Hà Nội sau 22 giờ chưa thực sự đa dạng. “Khách nước ngoài hỏi nhiều lắm”, một tài xế công nghệ chở nhóm du khách về khách sạn kể và cho hay: “Nhiều người muốn đi tiếp nhưng giờ này cũng khó chọn”.
Qua cửa kính xe, dòng chảy của thành phố bắt đầu chậm lại. Một vài cửa hàng kéo cửa sắt. Dòng người trên phố thưa dần, dù ánh sáng vẫn còn đó. “Tầm này năm ngoái, chuyến du lịch ở Bangkok, Thái Lan giờ này đêm mới thực sự bắt đầu”, ông Lucas nói nửa đùa nửa thật.
“Now what?” - Bây giờ thì sao? - ông Lucas quay sang hỏi vợ và nhận được câu trả lời: “Chúng ta về ngủ sớm thôi!”, khiến cả hai có phần hụt hẫng. Câu hỏi ấy của ông Lucas, hóa ra, cũng là điều mà Hà Nội đang phải đối diện khi muốn biến kinh tế đêm thành một động lực tăng trưởng mới.
Nếu đêm đầu tiên để lại trong Lucas câu hỏi “Giờ đi đâu tiếp?”, thì đêm thứ hai của hai vợ chồng du khách người Pháp lại mở ra một lớp Hà Nội hoàn toàn khác. Không còn sự náo nhiệt của phố bia hay tiếng nhạc vọng ra từ những hàng quán đông người, Thành phố lúc này bắt đầu kể câu chuyện bằng chiều sâu nhiều hơn sự sôi động.
Điểm dừng chân đầu tiên của ông bà Lucas và Camille tối hôm ấy là Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội. Khác với sự náo nhiệt của phố cổ hay hồ Gươm, hoạt động đêm ở khu di sản được UNESCO vinh danh mang đến cảm giác tĩnh lặng rất riêng. Những bước chân chậm hơn khi cặp đôi trải nghiệm tour đêm “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”, đi qua Đoan Môn, nền điện Kính Thiên rồi dừng lại khá lâu trước khu khảo cổ học dưới ánh sáng dịu vừa đủ.
Trong đêm ấy, lịch sử không còn nằm trên những bảng giới thiệu khô cứng. Ánh sáng, âm thanh và chuyển động thị giác khiến kinh đô xưa hiện lên như một lớp ký ức có thể bước vào.
“Tôi không nghĩ một nơi như thế này lại hấp dẫn như vậy trong đêm. Nó khiến người ta có cảm giác đang bước vào phần rất sâu của một kinh đô xưa cũ”, ông Lucas nói.
Điều khiến vị khách Pháp ngạc nhiên thực ra cũng là điều nhiều du khách trong nước từng chia sẻ sau các tour đêm di sản tại Hà Nội. Sau khi mặt trời lặn, những không gian văn hóa vốn quen thuộc ban ngày lại mở ra một lớp cảm xúc khác, sâu hơn, lắng hơn và giàu tính trải nghiệm hơn.
Rời Hoàng thành Thăng Long, ông bà Lucas và Camille tiếp tục tới GOm Show, chương trình nghệ thuật đương đại lấy cảm hứng từ chất liệu gốm Việt. Âm nhạc, chuyển động sân khấu và ngôn ngữ thị giác hiện đại khiến Camille khá bất ngờ trước cách gốm, âm nhạc và chuyển động sân khấu được kể bằng ngôn ngữ đương đại. “Nó rất Việt Nam nhưng không hề cũ”, bà bày tỏ.
Muộn hơn một chút, hai vợ chồng dừng chân ở quán cà phê ven Hồ Tây. Gió mặt hồ khiến không khí thành phố dịu lại. Họ ngắm nhìn những nhóm bạn trẻ ngồi chuyện trò bên mặt nước, trong khi một số du khách nước ngoài thong thả đạp xe hoặc đi bộ dọc tuyến ven hồ.
Điểm dừng chân cuối cùng của hai vợ chồng người Pháp lại là nơi ít người nghĩ tới nhất: chợ hoa Quảng Bá lúc gần 3 giờ sáng. Khi phần lớn Thành phố còn đang ngủ, khu chợ đầu mối này đã sáng đèn. Những bó ly trắng, cúc vàng, hồng đỏ nối nhau xuống xe tải trong màn sương mỏng cuối đêm. Tiếng mặc cả khe khẽ, tiếng kéo xe đẩy, tiếng trao đổi nhanh gọn của người buôn hoa tạo nên một nhịp Hà Nội khác, lặng lẽ nhưng chưa bao giờ ngừng chuyển động. Bà Camille đứng lặng vài phút trước khung cảnh ấy rồi nói: “Tôi không nghĩ một Thành phố lại có thể dịu dàng vào lúc này”.
Trên đường trở về khách sạn gần sáng, ông Lucas vẫn còn mở bản đồ điện thoại khá lâu. Không phải vì Hà Nội thiếu điều để khám phá. Có cảm giác thành phố này vẫn còn điều gì đó chưa kể hết.
Và thực ra, “ngày mới thứ hai” của Hà Nội đã âm thầm vận hành từ khá lâu và ngày càng rõ nét hơn trong những năm gần đây. Những trải nghiệm của ông bà Lucas và Camille không còn là những điểm sáng đơn lẻ. Theo Đề án phát triển kinh tế đêm vừa được Thành phố phê duyệt, Hà Nội hiện đã có 11 sản phẩm du lịch đêm cùng 9 tuyến phố đi bộ, không gian ẩm thực và hoạt động thường xuyên sau hoàng hôn. Tour đêm Hoàng thành Thăng Long, Nhà tù Hỏa Lò, Văn Miếu - Quốc Tử Giám hay foodtour phố cổ đang dần tạo nên những “quầng sáng” đầu tiên của nền kinh tế sau ánh đèn.
Mỗi năm, khoảng 675.000 lượt khách tham gia các sản phẩm du lịch đêm. Con số cho thấy hoạt động về đêm ở Hà Nội thực ra đã bắt đầu vận động như một không gian kinh tế mới và Hà Nội không hề đứng ngoài xu hướng phát triển kinh tế đêm đang diễn ra ở nhiều đô thị lớn trên thế giới. Song từng ấy vẫn chưa đủ để biến tiềm năng thành sức bật.
Theo TS. Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam: “Hà Nội đang sở hữu dư địa đặc biệt lớn cho kinh tế đêm nhờ hệ tài nguyên văn hóa, di sản và cộng đồng cư dân đặc sắc. Song lợi thế chỉ thật sự trở thành giá trị khi được tổ chức thành trải nghiệm đủ sức giữ chân du khách lâu hơn”.
Thực tế, khi Hà Nội lên đèn, Thủ đô đang dần định hình một hệ sinh thái du lịch đêm đa tầng, nơi di sản, nghệ thuật, công nghệ, ẩm thực và trải nghiệm đô thị cùng cộng hưởng để níu chân du khách lâu hơn. Từ tour “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”, “Tinh hoa Đạo học” tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, hành trình xúc cảm ở Nhà tù Hỏa Lò đến sản phẩm tâm linh “Tiếng chuông Trấn Vũ” tại đền Quán Thánh, những không gian lịch sử vốn tĩnh lặng nay được “đánh thức” bằng ánh sáng, âm thanh, trình diễn và công nghệ tương tác.
Không chỉ dừng ở chiều sâu văn hóa, Hà Nội còn mở rộng những trải nghiệm đêm mang hơi thở hiện đại như tour xe đạp công cộng “Hà Nội Đẹp Sound” với thuyết minh GPS đa ngôn ngữ, xe buýt hai tầng ngắm phố đêm, phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, Trịnh Công Sơn hay các tuyến phố ẩm thực Tạ Hiện, Tống Duy Tân, chợ đêm Đồng Xuân. Những show diễn thực cảnh như “Tinh hoa Bắc Bộ”, GOm Show hay các chương trình âm nhạc cộng đồng giữa không gian mở tiếp tục tạo nên “điểm chạm cảm xúc” cho du khách. Một Hà Nội về đêm đang hiện lên không chỉ để ngắm nhìn, mà để sống cùng, chạm vào và lưu giữ trong ký ức.
Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Đặng Duy Trung Hiếu, Chủ tịch HĐQT Vietnam Express Tour, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hà Nội cho rằng, điều Hà Nội thiếu không phải tài nguyên mà là khả năng biến những “nguyên liệu vàng” thành hành trình đủ liền mạch để du khách tiếp tục trải nghiệm sau 20 giờ.
Trong khi đó, bà Nhữ Thị Ngần, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Hanoi Tourism JSC nhìn thấy một nghịch lý khá rõ: khách lưu trú ở Hà Nội ngày càng đông nhưng chi tiêu trong đêm vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. “Khách ngủ ở Hà Nội nhiều nhưng chưa tiêu nhiều tiền trong đêm”, bà thẳng thắn chia sẻ và nhận định: “Nền kinh tế đêm của Hà Nội thực ra đã hiện hữu, chỉ là chưa đủ liền mạch để tạo thành sức bật”.
Đúng như chia sẻ của bà Ngần, từng “điểm sáng” dịch vụ đêm của Hà thành đang tồn tại khá riêng lẻ. Và khoảng trống lớn nhất thường bắt đầu xuất hiện vào lúc khoảng 22 giờ, khi nhiều du khách giống như ông bà Lucas và Camille cùng đặt ra một câu hỏi tưởng rất đơn giản: “Giờ thì đi đâu tiếp?”.
Sau hai đêm ở Hà Nội, Lucas nói điều khiến ông nhớ nhất không phải một địa điểm cụ thể, mà là cảm giác thành phố này dường như có rất nhiều điều để kể nhưng chưa kể hết. Và cũng từ câu hỏi rất nhỏ của Lucas: “Now what?”, Hà Nội bắt đầu đối diện với một câu hỏi lớn hơn nhiều: phải tổ chức lại kinh tế đêm như thế nào để một “ngày mới thứ hai” thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới của Thủ đô.
Bởi kho báu có thể đã hiện hữu từ rất lâu. Điều còn thiếu là một bản đồ đủ rõ để du khách tiếp tục muốn khám phá những địa chỉ hấp dẫn thay vì rời đi quá sớm. Và cũng từ câu hỏi tưởng rất nhỏ của ông Lucas: “Now what?”, Hà Nội bắt đầu đối diện với một câu hỏi lớn hơn nhiều: Làm thế nào để sức hấp dẫn trong đêm huyền bí thực sự trở thành một động lực tăng trưởng mới của Thủ đô? Đó cũng là lúc Thành phố bắt đầu hành trình vẽ lại bản đồ kinh tế đêm của chính mình.
(CÒN NỮA)
XEM THÊM
GIẢI MÃ BẢN ĐỒ “KHO BÁU” TỶ ĐÔ CỦA ĐÊM HÀ NỘI
LÀM GÌ ĐỂ DÒNG TIỀN CHẢY MẠNH TRONG ĐÊM?
CHƯƠNG 4: “ĐỂ BỨC TRANH ĐÊM HÀ NỘI RỰC RỠ
GIẤC MƠ VỀ MỘT HÀ NỘI TỎA SÁNG TRONG ĐÊM
|
