Hành trình 10 năm 2015-2025, đánh dấu một thập kỷ chuyển mình mạnh mẽ của Việt Nam trong kỷ nguyên số. Giữa dòng chảy ấy, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) đã khẳng định vai trò tiên phong, dẫn dắt cho hành trình chuyển đổi số quốc gia...

 

Với vai trò là “người dẫn đường mở lối”, VNPT đã bắt đầu hành trình của mình bằng những chiến dịch lịch sử như: xây dựng hạ tầng số quốc gia rộng lớn, số hóa dữ liệu khổng lồ, ứng dụng những công nghệ mới nhất… cho công cuộc chuyển đổi số quốc gia.

 

Sau 10 năm, từ một doanh nghiệp viễn thông truyền thống, VNPT đã vươn mình trở thành tập đoàn công nghệ số hàng đầu, giữ vai trò trụ cột trong chuyển đổi số quốc gia. Nhưng hơn cả những công trình công nghệ, đó là khát vọng dẫn đầu, khát vọng phụng sự và khát vọng kiến tạo xây dựng một Việt Nam số hùng cường.

Từ những năm Đổi mới đến thập kỷ đầu tiên của thế kỷ XXI, VNPT luôn là lá cờ đầu của ngành bưu chính - viễn thông, giữ vị trí số 1 trên thị trường. Nhưng khi VNPT đang trên đỉnh cao đã dần dần tuột dốc bởi nhiều nguyên nhân khách quan như cơ chế, chính sách bó buộc, mô hình tổ chức hoạt động lạc hậu, bộ máy cồng kềnh ngày càng kém hiệu quả…

Thế giới bước vào cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 với sự cạnh tranh vô cùng khốc liệt, công nghệ mới liên tục xuất hiện, thị trường viễn thông bão hòa. VNPT đối mặt với lựa chọn đầy thách thức: Đổi mới hoặc tụt lại phía sau.

VNPT đã chọn con đường gian nan, nhưng đúng đắn - tái cấu trúc toàn diện, thay đổi mô hình quản tri hiện đại, hiệu quả.

Năm 2015 đánh dấu năm đầu tiên VNPT xuất hiện với một diện mạo mới, một sức sống mới với khí thế, quyết tâm mới.

Ông Trần Mạnh Hùng, nguyên Chủ tịch HĐTV VNPT cho biết, sau năm 2000, nhà nước  bắt đầu mở cửa thị trường viễn thông cho các doanh nghiệp khác hoạt động trên lĩnh vực viễn thông thay vì mỗi VNPT độc quyền, và đến năm 2013 thì bắt đầu tái cơ cấu VNPT.  

“Lúc tái cơ cấu là lúc sức cạnh tranh của VNPT sụt giảm rõ rệt. Và nếu không làm thì VNPT sẽ không còn ngôi vị số 1, số 2 trên bản đồ viễn thông - công nghệ thông tin của đất nước. Phải tạo ra năng lực về tài chính, bồi dưỡng lực lượng cả về hạ tầng và nhân lực. Năm 2016, chúng tôi bắt đầu nghiên cứu và thuê tư vấn làm chiến lược VNPT 4.0. VNPT là tập đoàn đầu tiên trong số các tập đoàn và Tổng công ty được phê duyệt Chiến lược 4.0”.

Còn ông Phạm Đức Long, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, nguyên Chủ tịch HĐTV Tập đoàn VNPT thời điểm đó cho biết, khát vọng lớn nhất là đưa VNPT trở lại ngôi vị số 1 của Việt Nam không chỉ về thị phần, mà còn ở hình ảnh, thương hiệu. VNPT sẽ không chỉ tập trung trong lĩnh vực viễn thông, mà phải chuyển sang cả lĩnh vực công nghệ thông tin, trở thành đơn vị chủ lực của quốc gia, đó là mục tiêu lớn, là cuộc cách mạng đối với cả Tập đoàn. 

Từ năm 2015, VNPT đã lột xác, mang một diện mạo hoàn toàn mới: bộ máy tinh gọn hơn,  sản phẩm dịch vụ đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh của VNPT đã được tái cấu trúc theo mô hình 3 lớp “Dịch vụ - Hạ tầng – Kinh doanh” và phân công công đoạn từng đơn vị thành viên với nguyên tắc “Chuyên biệt - Khác biệt - Hiệu quả” theo 3 giai đoạn.

 Thành quả lớn nhất của công cuộc tái cơ cấu này là 5 năm liên tiếp (2014-2019), Tập đoàn VNPT liên tục duy trì được tốc độ tăng lợi nhuận ấn tượng bình quân trên 20%/năm, đảm bảo thu nhập cho người lao động với mức tăng bình quân khoảng 15%/năm.

 Với mục tiêu trở thành “Nhà cung cấp dịch vụ số hàng đầu tại Việt Nam” được đặt ra trong từ đầu năm 2017 trong Chiến lược VNPT 4.0, VNPT đã ngay lập tức thể hiện sứ mệnh và vai trò tiên trong chuyển đổi số với các dự án trong lĩnh vực trọng yếu của đời sống như y tế, giáo dục, chính quyền…

Ông Tô Dũng Thái, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐTV Tập đoàn VNPT cho biết: “Nếu không cơ cấu lại thì chắc chắn trong cuộc cạnh tranh về viễn thông, lúc đó viễn thông là chính, thì sẽ không thể đảm bảo VNPT phát triển. Vì vậy, lúc đó Chính phủ đã ban hành Quyết định 888/QĐ-TTg năm 2014 phê duyệt “Đề án tái cơ cấu Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam giai đoạn 2014 - 2015”, đây là cơ hội vô cùng thuận lợi để VNPT vừa phát triển mảng viễn thông, vừa phát triển mảng mới lúc đó gọi là công nghệ thông tin, còn bây giờ chính là chuyển đổi số. Không có tái cơ cấu chắc chắn không có VNPT mạnh như bây giờ!”.

Để thực hiện sứ mệnh của tập đoàn nhà nước chủ lực trong lĩnh vực công nghệ, ông Huỳnh Quang Liêm, Tổng giám đốc Tập đoàn VNPT cho biết: “Để biến VNPT từ một doanh nghiệp viễn thông truyền thống thành một doanh nghiệp tiên phong trong chuyển đổi số, chúng tôi xác định nhiệm vụ quan trọng để thực hiện chiến lược này là VNPT phải trở thành doanh nghiệp công nghệ và tiên phong thực thi nghiêm túc, có hiệu quả các chủ trương của Đảng, Chính phủ”.

Khát vọng dẫn dắt được truyền lửa từ các thế hệ lãnh đạo tới toàn thể cán bộ, nhân viên. Từ đó, VNPT đã không ngừng nỗ lực để khẳng định vị thế tiên phong trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia và đã để lại dấu ấn rõ nét trong xây dựng chính phủ số, kinh tế số và xã hội số tại Việt Nam.

Là đơn vị chủ lực, VNPT đã phát triển hàng loạt nền tảng công nghệ mang tính “xương sống” phục vụ quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công. Nổi bật trong số đó là Trục liên thông văn bản quốc gia - công cụ kết nối hành chính từ Trung ương đến địa phương, góp phần giảm thiểu hàng trăm triệu tờ giấy mỗi năm. Bên cạnh đó, Cổng Dịch vụ công quốc gia do VNPT xây dựng đã tích hợp hàng nghìn thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi, minh bạch cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ công.

VNPT cũng là đơn vị tiên phong triển khai các nền tảng đô thị thông minh, IoT, dữ liệu mở và hệ sinh thái số - giúp liên kết chặt chẽ giữa Chính phủ, doanh nghiệp và người dân, hướng tới cách tiếp cận toàn diện và bền vững trong chuyển đổi số.

Một dấu mốc quan trọng khác là vào cuối năm 2021, VNPT đã triển khai thành công Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư - một trong 6 hệ thống dữ liệu nền tảng quan trọng nhất của Chính phủ số. Cùng với đó là hệ thống Cơ sở dữ liệu về cán bộ, công chức, viên chức, giúp quản lý nhân sự nhà nước đồng bộ, hiệu quả.

Trong giai đoạn 2015-2025, VNPT đã cung cấp giải pháp chuyển đổi số cho toàn bộ các tỉnh, thành. Tính đến đầu năm 2025, Hệ sinh thái sản phẩm oneGOV và đô thị thông minh với Trung tâm điều hành thông minh (IOC) đã được triển khai tại 40 tỉnh/thành, hệ thống một cửa điện tử của VNPT đã được sử dụng tại 36 tỉnh/thành, 850 đơn vị cấp huyện. Hệ thống quản lý văn bản điều hành của VNPT được sử dụng tại khoảng 6.500 đơn vị trên toàn quốc. Hệ thống báo cáo điều hành đã được VNPT triển khai cho khoảng 50 bộ/ngành/địa phương…

VNPT hiện là đối tác chuyển đổi số của khoảng 20 bộ, ngành trong các lĩnh vực như đất đai, tài nguyên, nông nghiệp và giáo dục. Đồng thời, VNPT cũng đồng hành cùng gần 30 tập đoàn, tổng công ty và ngân hàng lớn, khẳng định vai trò trụ cột trong tiến trình số hóa quốc gia.

Chuyển đổi số không chỉ là việc của chính quyền hay doanh nghiệp mà phải thực hiện cùng với mỗi người dân. Vì thế, trên hành trình khát vọng thực hiện chuyển đổi số quốc gia, các sản phẩm của VNPT luôn bắt đầu từ người dân và vì người dân. VNPT đã trở thành người bạn đồng hành của người dân, mang công nghệ vào đời sống, làm cho cuộc sống đơn giản, an toàn và nhân văn hơn.

Ông Huỳnh Quang Liêm, Tổng giám đốc Tập đoàn VNPT cho biết, VNPT phải đầu tư nhiều hơn về công nghệ, về nghiên cứu phát triển và đặc biệt có những nghĩ lớn, làm thế nào phải đóng góp cho những sản phẩm mang thương hiệu quốc gia, để xứng đáng với truyền thống tiên phong của VNPT.

Để chiến lược chuyển đổi số quốc gia được triển khai sâu rộng, hiệu quả, VNPT đã triển khai các sản phẩm dịch vụ góp phần số hoá mọi giao dịch giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý nhà nước, đối tác/khách hàng trên môi trường số và  góp phần chuyển đổi số hoạt động quản trị doanh nghiệp, như: Ký số từ xa (VNPT SmartCA), Hợp đồng điện tử (VNPT eContract), Hóa đơn điện tử (E-Invoice), Kê khai bảo hiểm xã hội (VNPT BHXH), VNPT Money... và các giải pháp chuyên ngành như bộ giải pháp phân phối bán lẻ, du lịch, nông nghiệp, logistics.

Tính đến thời điểm hiện tại, VNPT cũng đã triển khai cung cấp các sản phẩm dịch vụ viễn thông - công nghệ thông tin cho trên 663.000 tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh tại Việt Nam, trên 158.000 doanh nghiệp SME có tài khoản trên nền tảng OneSME...

VNPT hiện là nhà cung cấp nằm trong top 2 dịch vụ Chứng thực chữ ký số công cộng và top 3 Hóa đơn điện tử… lớn nhất tại thị trường Việt Nam. Ngoài ra, VNPT cũng đã tích cực tổ chức, tham gia các hội thảo phổ biến, nâng cao nhận thức về công nghệ và chuyển đổi số cho các doanh nghiệp tại trên 40 tỉnh/thành phố và tham gia triển khai các định hướng của chính phủ như chương trình hỗ trợ DNNVV, hóa đơn điện tử cho lĩnh vực xăng dầu, chuyển đổi số các tập đoàn, tổng công ty...

VNPT cũng đã nghiên cứu và làm chủ công nghệ mới như IOT, Cloud, AI/BigData, hình thành nền tảng công nghệ 4.0 cung cấp cho các tổ chức, doanh nghiệp ICT. Đồng thời ứng dụng trong các sản phẩm giải pháp của VNPT, đem lại dịch vụ tốt nhất đến khách hàng cuối.

Đến nay, VNPT đã triển khai ra thị trường các nền tảng như: Nền tảng xác thực định danh điện tử - VNPT eKYC (cho phép tìm kiếm chính xác khuôn mặt trong 100 triệu người dưới 1s) - đã đồng hành cùng hơn 100 doanh nghiệp/tổ chức trong các lĩnh vực ngân hàng, tài chính, chứng khoán, viễn thông, xử lý hơn 1 tỷ yêu cầu người dùng.

Nền tảng xử lý hình ảnh - VNPT Smart Vision (ứng dụng trong hỗ trợ giám sát giao thông phát hiện biển số, phát hiện vi phạm giao thông…, giám sát an ninh nhận dạng khuôn mặt, phát hiện xâm nhập vùng cấm, đám đông…, số hoá văn bản, chuẩn đoán hình ảnh y tế) - đã có mặt tại 34 tỉnh, thành phố và triển khai cho các doanh nghiệp, bệnh viện lớn.

Nền tảng phân tích giọng nói - VNPT Smart Voice (ứng dụng trong tái tạo giọng nói, phân tích sắc thái cuộc gọi, tóm tắt cuộc họp) đã triển khai cho nhiều doanh nghiệp lớn, nhiều tỉnh/thành phố, phục vụ xử lý hàng trăm triệu cuộc gọi, phân tích hàng triệu bản ghi. Nền tảng tổng hợp và phân tích dữ liệu - VNPT Data Lakehouse (ứng dụng công nghệ xử lý dữ liệu lớn) đã triển khai cho các doanh nghiệp lớn và các tỉnh, thành phố lớn. Trợ lý giám sát mạng xã hội - Vnsocial (thu thập, xử lý và phân tích các xu hướng, sắc thái thông tin trên không gian mạng, rà quét hơn 100 triệu tài khoản facebook, 250.000 kênh youtube…) đã triển khai trên 60 tỉnh thành/phố.

 Trợ lý ảo thế hệ mới (Generative AI) - VNPT GenAI ( được đào tạo trên dữ liệu đặc thù để tối ưu cho tiếng Việt trong các lĩnh vực chuyên ngành) đã triển khai phục vụ hàng triệu khách hàng trong lĩnh vực công, lĩnh vực viễn thông.

Đối với thúc đẩy xã hội số, bên cạnh việc tiếp tục chuyển đổi số khách hàng thanh toán không dùng tiền mặt VNPT Money đạt 9,2 triệu tài khoản (bao gồm 7 triệu tài khoản trung gian thanh toán và 2,2 triệu tài khoản mobile money), cung cấp kết nối thanh toán không dùng tiền mặt cho 5.000 dịch vụ công, triển khai QR đa năng cho 2.000 trường học.

Năm 2024, VNPT đã đột phá tiên phong ứng dụng công nghệ hiện đại XGSPON mang lại trải nghiệm khách hàng tốt hơn với tốc độ truy cập theo đơn vị Gbps. VNPT là nhà mạng đầu tiên tại Việt Nam đưa vào sử dụng thiết bị XGSPON wifi 7. Thực hiện nâng băng thông truy cập Internet cho toàn bộ thuê bao BRCĐ cá nhân và hộ gia đình với tốc độ gói cước trên 200 Mbps cùng với các thiết bị Mesh sản xuất tại Việt Nam, đưa tốc độ truy cập đo được tương đương với các nước trong khu vực.

Chuyển đổi số quốc gia không thể thành hiện thực nếu thiếu một hạ tầng đủ mạnh. Và đó chính trụ cột mà VNPT lựa chọn để xây dựng một nền móng vững vàng cho tương lai số.

Trong 10 năm qua, hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin của VNPT tiếp tục được mở rộng theo định hướng đột phá về hạ tầng, công nghệ. VNPT đầu tư hàng nghìn tỷ đồng xây dựng mạng lưới rộng khắp.

Theo đó, VNPT đã triển khai phủ sóng thương mại, hiện diện vùng phủ 5G Vinaphone tại 100% tỉnh/thành phố, vùng phủ sóng dân số 4G đạt 99,3%.

Các trung tâm dữ liệu (Internet Data Center - IDC) đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của các doanh nghiệp nói riêng và Việt Nam nói chung. Tập đoàn VNPT với hệ thống 8 trung tâm dữ liệu hiện đại, đạt tiêu chuẩn quốc tế, không chỉ đáp ứng nhu cầu lưu trữ và xử lý dữ liệu của khách hàng, mà còn góp phần quan trọng vào công cuộc chuyển đổi số quốc gia.

VNPT cũng không ngừng mở rộng Internet băng rộng cố định. Năng lực hạ tầng điện toán đám mây SmartCloud tăng 140%. Đến nay, VNPT sở hữu và tham gia khai thác hệ thống hạ tầng truyền dẫn quốc tế với 5 tuyến cáp quang biển trọng yếu như AAG, APG, AAE-1, SJC-2… và mới nhất là tuyến cáp mặt đất VSTN có tổng chiều dài khoảng 3.900 km, đi qua 5 quốc gia: Việt Nam - Lào - Thái Lan - Malaysia - Singapore. Chính nhờ hệ thống hạ tầng này, VNPT được đánh giá là một trong những đơn vị có năng lực hạ tầng truyền dẫn toàn diện tại Việt Nam và trong khu vực khi đáp ứng độ phủ dịch vụ Internet cáp quang tới 100% xã, phường và 96% số thôn, bản trên toàn quốc.

Từ những hạ tầng cáp quang biển, vệ tinh, cáp đất, vô hình như sóng 5G, đến những hệ thống công nghệ lõi như Trục liên thông văn bản quốc gia, Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cổng dịch vụ công quốc gia… Đó là kết tinh của một tầm nhìn dài hạn, của ý chí kiên cường và khát vọng phụng sự quốc gia của Tập đoàn VNPT.

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đánh giá: “Tôi đánh giá cao nỗ lực của VNPT khi chủ động đầu tư hạ tầng bảo mật, trung tâm dữ liệu đạt chuẩn quốc tế, góp phần đảm bảo niềm tin cho người dân, doanh nghiệp khi sử dụng dịch vụ số. Với năng lực công nghệ, tinh thần đổi mới, và trách nhiệm với đất nước, VNPT sẽ tiếp tục là một lực lượng mạnh đi đầu trong hoàn thiện nền kinh tế số, đảm bảo chủ quyền số và góp phần đưa Việt Nam tiến nhanh hơn, mạnh hơn vào kỷ nguyên số an toàn, hiện đại”.