Nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập mạng di động VinaPhone (26/6/1996-26/6/2026), Chủ tịch VNPT Tô Dũng Thái chia sẻ về hành trình xây dựng mạng lưới, những dấu mốc công nghệ và vai trò của VinaPhone trong chiến lược chuyển đổi số của Tập đoàn.
Thưa ông, cách đây 30 năm, vì sao VNPT quyết định thành lập VinaPhone? Sứ mệnh của mạng di động này khi ra đời là gì?
Giữa những năm 1990, thị trường thông tin di động Việt Nam còn rất sơ khai, dịch vụ chủ yếu phục vụ một nhóm khách hàng nhỏ với chi phí cao. Trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, VNPT nhận thấy Việt Nam cần có một mạng di động do chính người Việt làm chủ, vừa đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, vừa từng bước xây dựng năng lực công nghệ và hạ tầng viễn thông quốc gia.
Ngày 26/6/1996, VinaPhone chính thức ra đời, trở thành mạng di động thuần Việt đầu tiên của Việt Nam. Đây là dấu mốc thể hiện quyết tâm làm chủ công nghệ, làm chủ vận hành mạng lưới và phát triển thị trường bằng nguồn lực trong nước của VNPT.
Ngay từ lúc ra đời, sứ mệnh của VinaPhone không đơn thuần là cung cấp dịch vụ thông tin di động. VinaPhone được giao trọng trách góp phần xây dựng hạ tầng thông tin quốc gia, đưa dịch vụ viễn thông đến với đông đảo người dân, thu hẹp khoảng cách kết nối giữa các vùng miền và từng bước khẳng định năng lực làm chủ công nghệ của người Việt Nam.
Có thể nói, sự ra đời của VinaPhone là kết quả của khát vọng xây dựng một mạng di động hiện đại do người Việt làm chủ, phục vụ người Việt và đồng hành cùng quá trình phát triển của đất nước. Sau 30 năm, sứ mệnh ấy vẫn được VNPT VinaPhone tiếp tục theo đuổi, và phạm vi đã mở rộng từ kết nối viễn thông truyền thống sang kết nối số, phục vụ quá trình chuyển đổi số quốc gia và kiến tạo xã hội số tại Việt Nam.
Chỉ sau 3 năm, VinaPhone đã phủ sóng toàn bộ 63 tỉnh, thành phố. Điều gì tạo nên kỳ tích đó, thưa ông?
Nhìn lại giai đoạn 1996-1999, đây là những năm tháng đặc biệt đối với những người làm viễn thông.
Khó khăn lớn nhất không chỉ là nguồn lực hạn chế hay công nghệ còn mới mẻ mà là làm thế nào xây dựng được mạng di động phủ rộng trên phạm vi cả nước khi hạ tầng viễn thông còn rất thiếu thốn. Nhiều địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa chưa có đường giao thông thuận lợi, điện lưới chưa ổn định, việc vận chuyển thiết bị vô cùng khó khăn.
Không ít cán bộ kỹ thuật phải băng rừng, vượt suối, bám địa bàn hàng tuần, thậm chí hàng tháng để khảo sát, lắp đặt và vận hành những trạm phát sóng đầu tiên. Đằng sau những cột sóng phủ khắp mọi miền là sự nỗ lực bền bỉ của nhiều thế hệ cán bộ, kỹ sư VinaPhone.
Nhờ những nỗ lực đó, năm 1999, VinaPhone trở thành mạng di động đầu tiên phủ sóng 100% các tỉnh, thành phố và triển khai dịch vụ trả trước VinaCard. Đây là bước ngoặt quan trọng giúp điện thoại di động từ dịch vụ dành cho số ít trở thành phương tiện liên lạc phổ biến đối với người dân.
Tháng 11/2002, VinaPhone đạt mốc 1 triệu thuê bao và trở thành mạng di động lớn nhất Việt Nam. Sau đó, VinaPhone tiếp tục ghi dấu ấn khi là nhà mạng đầu tiên khai trương dịch vụ 3G năm 2009 và triển khai trạm BTS trên đỉnh Fansipan năm 2015…
Nhìn lại hôm nay, điều khiến chúng tôi tự hào không chỉ là những con số về hạ tầng hay thuê bao, mà là việc những nỗ lực của thế hệ đi trước đã góp phần đặt nền móng cho sự phát triển của ngành viễn thông Việt Nam, tạo điều kiện để hàng chục triệu người dân được tiếp cận các dịch vụ thông tin liên lạc hiện đại và mở đường cho quá trình chuyển đổi số của đất nước sau này.
Giai đoạn 2016-2026 được xem là thời kỳ chuyển đổi mạnh mẽ của VNPT. VinaPhone đã thích ứng và phát triển như thế nào?
Đây là giai đoạn chuyển đổi sâu rộng nhất trong lịch sử phát triển của VNPT. Thị trường viễn thông bước vào giai đoạn bão hòa, doanh thu từ các dịch vụ truyền thống như thoại và SMS suy giảm mạnh dưới tác động của Internet và các nền tảng OTT.
Trước bối cảnh đó, VNPT thực hiện tái cơ cấu theo mô hình "Dịch vụ - Hạ tầng - Kinh doanh", trong đó VNPT - VinaPhone được xác định là đơn vị kinh doanh chủ lực, trực tiếp đưa các sản phẩm và dịch vụ số ra thị trường.
Nếu trước đây VinaPhone được biết đến là một nhà mạng di động thì ngày nay đã trở thành đơn vị kinh doanh chủ lực của hệ sinh thái số VNPT. Bên cạnh các dịch vụ viễn thông truyền thống, VNPT VinaPhone tham gia phát triển và kinh doanh nhiều dịch vụ số như MyTV, VNPT Money, VNPT SmartCA, VNPT Cloud cùng nhiều nền tảng phục vụ doanh nghiệp, chính quyền và người dân.
Đồng thời, VNPT VinaPhone cũng liên tục tiên phong trong triển khai các công nghệ mới như 4G, 5G, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng và góp phần xây dựng hạ tầng số quốc gia.
Có thể nói, nếu giai đoạn đầu mạng di động VinaPhone góp phần phổ cập dịch vụ di động cho người dân Việt Nam, thì trong giai đoạn 2016-2026, VNPT -VinaPhone đã từng bước khẳng định vai trò là một trong những lực lượng nòng cốt của VNPT trong hành trình chuyển đổi từ doanh nghiệp viễn thông truyền thống sang doanh nghiệp công nghệ và dịch vụ số.
Sau 30 năm phát triển, VinaPhone giữ vị trí như thế nào trong hệ sinh thái VNPT, thưa ông?
Trong suốt 30 năm qua, VinaPhone luôn giữ vị trí đặc biệt trong hệ sinh thái VNPT.
Nếu hạ tầng là nền tảng và công nghệ là động lực thì VNPT -VinaPhone chính là lực lượng tuyến đầu tiếp xúc với thị trường và khách hàng, trực tiếp đưa các sản phẩm, dịch vụ và công nghệ của VNPT đến với hàng chục triệu người dùng.
Hầu hết các dấu mốc quan trọng của VNPT trên thị trường viễn thông đều có dấu ấn của VinaPhone: từ phủ sóng toàn quốc, triển khai dịch vụ trả trước, thương mại hóa 3G, 4G, 5G đến phát triển các hệ sinh thái số phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Tôi cho rằng giá trị lớn nhất của VinaPhone không chỉ nằm ở các chỉ tiêu kinh doanh mà còn ở vai trò tiên phong. Mỗi giai đoạn phát triển của VNPT đều ghi nhận sự đóng góp của VNPT-VinaPhone trong việc mở đường cho những lĩnh vực mới, những công nghệ mới và những cách làm mới. Chính tinh thần tiên phong đó đã trở thành một phần bản sắc của VinaPhone trong suốt 30 năm qua.
Việc sáp nhập VNPT - VinaPhone trở lại Tập đoàn năm 2025 sẽ mở ra những cơ hội gì cho giai đoạn phát triển mới?
Đây không đơn thuần là sự thay đổi về mặt tổ chức mà là bước đi chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và tăng cường tính đồng bộ giữa các khối hạ tầng, công nghệ, dịch vụ và kinh doanh.
Trong mô hình mới, VNPT - VinaPhone đảm nhiệm vai trò nòng cốt trong quản lý sản phẩm, điều hành kinh doanh, phát triển hệ thống kênh bán và kinh doanh đối với khối khách hàng doanh nghiệp lớn.
Chúng tôi kỳ vọng sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu công nghệ, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm và hoạt động kinh doanh sẽ giúp VNPT nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy nhanh thương mại hóa các dịch vụ số chiến lược và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.
Tôi cho rằng điểm khác biệt lớn nhất của giai đoạn mới là VNPT -VinaPhone không chỉ tham gia vào hoạt động kinh doanh dịch vụ, mà còn giữ vai trò điều phối giữa sản phẩm, thị trường và khách hàng, góp phần đưa các nền tảng, dịch vụ số của VNPT đến với thị trường một cách nhanh hơn, hiệu quả hơn và sát với nhu cầu thực tiễn hơn. Đây sẽ là một trong những động lực quan trọng giúp VNPT hiện thực hóa mục tiêu trở thành tập đoàn công nghệ số hàng đầu Việt Nam.
Ở cấp độ chiến lược dài hạn, VNPT đang quyết tâm trở thành Tập đoàn công nghệ số chủ lực của Việt Nam, hướng ra toàn cầu. Để thực hiện mục tiêu lớn đó, VNPT giao những nhiệm vụ gì cho đơn vị chủ lực, tiên phong VNPT -VinaPhone?
Trong chặng đường phát triển tiếp theo, mạng di động VinaPhone vẫn là tài sản chiến lược, còn VNPT - VinaPhone sẽ là lực lượng tiên phong đưa các công nghệ và dịch vụ số mới ra thị trường.
VNPT -VinaPhone sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ công trong phát triển thị trường, thương mại hóa các công nghệ mới như 5G, AI, Big Data, IoT; dẫn dắt trải nghiệm khách hàng và mở rộng thị trường doanh nghiệp, hộ kinh doanh cũng như khách hàng cá nhân.
Xa hơn, chúng tôi mong muốn VNPT -VinaPhone không chỉ là thương hiệu viễn thông hàng đầu Việt Nam mà còn trở thành cánh tay nối dài đưa các sản phẩm công nghệ số Make in Vietnam của VNPT ra thị trường khu vực và quốc tế.
Nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập VinaPhone, ông muốn gửi gắm điều gì tới các thế hệ cán bộ, nhân viên và khách hàng?
Tôi xin bày tỏ sự tri ân sâu sắc tới các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, kỹ sư, nhân viên VNPT và VinaPhone qua các thời kỳ. Những thành quả hôm nay được xây dựng từ trí tuệ, tâm huyết và sự cống hiến bền bỉ của hàng chục nghìn con người trong suốt ba thập kỷ.
Tôi cũng xin cảm ơn hơn 20 triệu khách hàng đã tin tưởng, lựa chọn và đồng hành cùng VinaPhone. Sự tin yêu của khách hàng chính là tài sản quý giá nhất mà VinaPhone đã gây dựng được trong 30 năm qua.
Ba mươi năm là một dấu mốc đáng tự hào nhưng cũng là điểm khởi đầu cho những mục tiêu lớn hơn. Với nền tảng đã được vun đắp qua nhiều thế hệ cùng sự đồng hành của khách hàng trên cả nước, tôi tin tưởng VNPT-VinaPhone sẽ tiếp tục viết tiếp hành trình kết nối những khát vọng Việt, tạo ra nhiều giá trị hơn cho xã hội và đất nước trong những thập niên tới.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
