Nghị định này thay thế Nghị định 11/2020/NĐ-CP, nhằm bảo đảm sự thống nhất với Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, Luật Tổ chức Chính phủ và yêu cầu cải cách hành chính trong giai đoạn mới. Đồng thời, văn bản cũng bám sát chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia.

Cắt giảm số lượng thủ tục, tinh gọn quy trình 

Nghị định gồm 3 chương, 16 điều, điều chỉnh các hoạt động giao dịch trên môi trường điện tử giữa hệ thống Kho bạc Nhà nước với người nộp ngân sách, đơn vị sử dụng ngân sách, ngân hàng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và các tổ chức, đơn vị khác có liên quan. Trọng tâm là chuẩn hóa quy trình, giảm khâu trung gian, tạo điều kiện để các chủ thể giao dịch thuận lợi hơn.

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định 347 là hướng tới giảm đáng kể số lượng thủ tục hành chính so với trước đây. Theo quy định mới, tổng số thủ tục hành chính chỉ còn 7 thủ tục, giảm 4 thủ tục so với Nghị định 11.

Trong đó, một thủ tục bị bãi bỏ do không còn phù hợp thực tiễn, đó là kiểm soát cam kết chi ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước. Có 3 thủ tục khác liên quan thanh toán vốn đầu tư công được chuyển sang thực hiện theo Nghị định 254/2025/NĐ-CP.

Các thủ tục chính vẫn được giữ lại, bao gồm: nộp tiền vào ngân sách nhà nước; hoàn trả khoản thu ngân sách qua Kho bạc Nhà nước; thanh toán các khoản chi thường xuyên và một số khoản chi khác; hạch toán vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi và viện trợ không hoàn lại; đăng ký, thay đổi tài khoản và mẫu dấu, mẫu chữ ký; tất toán tài khoản; đối chiếu và xác nhận số dư tài khoản tại Kho bạc Nhà nước.

Nghị định quy định rõ việc tổ chức thực hiện trên môi trường điện tử là chủ yếu. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc thù, việc nộp hồ sơ có thể thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích, thuê dịch vụ hoặc thông qua ủy quyền theo quy định pháp luật. Cách thức này giúp linh hoạt hơn, phù hợp với nhiều điều kiện thực tế của các đơn vị.

Ngành kho bạc đã thực hiện chuyển đổi số mạnh mẽ. Ảnh: Đức Minh.

Rút ngắn thời gian, tăng trách nhiệm đơn vị sử dụng ngân sách

Đáng chú ý, thủ tục thanh toán các khoản chi thường xuyên được cắt giảm mạnh về hồ sơ. Từ 25 thành phần, chỉ còn 4 thành phần hồ sơ phải gửi Kho bạc Nhà nước. Việc tinh gọn này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian chuẩn bị, đồng thời giảm áp lực giấy tờ cho đơn vị giao dịch.

Kho bạc Nhà nước chỉ thực hiện thanh toán trên cơ sở đơn vị đã có dự toán được cấp thẩm quyền giao. Đơn vị sử dụng ngân sách chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, hợp lệ và chính xác của hồ sơ, cũng như việc quản lý, sử dụng nguồn kinh phí.

Nhờ thay đổi quy trình, thời gian thanh toán khoản chi thường xuyên được rút từ hai ngày làm việc xuống còn một ngày làm việc. Vì vậy, dòng vốn ngân sách có điều kiện lưu chuyển nhanh hơn vào các hoạt động kinh tế – xã hội.

Bên cạnh đó, Nghị định hướng đến mục tiêu giảm dần giao dịch tiền mặt tại Kho bạc Nhà nước. Việc nộp và hoàn trả ngân sách bằng tiền mặt không còn là phương thức ưu tiên, tạo thêm động lực thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt theo chủ trương chung.

Ngoài ra, nghị định cũng cho phép sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 thay thế căn cước công dân khi thực hiện thủ tục hành chính. Cách làm này phù hợp với Đề án 06 và quy định của Luật Căn cước năm 2023, giúp giảm giấy tờ trùng lặp. Dữ liệu đã số hóa sẽ được tái sử dụng, do đó người dân và đơn vị không phải cung cấp lại nhiều lần.

Tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới Kho bạc số

Nghị định 347 đặt ra yêu cầu vừa cải cách hành chính, vừa đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Trước hết, các giao dịch được khuyến khích thực hiện trực tuyến, hạn chế đến mức thấp nhất việc phải trực tiếp đến Kho bạc Nhà nước.

Tiếp đó, hệ thống dữ liệu được liên thông, giúp chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý. Nhờ đó, quá trình kiểm soát, hạch toán và thanh toán trở nên minh bạch, giảm sai sót và tăng khả năng truy vết khi cần thiết.

Hơn nữa, việc điện tử hóa hồ sơ giúp hình thành nền tảng Kho bạc số, giảm phụ thuộc vào giấy tờ truyền thống. Cuối cùng, toàn bộ quy trình hướng đến mục tiêu phục vụ nhanh, chính xác, công khai và thuận tiện hơn cho người dân, đơn vị và tổ chức.

Việc ban hành Nghị định 347 mang lại nhiều lợi ích cho hệ thống Kho bạc Nhà nước và các chủ thể tham gia giao dịch. Do đó, quy trình xử lý hồ sơ gọn hơn, thời gian rút ngắn, khối lượng công việc hành chính giảm đáng kể.

Kho bạc Nhà nước có điều kiện tập trung nhiều hơn vào công tác kiểm soát, điều hành thu – chi ngân sách, bảo đảm đúng quy định, minh bạch và trách nhiệm giải trình cao hơn. Đồng thời, ứng dụng công nghệ thông tin sâu rộng giúp hạn chế rủi ro, giảm nhũng nhiễu và góp phần nâng cao chất lượng phục vụ.

Đối với đơn vị sử dụng ngân sách, doanh nghiệp và người dân, lợi ích rõ nhất là tiết kiệm thời gian và chi phí. Hồ sơ đơn giản, thao tác điện tử thuận tiện, tiến độ thanh toán được đảm bảo, hỗ trợ quá trình triển khai nhiệm vụ chuyên môn.

Trên phạm vi rộng hơn, khi nguồn vốn ngân sách được giải ngân nhanh, nền kinh tế có thêm động lực tăng trưởng. Các chương trình, nhiệm vụ chi ngân sách được triển khai đúng tiến độ, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.

Bên cạnh đó, mục tiêu hình thành Kho bạc số cũng gắn chặt với xây dựng Chính phủ số. Mô hình quản lý hiện đại, dựa trên dữ liệu, tạo nền tảng cho việc cải cách hành chính đồng bộ hơn trong tương lai.

Theo tính toán, việc triển khai nghị định dự kiến cắt giảm khoảng 45% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024. Đây là con số đáng chú ý, phản ánh hiệu quả của quá trình đơn giản hóa thủ tục và số hóa quy trình.