Theo các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, mặc dù đã có cảnh báo, nhưng nhiều người cao tuổi vẫn tự mua các thuốc có chứa corticoid điều trị vì hiệu quả trước mắt, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

Các bác sĩ cảnh báo tình trạng người dân lạm dụng corticoid trong việc điều trị cá bệnh lý thông thường.

Bác sĩ Lê Bá Ngọc, Trưởng Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, do người bệnh tự ý sử dụng thuốc giảm đau, thuốc nam, thuốc bắc có chứa corticoid kéo dài gây tăng huyết áp, suy thượng thận, đái tháo đường.

Đây cũng là yếu tố khiến người bệnh suy giảm miễn dịch, dễ mắc vi khuẩn do lây chéo khi đến khám chữa bệnh nhiều lần ở những cơ sở y tế thiếu uy tín.

Theo số liệu thống kê từ Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, số bệnh nhân nhập viện với tình trạng suy thượng thận vì lạm dụng corticoid gần đây tăng nhanh, chủ yếu là người cao tuổi.

Trong quý 3 năm 2023, Khoa đã tiếp nhận 10 bệnh nhân phải nhập viện vì suy thượng thận cấp. Những bệnh nhân này nhập viện đều do biến chứng nhiễm trùng theo kèm nhưng viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết.

Đây là hậu quả của việc người bệnh mắc phải tình trạng đau xương khớp đã tự điều trị bằng thuốc Nam, thuốc Bắc, uống thuốc giảm đau tự mua tại quầy hoặc theo khám ở những cơ sở y tế thiếu uy tín dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

TS.Lê Bá Ngọc lưu ý nhiều người có quan niệm sử dụng thuốc Đông y để tránh tác dụng phụ, nhưng nhiều cơ sở chữa bệnh Đông y đã pha trộn thuốc Tây y, đặc biệt là corticoid, không rõ hàm lượng trong đó.

Người bệnh sử dụng trong thời gian dài bị suy thượng thận, viêm phổi, đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh xương khớp nặng lên phải điều trị dài ngày, gây nguy hiểm tính mạng.

Vì vậy, khi có biểu hiện bất thường từ việc đau xương khớp không nên tự dùng các thuốc kháng viêm giảm đau, thuốc Đông y không rõ nguồn gốc.

Đặc biệt, với đối tượng người cao tuổi cần điều trị và tái khám theo lịch của bác sĩ chuyên khoa để được sử dụng liều lượng và điều chỉnh thuốc theo từng giai đoạn, tránh lạm dụng hay tương tác thuốc bất lợi.

Cũng về việc lạm dụng corticoid, vừa qua Khoa Nội tiết và Đái tháo đường của Bệnh viện Bạch Mai cũng phải tiếp nhận điều trị cho nhiều bệnh nhân vì biến chứng khi lạm dụng corticoid. 

Theo bác sĩ Nguyễn Bá Cường, Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bạch Mai, corticoid là loại thuốc làm giảm tình trạng viêm trong cơ thể nhưng cũng làm giảm hoạt động của hệ thống miễn dịch.

Corticoid hay được sử dụng trong điều trị lâm sàng các bệnh như dị ứng, ngứa, mẩn đỏ, suy thận, lupus, hen suyễn, viêm khớp..., thường làm giảm nhanh các triệu chứng nên nhiều người đã lạm dụng corticoid. 

Bên cạnh những lợi ích mang lại còn rất nhiều tác dụng phụ bất lợi có thể xảy ra nếu dùng thuốc không đúng cách, như: Đái tháo đường, tăng huyết áp, loãng xương, suy tuyến vỏ thượng thận...

Do đó, người bệnh mắc bệnh khớp nếu chưa có chỉ định điều trị corticoid thì không nên tự ý mua thuốc về sử dụng. Các bác sĩ lâm sàng thường phải cân nhắc rất nhiều khi chỉ định điều trị bằng nhóm thuốc này. 

Nhưng hiện nay người bệnh có thể dễ dàng mua được nhóm thuốc này kể cả khi không có đơn của bác sĩ. Việc lạm dụng thuốc ở các bệnh nhân nhiễm virus làm tăng nguy cơ bội nhiễm, đặc biệt là các vi khuẩn kháng thuốc.

Việc lạm dụng corticoid diễn ra thường xuyên ở Việt Nam trong điều trị nhiễm cúm và các bệnh xương khớp (được trộn lẫn trong các thành phần thuốc cổ truyền không rõ nguồn gốc). 

Hành động dùng thuốc bừa bãi làm suy giảm khả năng đề kháng và rất dễ bội nhiễm vi khuẩn. Để phát huy hiệu quả điều trị và hạn chế các tác dụng bất lợi của nhóm thuốc này, các bác sĩ khuyến cáo, người bệnh cần tuân thủ liệu trình điều trị và chỉ dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị. 

Khi có vấn đề liên quan đến sức khỏe, chuyên gia khuyến cáo người dân nên đi khám bác sĩ và sử dụng thuốc đúng theo chỉ định. Không được tự ý mua và sử dụng thuốc hoặc theo lời mách bảo của người thân, người quen vì hậu quả sẽ là khôn lường.