Ngày 15/1/2026 vừa qua, chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, TPHCM đồng loạt khởi công, động thổ 4 “siêu” dự án hạ tầng - giao thông trọng điểm, với tổng vốn đầu tư gần 240.000 tỷ đồng, với mục tiêu cụ thể hóa các định hướng lớn của Trung ương về phát triển hạ tầng chiến lược, tạo nền tảng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và định vị TPHCM trong kỷ nguyên đại đô thị. Đây là dấu mốc mở ra một thời kỳ phát triển mới để hiện thực hóa khát vọng vươn tầm của một “siêu” đô thị.
Ngày 15/1/2026, đánh dấu một cột mốc lịch sử của TP.HCM sau sáp nhập khi Thành phố đồng loạt khởi công, động thổ 4 “siêu” dự án hạ tầng trọng điểm gồm: tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2 và Khu Thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc với tổng mức đầu tư lên đến hàng tỷ USD. Các công trình này không chỉ mang ý nghĩa chào mừng Đại hội lần thứ XIV của Đảng mà còn mở ra thời kỳ phát triển mới cho TP.HCM sau sáp nhập.
Tại khu vực khởi công tuyến tàu điện ngầm số 2 (Bến Thành - Tham Lương), không khí phấn khởi hiện rõ trên gương mặt người dân dọc tuyến. Ông Hoàng Viết Thống, người dân ngụ phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM hồ hởi nói rằng rất vui mừng khi thấy tuyến metro số 2 khởi công sau thời gian dài chờ đợi mang lại niềm tin rất lớn cho người dân.
“ Tôi mong mỏi dự án này sẽ thi công và hoàn thành đúng tiến độ nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông để người dân đi lại thuận tiện hơn”, ông Thống chia sẻ. Với ông Thống và nhiều người dân sống dọc tuyến metro số 2 không chỉ là một công trình giao thông, mà là lời hứa của chính quyền Thành phố với người dân trong việc giải quyết bài toán ùn tắc giao thông đô thị.
Chính vì thế, metro số 2 được TP.HCM xác định là một trong những trục xuyên tâm quan trọng nhất của mạng lưới đường sắt đô thị Thành phố, kết nối khu vực trung tâm với hướng Tây Bắc, nơi tập trung đông dân cư và nhiều khu công nghiệp, khu đô thị mới. Trong giai đoạn 1, tuyến metro số 2 được xây dựng với chiều dài 11,3 km, trong đó phần đi ngầm là 9,3 km, còn lại là đoạn trên cao dài 2 km. Dự án bao gồm 10 ga ngầm, 1 ga trên cao và 1 khu depot, được đầu tư hoàn toàn bằng nguồn vốn ngân sách Thành phố.
Không chỉ là một tuyến vận tải hành khách, metro số 2 được xem là “mắt xích” quan trọng trong mạng lưới metro đang dần hình thành, giúp kết nối các không gian phát triển mới, tái cấu trúc lại hệ thống giao thông và đô thị của TP.HCM trong tương lai.
Khi hoàn thành và đưa vào khai thác, tàu metro số 2 được vận hành với tốc độ từ 80 - 110 km/h. Trong giờ cao điểm, năng lực vận chuyển đạt khoảng 14.418 hành khách mỗi giờ một chiều, và khi hoàn thiện toàn tuyến, công suất có thể nâng lên hơn 40.500 hành khách/giờ/chiều. Với lượng hành khách vận chuyển lớn cho thấy vai trò xương sống của tuyến trong hệ thống giao thông công cộng tương lai.
Tại buổi lễ khởi công, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường nhìn nhận, lễ khởi công metro số 2 không chỉ là sự kiện khởi động một tuyến đường sắt đô thị, mà còn thể hiện quyết tâm của Thành phố trong việc hiện thực hóa Kết luận 49 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam. Đây là dấu mốc quan trọng đối với việc hình thành mạng lưới đường sắt đô thị hiện đại, đồng bộ, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế -xã hội trong bối cảnh không gian phát triển của Thành phố được mở rộng.
Việc khởi công tuyến metro số 2 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi như: công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành; nguồn vốn dự án đã được chuyển sang sử dụng vốn ngân sách Thành phố và đã cân đối đủ vốn trung hạn 2026-2030.
Đồng thời, dự án được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù đặc biệt, tháo gỡ các vướng mắc kéo dài trong thời gian qua về thủ tục đầu tư, nguồn vốn, tiêu chuẩn thiết kế, lựa chọn nhà thầu,…. tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ triển khai.
Đây cũng là dự án đầu tiên của Thành phố được triển khai theo các cơ chế, chính sách đặc thù đặc biệt về phát triển đường sắt đô thị, khẳng định chủ trương đúng đắn về sự phân cấp, phân quyền mạnh mẽ của Trung ương, Quốc hội và Chính phủ, trao cho Thành phố quyền chủ động cao, gắn với trách nhiệm rõ ràng trong tổ chức thực hiện.
Ông Cường nhận định, tuyến metro số 2 chính là dự án tiên phong trong giai đoạn mới, mang vai trò dẫn dắt, định hướng cho toàn bộ hệ thống đường sắt đô thị. Dự án này tiên phong về áp dụng các cơ chế vượt trội và là dự án đầu tiên áp dụng đầu tư theo các cơ chế đặc thù đặc biệt từ Nghị quyết 98 (nay là Nghị quyết 260) và Nghị quyết 188, giúp Thành phố tự chủ, tự quyết định và chịu trách nhiệm về thẩm quyền, thủ tục đầu tư, lựa chọn và quyết định phương án tuyến, bố trí vốn ngân sách Thành phố, công nghệ, quy trình biện pháp thi công.
Metro số 2 cũng đi đầu trong định hướng phát triển đô thị (TOD), khi không chỉ là dự án giao thông mà còn là tái cấu trúc sự phát triển của đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD). Trong đó, các nhà ga sẽ là hạt nhân để tái cấu trúc đô thị, hình thành các khu dân cư, khu chức năng, thương mại dịch vụ,… hiện đại, xanh và tiện ích.
Về công nghệ, tuyến metro số 2 áp dụng tiêu chuẩn châu Âu, sử dụng hệ thống cấp điện trên cao 1.500 V một chiều, được đánh giá cao về hiệu quả kinh tế, độ ổn định và thuận lợi cho vận hành, bảo trì. Tuyến được trang bị hệ thống thu hồi năng lượng tái sinh từ phanh tàu, giúp tiết kiệm điện, giảm phát thải, phù hợp định hướng giao thông xanh, bền vững của Thành phố.
Cùng với đó, hệ thống vé tự động (AFC) được nâng cấp theo công nghệ mới, bảo đảm liên thông toàn mạng lưới metro, cho phép hành khách sử dụng phương thức thanh toán thống nhất, linh hoạt. Đáng chú ý, đoàn tàu metro số 2 hoàn toàn có thể vận hành tự động, không cần lái tàu. Trung tâm điều khiển (OCC) vẫn có thể can thiệp từ xa trong các tình huống cần thiết, bảo đảm an toàn và ổn định vận hành, đồng thời sẵn sàng kết nối đồng bộ với metro số 1 và các tuyến khác trong tương lai.
“Để có được lễ khởi công ngày hôm nay, UBND Thành phố xin gửi lời tri ân sâu sắc nhất đến hàng ngàn hộ gia đình, tổ chức dọc trục đường Cách Mạng Tháng Tám, Trường Chinh, khu vực Depot Tham Lương,... Những người đã vì lợi ích chung của Thành phố hy sinh quyền lợi, chủ động bàn giao mặt bằng để dự án triển khai thi công. Sự đồng thuận của nhân dân chính là động lực lớn nhất để Thành phố quyết tâm thực hiện thành công dự án này” ông Cường nói và cảm ơn người dân đã nhường đất để làm dự án.
Từ góc độ của doanh nghiệp, metro số 2 còn được kỳ vọng là “bệ phóng” cho ngành công nghiệp đường sắt trong nước. Ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn THACO (đơn vị đứng đầu liên danh nhà thầu EPC), cho biết doanh nghiệp ý thức rất rõ tầm quan trọng và ý nghĩa chiến lược của dự án này khi Thành phố ủng hộ, và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước hợp tác với doanh nghiệp nước ngoài, tiếp nhận và từng bước làm chủ công nghệ công nghiệp đường sắt, từ thiết kế, thi công đến sản xuất, vận hành, với lộ trình nội địa hóa máy móc, thiết bị, đầu máy toa xe và hệ thống điều khiển.
Theo ông Dương, nếu metro số 2 thành công toàn diện, đặc biệt ở khâu quản trị dự án, đây sẽ là cơ sở quan trọng để TP.HCM tiếp tục đầu tư hệ thống đường sắt đô thị với tiến độ nhanh hơn, chi phí đầu tư và vận hành tối ưu hơn trong giai đoạn tới.
“THACO cam kết quản lý công nghệ, chất lượng, tiến độ một cách chặt chẽ, khoa học đúng với mục tiêu của dự án và theo hợp đồng đã ký. Thực hiện việc chuyển giao công nghệ và nội địa hóa tốt nhất đảm bảo thực hiện đúng và đạt chỉ tiêu nhà nước đã đề ra” ông Dương cam kết trước lãnh đạo Thành phố.
Nếu metro số 2 là trục xương sống dưới lòng đất, thì tại các khu vực bị ngăn cách bởi các con sông lớn, TP.HCM đang đẩy nhanh tiến độ xây dựng những cây cầu lớn để tạo thành đòn bẩy phá thế độc đạo, mở ra không gian phát triển hoàn toàn mới cho đô thị.
Ở phía Nam, quy hoạch TP.HCM thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định Cần Giờ là một trong những cực tăng trưởng quan trọng, gắn với định hướng phát triển kinh tế biển, logistics, du lịch sinh thái và dịch vụ chất lượng cao. Hàng loạt dự án quy mô lớn đang và sẽ được triển khai tại đây, nổi bật là Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ với diện tích 2.870 ha, quy mô dân số hơn 228.000 người, dự kiến đón gần 9 triệu lượt khách mỗi năm; cùng với dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, nơi có thể tiếp nhận tàu container 24.000 TEU, tàu trung chuyển 65.000 tấn và sà lan 8.000 tấn, đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư.
Trong đó, cầu Cần Giờ được xác định là công trình trọng điểm. Dự án có tổng chiều dài 6,3 km (cầu vượt sông dài gần 3 km) quy mô 6 làn xe, tổng mức đầu tư 13.200 tỷ đồng. Dự án được triển khai theo mô hình PPP - hợp đồng BT, do Masterise Group là nhà đầu tư.
Khi hoàn thành đưa vào khai thác, cầu Cần Giờ không chỉ đóng vai trò rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển từ trung tâm đến Cần Giờ mà còn trở thành một biểu tượng kiến trúc mới của TP.HCM. Quan trọng hơn, công trình này sẽ tạo ra “cú hích” cho giao thương, du lịch, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận y tế, giáo dục, văn hóa cho người dân Cần Giờ, khu vực lâu nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào phà.
“Việc động thổ cầu Cần Giờ thể hiện quyết tâm rất rõ của Thành phố trong việc huy động các nguồn lực xã hội để phát triển hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại. Đây không chỉ là bước khởi đầu của một công trình giao thông quan trọng, mà còn là biểu tượng cho khát vọng phát triển của TP.HCM. Dự án là minh chứng sinh động cho chủ trương xã hội hóa đầu tư hạ tầng, một trụ cột để Thành phố giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế”, ông Nguyễn Công Vinh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh tại lễ động thổ dự án.
Từ phía doanh nghiệp thực hiện dự án, bà Nguyễn Thị Minh Phương, Phó tổng giám đốc Masterise Group cho biết, TP.HCM là nơi khởi nguồn của doanh nghiệp và cũng là địa bàn Masterise Group lựa chọn gắn bó lâu dài, không chỉ trong phát triển đô thị mà cả ở các dự án hạ tầng chiến lược. Phía doanh nghiệp cam kết huy động tối đa nguồn lực để xây dựng cầu Cần Giờ đúng tiến độ, chất lượng, an toàn.
Đáng chú ý, yếu tố bảo vệ môi trường và hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ được đặt là tiêu chí bắt buộc xuyên suốt quá trình triển khai. Theo bà Phương, khi hoàn thành, cầu Cần Giờ không chỉ là công trình kết nối, mà còn mở ra những cơ hội phát triển mới cho khu vực phía Nam Thành phố, đóng góp trực tiếp cho mục tiêu phát triển bền vững của TP.HCM.
Cũng ở khu vực phía Nam, ngày 15/1, TP.HCM cũng động thổ xây dựng cầu Phú Mỹ 2 để kết nối với tỉnh Đồng Nai và Sân bay quốc tế Long Thành. Dự án cầu Phú Mỹ 2 có chiều dài 6,3 km, quy mô 8 làn xe, tổng mức đầu tư hơn 23.186 tỷ đồng, thời gian thực hiện giai đoạn 2026 - 2029. Đây không chỉ là cây cầu bắc qua sông Đồng Nai, mà còn là trục kết nối chiến lược giữa TP.HCM -Đồng Nai, hình thành tuyến giao thông kết nối trực tiếp đến Sân bay quốc tế Long Thành sẽ đưa vào khai thác trong vài tháng tới.
Ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM nhận định, lễ động thổ cầu Phú Mỹ 2 không chỉ đánh dấu sự khởi đầu của một công trình giao thông, mà còn thể hiện khát vọng xây dựng TP.HCM trở thành đô thị hiện đại, năng động và bền vững trong tương lai. Khi hoàn thành, cầu Phú Mỹ 2 sẽ giúp giảm 30 - 40% chi phí logistics, tăng sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư quốc tế, đồng thời tiết kiệm hàng triệu giờ di chuyển mỗi năm cho người dân và doanh nghiệp.
Tại khu đất rộng lớn ở cửa ngõ phía Đông TP.HCM, dự án Khu Liên hợp Thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc chính thức được khởi công, đánh dấu bước khởi đầu cho công trình hạ tầng thể thao lớn nhất từ trước đến nay của Thành phố, sau nhiều năm nằm trên giấy.
Theo quy hoạch, Khu liên hợp thể dục thể thao Rạch Chiếc có tổng diện tích hơn 186 ha. “Trái tim” của toàn bộ quần thể là sân vận động trung tâm rộng 24 ha, với tổng mức đầu tư khoảng 35.000 tỷ đồng và sức chứa lên tới 70.000 chỗ ngồi. Đây là dự án thể thao với mức đầu tư và quy mô lớn chưa từng có trong lịch sử đầu tư hạ tầng thể thao của TP.HCM.
Trong đó, sân vận động được thiết kế với mái che linh hoạt có khả năng đóng, mở tự động, tích hợp công nghệ cách âm và hệ thống điều hòa hiện đại, cho phép điều chỉnh nhiệt độ theo từng khu vực khán đài. Do đó, công trình không chỉ đáp ứng yêu cầu tổ chức các giải đấu thể thao đỉnh cao, mà còn có thể nhanh chóng chuyển đổi thành sân khấu đa chức năng, phục vụ đại nhạc hội, lễ hội văn hóa và các sự kiện quy mô khu vực, quốc tế.
Đặt trong tương quan khu vực, sân vận động Rạch Chiếc vượt trội so với nhiều sân có mái che hiện nay như Kai Tak (Hong Kong, 50.000 chỗ) hay sân vận động quốc gia Singapore (55.000 chỗ). Với TP.HCM, đây là lần đầu tiên Thành phố sở hữu một hạ tầng thể thao đủ tầm để nghĩ tới việc đăng cai các sự kiện quốc tế lớn, thay vì chỉ đóng vai trò điểm đến phụ trợ.
Rạch Chiếc không chỉ có một sân vận động. Toàn bộ khu liên hợp được quy hoạch như một quần thể thể thao đa chức năng, có khả năng đáp ứng nhu cầu thi đấu, huấn luyện và biểu diễn cho khoảng 90% các môn thể thao Olympic. Bên cạnh sân trung tâm là hệ thống nhà thi đấu và trung tâm thể thao trong nhà được trang bị điều hòa hiện đại, linh hoạt theo khu vực khán đài. Nhà thi đấu, biểu diễn đa năng rộng 10 ha, sức chứa khoảng 18.000 chỗ ngồi; trung tâm thể thao đa năng quy mô 5.000 - 10.000 chỗ; cùng trung tâm thể thao dưới nước đạt chuẩn quốc tế cho các môn bơi lội, nhảy cầu, bóng nước; trung tâm quần vợt, khu huấn luyện chuyên sâu và hệ thống sân phụ trợ.
Đáng chú ý, dự án dành quỹ đất lớn cho các khu thể thao cộng đồng, khu phục vụ vận động viên, huấn luyện viên và y tế thể thao, hình thành một hệ sinh thái khép kín từ huấn luyện – thi đấu – phục hồi chức năng. Điều này giúp Rạch Chiếc vượt ra khỏi vai trò của một trung tâm thi đấu chuyên nghiệp, trở thành không gian thể thao, giải trí gắn chặt với đời sống đô thị.
Theo Quyết định số 269/QĐ-UBND ngày 13/1/2026 của UBND TP.HCM, dự án có thời gian thực hiện khoảng 8 năm kể từ khi ký hợp đồng BT. Tuy nhiên, với tính chất là công trình hạ tầng động lực, Thành phố và nhà đầu tư đang đặt mục tiêu đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công đồng bộ, phấn đấu rút ngắn thời gian hoàn thành toàn khu liên hợp xuống còn khoảng 5 năm.
Khi hoàn thành, Khu liên hợp thể dục thể thao Rạch Chiếc được kỳ vọng trở thành một “cực tăng trưởng mới” của khu Đông TP.HCM, nơi các sự kiện thể thao đỉnh cao, concert quốc tế và lễ hội văn hóa có thể diễn ra quanh năm. Xa hơn, công trình này, cùng với các dự án thể thao lớn khác trên cả nước, sẽ góp phần hoàn thiện hạ tầng thể thao Việt Nam, tạo nền tảng để hướng tới những sự kiện toàn cầu như World Cup hay Olympic.
Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sun Group Đặng Minh Trường nhìn nhận TP.HCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với tầm vóc của một đại đô thị trong khu vực. Việc đồng loạt triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Thành phố, đồng thời cho thấy nỗ lực hiện thực hóa các chủ trương lớn về phát triển hạ tầng chiến lược, phát huy vai trò khu vực kinh tế tư nhân và thúc đẩy các mô hình hợp tác công – tư hiệu quả.
Đối với Sun Group, dự án Khu Liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc được Tập đoàn xem như một mốc son, đánh dấu sự hiện diện và cam kết phát triển lâu dài tại TP. HCM.
Sau những dấu ấn tại nhiều địa phương trên cả nước, với các công trình mang tính biểu tượng từ Bắc vào Nam như cáp treo Fansipan, Sa Pa, Cầu Vàng tại Đà Nẵng, Thị trấn Hoàng Hôn tại Phú Quốc…, Sun Group đặt kỳ vọng dự án sẽ là nấc thang mới trong sự phát triển của Tập đoàn, sau gần 2 thập kỷ kiến tạo những công trình biểu tượng trên khắp ba miền Việt Nam.
Khi cả bốn dự án nói trên hoàn thành, TP.HCM không chỉ tháo gỡ các nút thắt về giao thông và hạ tầng thể thao, mà còn mở ra một thời kỳ phát triển mới để hiện thực hóa khát vọng vươn tầm của một “siêu” đô thị.
