Lãnh đạo Bộ Công thương tại họp báo thường kỳ quý I/2026, chiều 9/4.

Chiều 9/4, Bộ Công thương họp báo thường kỳ quý I/2026. Nhiều thông tin liên quan đến sản xuất công nghiệp, thương mại và tác động từ xung đột Trung Đông tới hoạt động của ngành Công thương được đại điện các đơn vị trong Bộ làm rõ.

Quý I năm 2026 diễn ra trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, khó lường. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn tiếp tục gay gắt. Các cuộc xung đột tại Ukraine và điểm nóng Trung Đông đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng, lương thực, đồng thời đẩy giá dầu và chi phí logistics lên cao. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều rủi ro, dự báo chỉ đạt khoảng 2,8-3,0% do chính sách tiền tệ thắt chặt và tiêu dùng suy yếu.

Từ tháng 3/2026, nền kinh tế chịu áp lực lớn từ giá nhiên liệu thế giới tăng mạnh, làm gia tăng chi phí sản xuất và vận tải nội địa.

Theo báo cáo của Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp, quý đầu năm 2026, IIP toàn ngành công nghiệp tăng 9% so với cùng kỳ năm trước, trong đó, ộng lực tăng trưởng ngành chế biến, chế tạo tiếp tục đóng vai trò chủ chốt với mức tăng 9,7%, ngành sản xuất và phân phối điện tăng 6,3%, đảm bảo cung ứng năng lượng ổn định cho nền kinh tế.

Ông Bùi Huy Sơn, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp cho rằng, ngoài xung đột Trung Đông căng thẳng suốt từ 28/2 đến nay, các cuộc xung đột khác vẫn tiếp diễn, trong bối cảnh đó, sản xuất công nghiệp quý I  vẫn bứt phá, nhất là một số nhóm hàng có sự tăng trưởng bứt phá, như sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại tăng 19,7% và sản xuất kim loại tăng 22,9%, phản ánh tác động tích cực từ việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công cho hạ tầng chiến lược và công tác điều hành của ngành Công thương.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng khoảng 10,9%, nguồn cung cơ bản dồi dào, giá cả cơ bản ổn định. Cùng với đó, an ninh năng lượng được đảm bảo, công tác điều hành giá xăng dầu và cung ứng điện được thực hiện quyết liệt, đảm bảo đủ nguồn năng lượng cho sản xuất và đời sống dù giá dầu thế giới biến động từ 30-40%; Sản lượng điện toàn hệ thống đạt 63,6 tỷ kWh (tăng 6,1%). Hệ thống vận hành an toàn, đáp ứng tốt nhu cầu sản xuất và sinh hoạt.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa quý I tăng trưởng ấn tượng, đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ, trong đó, xuất khẩu 122,9 tỷ USD, tăng 19,1%, nhập khẩu đạt gần 126,6 tỷ USD, tăng 27%. 

Tăng trưởng nhập khẩu quý I cao hơn xuất khẩu dẫn đến nhập siêu 3,64 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 3,57 tỷ USD. Đáng lưu ý, sự mất cân đối tại các khu vực doanh nghiệp vẫn hiện hữu, khi khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 10,73 tỷ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 7,09 tỷ USD.

Nói về mức nhập siêu 3.64 tỷ USD, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, ông Trần Thanh Hải cho biết, nhập siêu quý I chưa đáng ngai, do các ngành hàng, doanh nghiệp gia tăng nhập khẩu máy móc, thiết bị, vật tư, linh kiên và nguyên liệu về phục vụ hoạt động sản xuất phục vụ nhu cầu sản xuất trong các quý tới.

Dẫn chứng, ông Hải nói, kim ngạch nhập khẩu điện tử, máy tính và linh kiện tăng trên 50% so với cùng kỳ (47,5 tỷ USD), nhập máy móc thiết bị phụ tùng khác tăng 22,6%...

Về những khó khăn, thách thức còn tồn tại, Báo cáo của Bộ cho biết, vẫn còn tinh trạng tăng trưởng giữa các ngành chưa đồng đều, một số ngành chủ lực như phân bón, khai thác than sụt giảm. Một số dự án nguồn và lưới điện còn vướng mắc trong  giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, điều chỉnh quy hoạch, ảnh hưởng đến tiến độ chung. An ninh năng lượng trong bối cảnh năm nay phụ tải đỉnh đến sớm, việc điều tiết giữa các nguồn năng lượng trong nước nhiều thách thức.

Theo ông Bùi Huy Sơn, thời gian tới, Bộ tập trung cơ cấu lại chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng để nâng cao năng lực tự chủ của ngành công nghiệp, từng bước phấn đấu nâng tỷ lệ nội địa hoá lên 40%-45% ở các ngành trọng điểm, đặc biệt là các ngành chế biến chế tạo như dệt may, da giày, hoá chất, giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài. 

Đối với xuất nhập khẩu và hội nhập kinh tế, thực hiện đa dạng hóa thị trường (Trung Đông, Mỹ Latinh), tập trung xuất khẩu xanh đáp ứng tiêu chuẩn Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM). Nâng cao năng lực phòng vệ thương mại để bảo vệ doanh nghiệp. Cơ cấu lại và tối ưu thị trường xuất khẩu, cơ bản tập trung nâng giá trị, bám sát xử lý điều tra theo Mục 301 của Hoa Kỳ, đàm phán ký kết các Hiệp định mới và khai thác các Hiệp định FTA đã ký kết.