Doanh nghiệp Việt Nam cần bình tĩnh trước thông tin Philippines tạm ngừng nhập khẩu gạo trong 60 ngày.

Quyết định được đưa ra theo đề nghị của Bộ Nông nghiệp Philippines trong bối cảnh giá gạo tại nước này trong tháng 7 năm nay đã giảm gần 16% so với cùng kỳ năm ngoái, do thuế nhập khẩu thấp hơn.

Động thái tạm ngừng nhập khẩu được cho sẽ bảo vệ nông dân Philippines trong mùa thu hoạch cao điểm, nhưng cũng sẽ ảnh hưởng đến giá gạo toàn cầu. 

Philippines hiện là nước nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới, với lượng nhập khẩu gần 4,8 triệu tấn trong năm ngoái, đồng thời quốc gia này cũng là thị trường nhập nhiều gạo nhất của nước ta.

Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), lượng gạo nhập khẩu của nước này sẽ tiếp tục tăng, đạt mức kỷ lục 5,1 triệu tấn trong năm 2025. Do vậy, việc Philippines tạm ngừng nhập khẩu gạo, xét về logic, sẽ khiến các nhà xuất khẩu trong đó có Việt Nam không tránh khỏi ảnh hưởng.

Tuy nhiên, theo đại diện một số doanh nghiệp xuất khẩu nội địa, cần hết sức bình tĩnh trước chính sách về nhập khẩu gạo của thị trường Philippines, thậm chí cần tìm hiểu sâu hơn vì sao họ lại đưa ra thông tin như vậy. Bởi, nếu phản ứng quá nhanh, rất có thể các doanh nghiệp xuất khẩu của ta sẽ bị thiệt hại.

Đại diện doanh nghiệp này thừa nhận, đúng là thị trường gạo của Philippines có chậm hơn, nhưng cũng không quá đáng lo. Bởi, thời gian gần đây, các doanh nghiệp đã ký được những đơn hàng với mức giá cải thiện thấy rõ, đồng thời khai thác được khách hàng tại các thị trường khác trong khu vực ASEAN và Nam Phi...

Chưa kể, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn đang thực hiện mục tiêu đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm thiểu sự phụ thuộc vào một số thị trường, đa dạng chủng loại gạo xuất khẩu, tránh rủi ro từ chính sách nhập khẩu thay đổi đột ngột.

Hồi đầu năm, Thương vụ Việt Nam tại nước này cho biết, nhu cầu nhập khẩu gạo của Philippines trong năm 2025  dự báo ở mức khoảng từ 4,92 đến trên 5 triệu tấn, trong đó Việt Nam vẫn là quốc gia cung cấp gạo lớn cho thị trường này.

Những năm qua, Philippines nhập khẩu gạo chủ yếu từ Việt Nam, với thị phần chiếm khoảng từ 80% đến 85%, từ Thái Lan khoảng 10%, phần còn lại được nhập khẩu từ Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Nhật Bản và quốc gia khác.

Lượng gạo và kim ngạch xuất khẩu gạo của Việt Nam sang thị trường Philippines luôn chiếm trên 40% đến gần 45% về lượng và kim ngạch trong tổng lượng và tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành lúa gạo.

Kể từ năm 2022, gạo của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Philippines hàng năm luôn đạt trên 3 triệu đến 4 triệu tấn, cụ thể, năm 2022 đạt 3,214 triệu tấn, năm 2023 đạt 3,150 triệu tấn, năm 2024 đạt khoảng 4,150 triệu tấn.

Thương vụ Việt Nam tại Philippines cho hay: "So với các quốc gia xuất khẩu gạo khác như Ấn Độ, Pakistan, Thái Lan, Nhật Bản, gạo Việt Nam vẫn có những lợi thế đáng kể tại Philippines".

Gạo Việt giữ ngôi đầu xuất khẩu sang Philippines là do phẩm cấp, chất lượng, giá cả phù hợp nên có tính cạnh tranh, phù hợp với thị hiếu tiêu dùng và có thể đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng Philippines.

Việt Nam cũng có nguồn cung gạo ổn định của Việt Nam, khoảng cách địa lý thuận lợi, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã có quan hệ bạn hàng lâu năm đã tạo được uy tín, lòng tin trong xuất khẩu gạo với các bạn hàng tại quốc gia này.