Tại Hội nghị toàn quốc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, Phó chủ tịch UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, trong năm 2025, Thủ đô sẽ hoàn thành 8 dự án nhà ở xã hội, tương ứng với khoảng 4.670 căn.

Mới đây, Hà Nội đã khởi công một khu nhà ở xã hội tại huyện Đông Anh với quy mô 1.200 căn. Tiếp đến, thành phố sẽ khởi công thêm 5 dự án với quy mô 10.220 căn hộ. Ngoài ra, 6 dự án khác cũng đã được chấp thuận chủ đầu tư, quy mô khoảng 10.500 căn hộ. 

Hà Nội sắp khởi công thêm 5 dự án nhà ở xã hội trong năm 2025. Ảnh: Thanh Vũ

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội được giao xây dựng 37.500 căn nhà ở xã hội. Để đáp ứng chỉ tiêu trên, thành phố đã chuẩn bị 5 dự án. Đồng thời, Thủ đô sẽ tiên phong trong việc thiết lập các khu nhà ở xã hội tập trung. 

“Hiện nay, thành phố đang triển khai 5 khu nhà ở xã hội tập trung. Trước mắt đang triển khai đấu thầu và chọn nhà đầu tư với hai khu nhà ở xã hội tập trung trên địa bàn huyện Đông Anh, gồm Tiên Dương 1 và Tiên Dương 2. Đồng thời, ba khu nhà ở xã hội tập trung còn lại tại huyện Đông Anh, Gia Lâm và Thanh Trì cũng sẽ được triển khai trong thời gian tới”, ông Dương Đức Tuấn chia sẻ.

Nhằm chuẩn bị quỹ đất theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ cũng như Bộ Xây dựng, TP. Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai 15 quỹ đất với quy mô 1.500 ha trong thời gian tới. Tuy nhiên, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cho biết, quá trình này đang gặp phải một số khó khăn.

Theo quy định của Luật Đất đai trước đây, các dự án đấu thầu và lựa chọn chủ đầu tư phải dựa trên quy hoạch phân khu đô thị. Tại Hà Nội, TP.HCM cũng như các tỉnh, thành khác, quy hoạch phân khu đô thị được triển khai với tỷ lệ 1:5000 và 1:2000 theo Luật Quy hoạch đô thị. Tuy nhiên, Luật Đất đai 2024 đã thay đổi, yêu cầu đấu thầu và chọn chủ đầu tư phải dựa trên quy hoạch tỷ lệ 1:2000.

Điều này dẫn đến vướng mắc khi nhiều khu đất đã được chuẩn bị với quỹ đất lớn, nhưng lại nằm trong vùng quy hoạch tỷ lệ 1:5000, không đáp ứng điều kiện 1:2000. Do đó, các địa phương buộc phải triển khai quy hoạch phân khu 1:2000 thay vì quy hoạch chi tiết 1:500 như trước đây, bởi phải lựa chọn nhà đầu tư mới thiết lập được quy mô chỉ tiêu 1:500. Đây chính là nút thắt ngay từ khâu đầu tiên.

Trước thực trạng này, thành phố kiến nghị Thủ tướng cho phép các dự án nhà ở xã hội, cả tập trung và riêng lẻ, được căn cứ vào quy hoạch phân khu đô thị tỷ lệ 1:5000 để đấu thầu và chọn nhà đầu tư. Đề xuất này dựa trên việc các quy định của Luật Đầu tư và Luật Quy hoạch đô thị hiện hành vẫn cho phép áp dụng tỷ lệ này, nhằm tháo gỡ khó khăn và đẩy nhanh tiến độ triển khai.

Bên cạnh đó, lãnh đạo TP. Hà Nội đề xuất thêm rằng, quy định nên cho phép triển khai ngay công tác giải phóng mặt bằng mà không cần chờ đến khi hoàn tất chủ trương đầu tư hay đấu thầu chọn được nhà đầu tư, dựa trên cơ sở quy hoạch đã xác định ranh giới khu vực để phát triển đô thị. Việc Nhà nước chủ động thực hiện giải phóng mặt bằng sẽ giúp gia tăng quỹ đất sẵn có, tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án sau này.

Cuối cùng, ông Dương Đức Tuấn cho rằng, các thủ tục hành chính cần được cắt giảm. Theo đó, Chính phủ sẽ giao Bộ Xây dựng hoặc Bộ Tài chính rà soát và xây dựng một quy trình đầu tư nhà ở xã hội tối ưu. Mục tiêu là rút ngắn thời gian hoàn tất cả các thủ tục xuống còn 3 - 6 tháng, qua đó đảm bảo nguồn lực được chuẩn bị tốt hơn, đáp ứng nhu cầu phát triển nhà ở xã hội quy mô lớn.