Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển kinh tế - xã hội.
Trong quá trình cụ thể hóa Nghị quyết 57, Hà Nội đang đưa các cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào thực tiễn. Một trong những chuyển động đáng chú ý trong năm 2026 là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) bắt đầu được áp dụng đối với những công nghệ cụ thể.
Đến ngày 20/9/2026, Thành phố đã tiếp nhận chính thức 4 hồ sơ sandbox, trong đó 2 hồ sơ được cho phép thử nghiệm, 1 hồ sơ đủ điều kiện tổ chức hội đồng thẩm định, 1 hồ sơ được yêu cầu bổ sung, hoàn thiện. Ngoài ra, 9 đề xuất đang được hướng dẫn hoàn thiện.
Cả hai dự án đầu tiên được Hà Nội cho phép thử nghiệm đều có địa bàn triển khai tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, liên quan đến hai lĩnh vực khác nhau: hệ thống giao thông tự hành thông minh và sản xuất tổng oxit đất hiếm hàm lượng trên 95%.
Chiều 10/9/2026, tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, UBND TP. Hà Nội trao quyết định cho phép thử nghiệm có kiểm soát đối với hai dự án này. Một dự án của Công ty Cổ phần Phenikaa-X; dự án còn lại của Công ty Cổ phần Tư vấn xây dựng và Công nghệ mỏ.
Hai lĩnh vực tưởng như rất xa nhau lại gặp nhau tại một địa điểm. Một bên đưa những chiếc xe tự hành từ quá trình nghiên cứu bước ra đường thử. Một bên đưa công nghệ chế biến đất hiếm vào quy mô bán công nghiệp để kiểm chứng tính ổn định, hiệu quả và khả năng nâng công suất.
Từ đây, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đang cho thấy một lát cắt cụ thể trong quá trình Hà Nội đưa tinh thần Nghị quyết 57 từ chủ trương tới nghiên cứu, thử nghiệm, kiểm chứng công nghệ và hướng tới thương mại hóa.
Theo Quyết định số 4554/QĐ-UBND ngày 25/8/2026, Công ty Cổ phần Phenikaa-X được phép thử nghiệm dự án hệ thống giao thông tự hành thông minh trong thời gian 24 tháng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và cơ sở Hòa Lạc của Đại học Quốc gia Hà Nội.
Danh mục thử nghiệm gồm xe buýt tự hành, robotaxi, robot dọn vệ sinh tự động và robot giao hàng.
Riêng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, robotaxi và robot giao hàng được thử nghiệm trên mạng lưới đường khoảng 11,5 km. Các phương tiện tích hợp LiDAR, camera, bản đồ số 2D/3D, GPS độ chính xác cao và trí tuệ nhân tạo để đánh giá khả năng vận hành, mức độ an toàn và khả năng ứng dụng trong điều kiện thực tế.
Để có ngày những chiếc xe tự hành bước vào sandbox, phía sau là hơn 5 năm nghiên cứu, hàng nghìn lượt chạy thử và hàng chục nghìn ki-lô-mét kiểm chứng.
PGS.TS Lê Anh Sơn, Giám đốc Công ty Cổ phần Phenikaa-X, Giám đốc Đại học Phenikaa cho biết, đội ngũ kỹ sư Việt Nam đã làm chủ toàn bộ hệ thống phần mềm, được xem là “bộ não” của phương tiện tự hành, từ bản đồ số độ chính xác cao, định vị, nhận diện môi trường đến hoạch định lộ trình và điều khiển nhằm thích ứng với điều kiện giao thông Việt Nam.
Nhưng mục tiêu Hà Nội đặt ra cho sandbox không dừng ở việc chứng minh một chiếc xe có thể tự vận hành.
Thành phố yêu cầu kết quả thử nghiệm phải tạo ra bộ dữ liệu đủ tin cậy để đánh giá độ an toàn, ổn định, khả năng tương tác với hạ tầng hiện hữu, quy trình vận hành và xử lý sự cố. Những dữ liệu này tiếp tục phục vụ nghiên cứu mô hình quản lý và khả năng mở rộng ứng dụng giao thông thông minh.
Cùng ngày 10/9, một công nghệ khác cũng bước vào “đường thử” Hòa Lạc. Theo Quyết định số 4657/QĐ-UBND ngày 1/9/2026, Công ty Cổ phần Tư vấn xây dựng và Công nghệ mỏ được phép thử nghiệm dự án sản xuất tổng oxit đất hiếm hàm lượng trên 95% ở quy mô bán công nghiệp trong thời gian 18 tháng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc.
Dự án thử nghiệm công nghệ tuyển nổi làm giàu tinh quặng và thủy luyện sản xuất tổng oxit đất hiếm. Kết quả sẽ được sử dụng để đánh giá tính ổn định, hiệu quả của quy trình công nghệ và khả năng nâng công suất lên quy mô công nghiệp, đồng thời phục vụ nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến chế biến sâu đất hiếm.
Ông Lê Văn Tuấn, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tư vấn xây dựng và Công nghệ mỏ cho biết, sau khi được cấp phép sandbox, doanh nghiệp sẽ nâng cấp nhà xưởng, lắp đặt hệ thống tự động hóa tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc để thử nghiệm quy trình khép kín, tối ưu các thông số kỹ thuật nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường vật liệu công nghệ cao.
Từ giao thông tự hành đến chế biến đất hiếm, sandbox vì thế mở ra một cách tiếp cận khác: công nghệ được đưa vào môi trường thực tế để kiểm chứng trước khi tính tới những bước đi xa hơn.
Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh, việc trao hai quyết định thử nghiệm đánh dấu bước chuyển trong phương thức quản lý đối với công nghệ, sản phẩm và mô hình mới. Thành phố chuyển từ việc chỉ xem xét khi khuôn khổ pháp lý đã đầy đủ sang chủ động tạo không gian thử nghiệm có giới hạn, có điều kiện và có giám sát.
Qua đó, công nghệ được kiểm chứng trong thực tiễn, trong khi cơ quan quản lý có thêm dữ liệu thực tế để hoàn thiện cơ chế, chính sách.
Sandbox cũng không đồng nghĩa với nới lỏng các yêu cầu quản lý. Thành phố yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ phạm vi, địa điểm, quy mô và thời gian được phê duyệt; duy trì các biện pháp kiểm soát rủi ro; xây dựng hệ thống nhật ký và dữ liệu có thể kiểm tra, truy xuất, phục vụ đánh giá độc lập.
Hòa Lạc, bởi vậy, vừa là nơi thử công nghệ, vừa là nơi kiểm chứng khả năng quản trị những công nghệ chưa có nhiều tiền lệ.
Chưa đầy ba tuần sau khi robotaxi và công nghệ đất hiếm chính thức bước vào sandbox, biên độ công nghệ được nghiên cứu cho Hòa Lạc tiếp tục mở rộng.
Ngày 28/9/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội và Công ty Cổ phần Thương mại đầu tư và Công nghệ Hưng Việt ký thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm có kiểm soát, đề xuất mô hình phát triển kinh tế không gian tầm thấp sử dụng phương tiện vận chuyển hành khách, hàng hóa tự hành EHang.
Theo thỏa thuận, hai bên cùng đề xuất thử nghiệm có kiểm soát phương tiện bay EH-216S, xây dựng mô hình quản lý giao thông hệ thống máy bay không người lái và mô hình trung tâm điều hành khai thác tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Quá trình được đề xuất chia thành 4 giai đoạn, tuân thủ pháp luật Việt Nam và các tiêu chuẩn an toàn quốc tế.
Sau khi có kết quả thử nghiệm có kiểm soát và được đánh giá đạt hiệu quả, hai bên mới nghiên cứu triển khai mô hình kinh tế không gian tầm thấp thương mại phù hợp.
Điều cần phân biệt là EH-216S hiện ở bước hợp tác nghiên cứu và đề xuất thử nghiệm có kiểm soát, chưa phải một dự án đã được UBND Thành phố cấp quyết định sandbox như hệ thống giao thông tự hành của Phenikaa-X hay công nghệ sản xuất tổng oxit đất hiếm.
Dù vậy, chuỗi sự kiện trong tháng 9 cho thấy phạm vi công nghệ được nghiên cứu để thử nghiệm tại Hòa Lạc đang mở rộng. Từ robotaxi, robot giao hàng hoạt động trên mặt đất đến phương tiện vận chuyển tự hành trên không, Hòa Lạc đang được đặt vào vị trí của một không gian có khả năng tiếp nhận những công nghệ mới để nghiên cứu, kiểm chứng và đánh giá trước khi tiến tới ứng dụng rộng hơn.
Công nghệ mới không thể liên tục xuất hiện nếu phía sau thiếu nguồn ý tưởng, nhân lực, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà đầu tư.
Ngày 21/9, Trung tâm Ươm tạo và Đào tạo Công nghệ cao (HITC), trực thuộc Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp TP. Hà Nội phát động Cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo HITC InnoStar 2026.
Cuộc thi hướng tới các ý tưởng, dự án và mô hình khởi nghiệp dựa trên nền tảng công nghệ, có khả năng giải quyết những bài toán thực tiễn, phát triển thị trường và từng bước thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ.
Các lĩnh vực ưu tiên trải rộng từ công nghệ cao, công nghệ lõi, AI, Big Data, IoT, tự động hóa, robot, vi mạch và bán dẫn đến công nghệ sinh học, y tế, nông nghiệp công nghệ cao, môi trường, năng lượng xanh và vật liệu mới.
Điểm đáng chú ý nằm ở hành trình phía sau cuộc thi. Từ tháng 9 đến tháng 12/2026, các dự án trải qua các giai đoạn sơ loại, đào tạo nền tảng, tăng tốc, cố vấn, bán kết và chung kết. Trong quá trình đó, các đội có cơ hội được hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm/MVP và mô hình kinh doanh, kết nối chuyên gia, doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Các dự án tiềm năng còn có cơ hội tiếp cận hoạt động ươm tạo, thử nghiệm và hỗ trợ thương mại hóa tại HITC Hub và Khu Công nghệ cao Hòa Lạc để từng bước kiểm chứng mô hình, hoàn thiện sản phẩm và kết nối thị trường. Tổng giá trị giải thưởng và các gói hỗ trợ của HITC InnoStar 2026 lên tới 1 tỷ đồng, trong đó giải thưởng tiền mặt là 72 triệu đồng.
Ở quy mô Thành phố, ngày 10/9/2026, UBND TP. Hà Nội ban hành Quyết định số 4884/QĐ-UBND xác định 7 nhóm lĩnh vực ưu tiên hỗ trợ đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030.
Các nhóm này bao gồm công nghệ số, AI, công nghệ thông tin và truyền thông, công nghệ lượng tử, chính quyền số và đô thị thông minh; công nghệ môi trường và giảm phát thải carbon; công nghệ chế tạo, tự động hóa, vật liệu mới; y tế thông minh và công nghệ y sinh; công nghiệp văn hóa số, du lịch thông minh; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và công nghệ sinh học.
Đây là định hướng chung của Hà Nội, không phải danh mục dành riêng cho Hòa Lạc. Nhưng nhiều công nghệ trong danh mục này đang hiện diện trực tiếp trong các hoạt động nghiên cứu, ươm tạo và sandbox tại Hòa Lạc, từ AI, robot, tự động hóa đến vật liệu mới.
Ngày 28/9, UBND TP. Hà Nội tiếp tục ban hành Kế hoạch số 370/KH-UBND về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 5 năm giai đoạn 2026-2030, đặt mục tiêu xây dựng Hà Nội thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, tiến tới nhóm dẫn đầu Đông Nam Á.
Kế hoạch xác định hình thành chuỗi năng lực từ nghiên cứu, làm chủ, chuyển giao đến thương mại hóa công nghệ chiến lược. Thành phố đồng thời chủ trương triển khai sandbox đối với các công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới, với các lĩnh vực ưu tiên gồm AI, dữ liệu lớn, blockchain, robot, tài sản số, thiết bị bay không người lái, fintech, xe tự hành, công nghệ y sinh và vật liệu mới.
Một chuỗi đang dần hiện rõ: nghiên cứu, ươm tạo, thử nghiệm, kiểm chứng, hoàn thiện và tiến tới thương mại hóa.
Nếu sandbox chỉ kết thúc bằng một cuộc trình diễn công nghệ, giá trị của “phòng thí nghiệm” sẽ rất hạn chế.
Quan điểm này cũng được thể hiện trong yêu cầu của Hà Nội đối với hai dự án sandbox đầu tiên. Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng khẳng định: “Mục tiêu của sandbox không phải là số lượng dự án thành công trên giấy, mà là tạo ra nhiều công nghệ thực sự phục vụ con người, đóng góp giá trị mới cho Thủ đô và đất nước”.
Kế hoạch 370/KH-UBND cũng đặt thương mại hóa vào trung tâm của chuỗi đổi mới sáng tạo. Đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu tỷ lệ kết quả nghiên cứu từ viện, trường được chuyển giao thành công cho doanh nghiệp và thương mại hóa đạt tối thiểu 30%; trên 50% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo; hình thành 3-5 doanh nghiệp công nghệ quy mô khu vực trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Nhìn từ Hòa Lạc, điều này đồng nghĩa một bài toán rộng hơn việc có thêm bao nhiêu robot hay bao nhiêu công nghệ được cấp phép thử nghiệm.
Sau hơn hai thập kỷ xây dựng và phát triển, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đã hình thành nhiều nền tảng quan trọng, nhưng theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng, “sức sống của khu vẫn chưa tương xứng với tiềm năng”.
Khoảng trống ấy không chỉ nằm ở hạ tầng dành cho công nghệ. Ngày 30/9, dự án khu khách sạn, căn hộ dịch vụ và Trung tâm hội nghị quốc tế được khởi công tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Công trình bổ sung các chức năng dịch vụ, lưu trú, hội nghị, thương mại, hướng tới từng bước hoàn thiện môi trường làm việc và sinh sống tại khu công nghệ cao.
Chi tiết tưởng như nằm ngoài câu chuyện công nghệ lại cho thấy một yêu cầu căn bản của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: nhà khoa học, kỹ sư, chuyên gia, doanh nhân và nhà đầu tư cần một môi trường đủ điều kiện để nghiên cứu, làm việc, gặp gỡ và kết nối lâu dài.
Một khu công nghệ cao vì thế không thể chỉ có phòng nghiên cứu, nhà máy hay đường thử. Để công nghệ tiến được tới thị trường, phía sau còn phải có doanh nghiệp, nguồn vốn, nhân lực, dịch vụ và những mắt xích kết nối.
Tháng 9/2026, từ hai dự án đầu tiên bước vào sandbox, HITC InnoStar 2026, đề xuất thử nghiệm phương tiện EHang đến dự án hạ tầng dịch vụ mới được khởi công, Hòa Lạc ghi nhận những chuyển động trên nhiều mắt xích của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Những mảnh ghép ấy chưa đủ để khẳng định Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đã trở thành một “phòng thí nghiệm” hoàn chỉnh của Hà Nội. Nhưng chúng cho thấy một vai trò đang ngày càng rõ hơn: nơi công nghệ mới có thể đi từ nghiên cứu tới môi trường thử nghiệm thực tế có kiểm soát, tạo dữ liệu để đánh giá, hoàn thiện và tìm đường tiến gần hơn tới thị trường.
Đó cũng là lý do sandbox mang ý nghĩa lớn hơn một giấy phép thử nghiệm.
Với công nghệ đất hiếm, quá trình thử nghiệm cần làm rõ tính ổn định, hiệu quả của quy trình công nghệ, khả năng nâng công suất lên quy mô công nghiệp, đồng thời kiểm soát các thông số kỹ thuật và yếu tố môi trường trong quá trình thử nghiệm.
Mỗi cuộc thử vì thế đồng thời là phép thử đối với công nghệ, doanh nghiệp và năng lực quản lý những lĩnh vực mới.
Khi những chiếc robotaxi lăn bánh trên đường thử Hòa Lạc, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở việc phương tiện có thể tự đi được bao xa. Phép thử lớn hơn là liệu Khu Công nghệ cao Hòa Lạc có thể hình thành một con đường đủ liền mạch để nghiên cứu được kiểm chứng, công nghệ được hoàn thiện, doanh nghiệp tìm thấy thị trường và những kết quả thành công có cơ sở bước ra khỏi phạm vi thử nghiệm.
Nếu con đường ấy được hình thành, giá trị lớn nhất của “phòng thí nghiệm” Khu Công nghệ cao Hòa Lạc sẽ không nằm ở số cuộc thử nghiệm được thực hiện, mà ở những công nghệ có thể đi tiếp sau đường thử.
