Định vị lại tư duy phát triển công nghiệp Bắc Bộ

Đây là sự kiện nằm trong khuôn khổ Triển lãm quốc tế các ngành công nghiệp – sản xuất 2026 (Vietnam Industrial & Manufacturing Fair – VIMF 2026) đang được diễn ra tại TP. Hải Phòng từ 15/4 – 17/4.

Triển lãm Vietnam Industrial & Manufacturing Fair 2026 (VIMF Hải Phòng 2026) được kỳ vọng trở thành điểm gặp gỡ của doanh nghiệp sản xuất, nhà cung cấp công nghệ và các chuyên gia trong ngành

Theo báo cáo tại Diễn đàn, trong những năm gần đây, công nghiệp sản xuất tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế Việt Nam, cả về tăng trưởng, xuất khẩu và thu hút đầu tư. Năm 2025, toàn ngành công nghiệp đóng góp khoảng 31,6% GDP, trong đó riêng khu vực chế biến – chế tạo chiếm 24,4% GDP, khẳng định vai trò trung tâm của sản xuất trong cấu trúc kinh tế quốc gia. Đà phục hồi được thể hiện rõ qua chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP). Năm 2025, IIP tăng khoảng 10,1% so với năm trước; trong đó ngành chế biến – chế tạo tăng tới 11,1%, cho thấy xu hướng mở rộng mạnh mẽ của các lĩnh vực sản xuất có giá trị gia tăng cao.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, Bắc Bộ Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm công nghiệp mới của khu vực, thu hút sự quan tâm đặc biệt từ các nhà đầu tư quốc tế. Trên cơ sở đó, năm 2026 được dự báo tiếp tục là năm tăng trưởng tích cực của ngành sản xuất, với mức tăng IIP ước đạt 7–9%. Dù tốc độ có thể chậm lại do quy mô nền sản xuất đã lớn hơn, xu hướng chủ đạo sẽ là chuyển dịch từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu.

Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI phát biểu khai mạc Diễn đàn

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI khẳng định: Bắc Bộ là vùng đất đầy tiềm năng, trong đó, TP. Hải Phòng liên tục đón các tập đoàn đa quốc gia – các đại bàng lớn về làm tổ. Hải Phòng hiện đứng trong tốp đầu những địa phương thu hút FDI lớn nhất cả nước với hơn 1.000 dự án FDI đến từ 40 quốc gia, vùng lãnh thổ, số vốn FDI lũy kế đạt 33,8 tỷ USD. Tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn thành phố đạt hơn 70%.

“Cần thẳng thắn nhìn nhận, vùng Bắc Bộ đang gặp nhiều khó khăn để thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững; đặc biệt trong việc phát triển đầu tư công nghiệp. Việc thiếu liên kết trong chiến lược phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư là vấn đề cấp bách, cần được tháo gỡ. Đồng thời, các địa phương trong vùng cần đổi mới tư duy về phát triển công nghiệp trong bối cảnh mới.

Cấu trúc lại đầu tư công nghiệp trong vùng theo hướng phát triển các ngành công nghiệp chủ lực, mũi nhọn dựa trên hàm lượng khoa học - công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, nghiêu cứu và phát triển... để đổi mới mô hình tăng trưởng là yêu cầu cấp thiết đối với vùng Bắc Bộ hiện nay”, Phó Chủ tịch Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh.

Một số gian hàng của các doanh nghiệp, khu công nghiệp tham dự Diễn đàn

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Trần Văn Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng, Chủ tịch Tập đoàn Sao Đỏ nhấn mạnh: Trong bối cảnh đầu tư công nghiệp bước sang chu kỳ mới, Hải Phòng đang thay đổi, chuyển từ lợi thế vị trí sang lợi thế hệ sinh thái và thể chế mới. Các Nghị quyết trụ cột đã được Bộ Chính trị ban hành đã mở ra không gian chính sách mới. Trong đó, đầu tư công nghiệp không chỉ là tăng thêm nhà máy, quan trọng hơn là tăng hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng, tăng liên kết chuỗi, tăng năng lực nội sinh và tính bền vững.

Ông Trần Văn Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng, Chủ tịch Tập đoàn Sao Đỏ phát biểu tại Diễn đàn

Hải Phòng sẽ không còn đơn thuần là địa phương có nhiều khu công nghiệp phát triển mà đang bước vào một giai đoạn mới với vị thế của một cực công nghiệp - logistics - công nghệ mới của miền Bắc. Thành phố hội tụ ngày càng rõ nét các lợi thế về hạ tầng, thể chế, hệ sinh thái đầu tư và không gian phát triển mới.

Để trở thành tâm điểm thu hút đầu tư công nghiệp mới, Hải Phòng không thể chỉ dựa vào hạ tầng hay ưu đãi. Giai đoạn mới đòi hỏi ít nhất 3 chuyển dịch rất quan trọng. Thứ nhất, chuyển từ tư duy thu hút đầu tư bằng mọi giá sang thu hút có chọn lọc, có chiều sâu và có giá trị lan tỏa. Thứ hai, chuyển từ mục tiêu tăng số lượng dự án sang mục tiêu nâng cấp chất lượng hệ sinh thái. Thứ ba, có giải pháp nâng tầm năng lực tổ chức chuỗi cung ứng một cách đồng bộ, hiệu quả và đáng tin cậy.

Nhận diện rào cản, thúc đẩy liên kết và phát triển bền vững

Diễn đàn diễn ra sôi nổi với hai phiên thảo luận. Phiên thứ 1 có chủ đề cơ hội bứt phá thu hút FDI chất lượng cao, các chuyên gia đã tập trung giải quyết bài toán về thể chế, hạ tầng và nhân lực. Phiên thứ 2 đi sâu chủ đề “Chuyển đổi số sang sản xuất thông minh và bền vững: Mô hình thực tiễn và bài học cho doanh nghiệp”.

Phiên thảo luận thứ nhất với chủ đề Cơ hội bứt phá thu hút FDI chất lượng cao và bài toán thể chế - hạ tầng – nhân lực

Chia sẻ tại phiên thảo luận thứ nhất, ông Seck Yee Chung, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam cho biết: Singapore là một nước có nhà đầu tư FDI lớn nhất tại thời điểm hiện nay ở miền Bắc trong những lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo, bất động sản công nghiệp và hạ tầng. Khu vực phía Bắc hiện nay đang thu hút mạnh các nhà đầu tư với hạ tầng phát triển nhanh chóng.

Trong bối cảnh hiện nay khi những bất ổn địa chính trị, thuế quan biến động, chiến tranh thương mại, giá dầu thay đổi... thì điều quan trọng nhất đối với các nhà đầu tư là xem xét liệu một địa điểm cụ thể, một quốc gia nào mang lại sự ổn định về chính trị, xã hội và kinh tế.

Ông Seck Yee Chung, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Singapore tại Việt Nam

“Tôi ghi nhận và bày tỏ sự trân trọng đối với sự lãnh đạo của Việt Nam, các doanh nghiệp tại Việt Nam cũng như ban lãnh đạo tại Singapore trong việc nỗ lực chứng minh cho cộng đồng các bên liên quan và doanh nghiệp thấy rằng, Việt Nam có sự ổn định, có cách thức để thích nghi, để kiên trì và tìm kiếm những cơ hội mới. Bên cạnh đó, Việt Nam còn rất tập trung vào giáo dục, từ việc học tiếng Anh cho trẻ em từ nhỏ, đến việc chú trọng vào khoa học và toán học... điều này đã giúp tạo ra một lực lượng lao động có thể mở rộng quy mô, nâng cao tay nghề, đào tạo lại và tạo ra giá trị gia tăng khi Việt Nam muốn tiến lên trong chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Seck Yee Chung bày tỏ.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Dung, Phó trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, Thành phố hướng đến mục tiêu các khu công nghiệp không chỉ cung cấp mặt bằng sản xuất mà định hướng phát triển xanh trở thành yêu cầu sống còn, cấp thiết để doanh nghiệp trong khu công nghiệp đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh của toàn cầu. Đồng thời, cung cấp “hộ chiếu xanh” để sản phẩm của các nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận các thị trường khó tính như EU, Hoa Kỳ thông qua các tiêu chuẩn về Net Zero.

Trong bối cảnh toàn cầu hiện nay, tiêu chuẩn ESG ngày càng khắt khe, công nghệ số phát triển nhanh, doanh nghiệp không chỉ cần sản xuất hiệu quả, mà còn phải: thông minh hơn; xanh hơn và minh bạch hơn.

Phiên thứ 2 với chủ đề Chuyển đổi số sang sản xuất thông minh và bền vững Mô hình thực tiễn và bài học cho doanh nghiệp

Tại phiên thảo luận thứ 2, ông Osamu Sudo, Phó Tổng giám đốc điều hành AMATA Việt Nam cho biết: “Ngay từ những ngày đầu đến Việt Nam, định hướng cốt lõi của chúng tôi là phát triển bền vững, gắn với quá trình chuyển đổi xanh. Đây là lĩnh vực vừa có nhiều thách thức, vừa mở ra không ít cơ hội, và cũng là trọng tâm trong các chiến lược phát triển của chúng tôi”.

Cụ thể, AMATA Việt Nam tập trung vào hai trụ cột chính: năng lượng và quản lý tài nguyên. Trong đó, năng lượng tái tạo và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng là những yếu tố then chốt. Bên cạnh đó, quản lý tài nguyên, đặc biệt là tài nguyên nước, đóng vai trò hết sức quan trọng. Khác với năng lượng có thể tạo ra bằng công nghệ, nguồn nước trong thực tế vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tự nhiên, do đó cần được sử dụng một cách hiệu quả và bền vững để tránh gây tác động tiêu cực đến môi trường.

Ông Osamu Sudo, Phó Tổng giám đốc điều hành Amata Việt Nam

“Trong khoảng 5 năm trở lại đây, Việt Nam đặc biệt là khu vực phía Bắc, đã thu hút mạnh mẽ các doanh nghiệp công nghệ cao và sản xuất tự động hóa. Tại đất nước này, bên cạnh các dự án hiện hữu, chúng tôi đang tích cực tìm kiếm cơ hội mở rộng đầu tư tại khu vực phía Bắc. Chúng tôi nhận thấy khu vực phía Bắc đang có tốc độ phát triển hạ tầng rất nhanh, từ hệ thống đường bộ, cao tốc, cảng biển nước sâu, sân bay quốc tế cho đến đường sắt trong tương lai. Với định hướng phát triển xanh và bền vững, chúng tôi mong muốn góp phần xây dựng hệ sinh thái hạ tầng đồng bộ, giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động sản xuất, đồng thời tạo ra giá trị lâu dài cho nền kinh tế. Đây cũng là lý do chúng tôi xác định miền Bắc Việt Nam là khu vực chiến lược trong kế hoạch phát triển sắp tới”, ông Osamu Sudo nhấn mạnh.

Ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Gemadept, Chủ tịch Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ Hàng hải Việt Nam nhận định: Cuộc chơi trong chuỗi cung ứng toàn cầu đã thay đổi căn bản. Nếu trước đây, lợi thế cạnh tranh nằm ở quy mô tài sản và hệ thống cảng, thì nay yếu tố quyết định lại là năng lực vận hành thông minh, khả năng quản trị dữ liệu và mức độ tích hợp trong toàn hệ sinh thái dịch vụ. Công nghệ không chỉ giúp doanh nghiệp logistics làm tốt hơn những việc quen thuộc, mà còn mở ra những năng lực hoàn toàn mới, từ tối ưu hóa chi phí, rút ngắn thời gian đến minh bạch hóa từng mắt xích trong chuỗi.

Chia sẻ về hành trình ESG của Nhựa Tiền Phong, ông Đào Anh Thắng, Phó Tổng Giám đốc Phụ trách Khối Kinh doanh Công ty cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong cho biết, trong giai đoạn 2025 - 2035, chiến lược phát triển của Nhựa Tiền Phong sẽ xoay quanh ba chữ cái là ESG.

Ông Đào Anh Thắng, Phó Tổng Giám đốc Phụ trách Khối Kinh doanh Công ty CP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong

Thứ nhất, môi trường (Environmental - Chữ E), cam kết thực hiện chuyển đổi xanh toàn diện trong quy trình sản xuất giai đoạn 2025 - 2035 để đảm bảo chất lượng sản phẩm đầu ra và các yếu tố bền vững. Thứ hai, quản trị (Governance - Chữ G), đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện và tự động hóa, phấn đấu đến năm 2030, toàn bộ hệ thống quản lý của Nhựa Tiền Phong sẽ vận hành trên nền tảng ERP; ứng dụng cánh tay robot trong các khâu cơ khí chính xác để tăng năng suất lao động, giảm tiêu hao nhiên liệu và giảm phát thải carbon. Thứ ba, xã hội (Social - Chữ S), Ban lãnh đạo cam kết không sa thải bất cứ nhân viên nào trong quá trình chuyển đổi số và tự động hóa. Thay vào đó, sẽ mở rộng thị trường và sản phẩm mới để điều chuyển nguồn lực dư thừa từ các khâu đã tự động hóa sang các lĩnh vực mới.

Tại phiên thảo luận, bà Nguyễn Linh Phương, Giám đốc Marketing toàn quốc NS BlueScope Việt Nam đã có những chia sẻ thực tiễn sống động về hành trình ESG tại một trong những nhà máy thép mạ hàng đầu Đông Nam Á. Với ngành thép, một ngành công nghiệp được đánh giá là có phát thải lớn, do đó, ESG tại NS BlueScope Việt Nam được triển khai khá sớm theo chiến lược phát triển bền vững của tập đoàn. Thông qua việc đáp ứng bộ 13 tiêu chí khắt khe về ESG được thiết kế riêng cho ngành thép, giúp doanh nghiệp có một lộ trình chung, rõ ràng, theo tiêu chuẩn toàn cầu trong việc sản xuất thép bền vững. Ngoài ra, NS BlueScope Việt Nam cũng đạt chứng nhận LEED Gold cho 2 văn phòng tại Phú Mỹ và TP. Hồ Chí Minh.

Các gian hàng của các nước tham gia triển lãm tại Diễn đàn “Xu hướng đầu tư công nghiệp Bắc Bộ - Cơ hội và thách thức 2026”

Diễn đàn không chỉ nhìn lại chặng đường đã qua mà còn là nhịp cầu kết nối, nơi lắng nghe những trăn trở và khát vọng của cộng đồng doanh nghiệp. Sự hội tụ giữa các chuyên gia và thực tiễn của doanh nghiệp đã giúp định hình rõ nét các rào cản hiện hữu, từ đó mở đường cho những giải pháp đột phá về thể chế. Những giá trị đúc kết từ sự kiện được kỳ vọng sẽ tạo đà cho Bắc Bộ vươn mình trở thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, khẳng định vị thế dẫn đầu và khả năng thích ứng linh hoạt trên bản đồ kinh tế thế giới, đưa toàn vùng vươn lên vị thế dẫn đầu trong hành trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.