Theo số liệu vừa công bố của Tổng cục Thống kê, doanh thu phí toàn thị trường bảo hiểm quý IV/2023 ước tính giảm 11,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó doanh thu phí bảo hiểm lĩnh vực nhân thọ giảm 17%; lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ tăng 2%.

Cả năm 2023, doanh thu phí toàn thị trường bảo hiểm ước đạt 227.100 tỷ đồng, giảm 8,33% so với năm trước. Mảng bảo hiểm nhân thọ tiếp tục là nguyên nhân chính khiến doanh thu phí giảm. Doanh thu phí bảo hiểm lĩnh vực nhân thọ ước đạt gần 156.000 tỷ đồng, giảm 12,5% so với năm trước. Đây cũng là năm đầu tiên trong 20 năm lịch sử hình thành phát triển của ngành bảo hiểm nhân thọ ghi nhận tăng trưởng âm.

Trong khi đó, lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ cả năm ước đạt 71.100 tỷ đồng, tăng 2,4%. Lĩnh vực này từng ghi nhận mức tăng trưởng 15,2% so với cùng kỳ trong quý I, nhưng cũng về mức tăng trưởng rất thấp trong ba quý cuối năm. 

Năm 2023 là năm nhiều khó khăn, thách thức và sự thay đổi không nhỏ với thị trường bảo hiểm, nhất là bảo hiểm nhân thọ Việt Nam. Một trong các nguyên nhân được bà Lý Thị Thu Thủy, Cục quản lý giám sát Bảo hiểm, Bộ Tài chính chỉ ra là từ khủng hoảng truyền thông, dẫn đến khủng hoảng niềm tin đối với sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, ảnh hưởng đến toàn ngành bảo hiểm.

Tuy vậy, việc chững lại cũng là điều cẩn thiết để ngành bảo hiểm có những thay đổi để thị trường minh bạch hơn. Cũng trong năm 2023, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 67/2023/TT-BTC hướng dẫn một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 và Nghị định số 46/2023/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022.

Theo bà Lý Thị Thu Thủy, Thông tư 67 có nhiều thay đổi trong hoạt động dịch vụ, xây dựng sản phẩm, tính phí sản phẩm, đặc biệt là nhóm sản phẩm liên kết đầu tư sẽ có rất nhiều thay đổi trong cơ cấu chi phí trong kênh phân phối. Như tổ chức tín dụng thực hiện hoạt động đại lý bảo hiểm không được tư vấn, giới thiệu, chào bán, thu xếp việc giao kết hợp đồng bảo hiểm liên kết đầu tư cho khách hàng trong thời hạn trước 60 ngày và sau 60 ngày kể từ ngày giải ngân toàn bộ khoản vay.

Tài liệu trong các hợp đồng đối với doanh nghiệp bảo hiểm được yêu cầu bổ sung thêm. Với các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ có thời gian dài, có giá trị hoàn lại, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm cung cấp tài liệu tóm tắt cho người mua và có xác nhận bên mua giúp người mua bảo hiểm dễ đọc, dễ hiểu về quyền và nghĩa vụ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ. Chiết khấu đối với đại lý, phí quản lý hoạt động bảo hiểm cũng được quy định phải cắt giảm, không còn được hưởng hoa hồng cao lên đến 40%-50% như trước.  Theo đó, doanh nghiệp bảo hiểm phải điều chỉnh lại quy trình bán hàng, cơ chế, chính sách của mình, giảm hoa hồng năm đầu tiên xuống còn 30% và năm thứ hai tăng lên 20%.