Khi cây đa cổ kể chuyện Thăng Long - Hà Nội

Ra mắt tối 10/10, đúng dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô, chương trình nghệ thuật ánh sáng “Mạch thiêng Hồ Gươm” đã thu hút sự quan tâm của người dân và du khách bằng hình thức trình diễn độc đáo. Thay vì sử dụng các bề mặt kiến trúc quen thuộc, công nghệ 3D Mapping được ứng dụng trực tiếp trên thân, cành của cây đa cổ bên hồ Hoàn Kiếm, biến cảnh quan thiên nhiên thành không gian nghệ thuật sống động.

Chương trình do UBND phường Hoàn Kiếm phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức, hướng tới khai thác hiệu quả giá trị văn hóa, lịch sử của không gian Hồ Gươm thông qua công nghệ trình chiếu hiện đại. Đây cũng là hướng tiếp cận nhằm làm phong phú các hoạt động văn hóa công cộng, phát triển sản phẩm du lịch đêm gắn với sáng tạo và chuyển đổi số.

Lần đầu tiên, hình ảnh cây đa cổ, một phần thân thuộc của cảnh quan và ký ức văn hóa bên Hồ Gươm được thể hiện bằng nghệ thuật thị giác.

Điểm khác biệt của “Mạch thiêng Hồ Gươm” nằm ở việc lựa chọn cây đa cổ, hình ảnh gắn bó với cảnh quan và ký ức văn hóa của người Hà Nội, làm trung tâm của câu chuyện nghệ thuật.

Dưới sự kết hợp của ánh sáng, âm thanh và hiệu ứng hình ảnh kỹ thuật số, những đường nét tự nhiên trên thân cây, tán lá và cành cây trở thành một phần của tác phẩm trình diễn. Không gian vốn quen thuộc bên Hồ Gươm được khoác lên diện mạo mới, đưa công chúng bước vào hành trình khám phá những lớp trầm tích văn hóa của Thăng Long - Hà Nội.

Lấy cảm hứng từ vẻ đẹp của Thủ đô qua dòng chảy thời gian và sức sống bền bỉ của cây cổ thụ giữa lòng đô thị, chương trình được xây dựng với hai tác phẩm chính mang tên “Bốn mùa Kinh kỳ” và “Thần mộc thức giấc”.

Trong đó, “Bốn mùa Kinh kỳ” tái hiện những sắc thái đặc trưng của Hà Nội qua sự luân chuyển của bốn mùa. Bằng ngôn ngữ ánh sáng, màu sắc và hình ảnh chuyển động, tác phẩm khắc họa vẻ đẹp thiên nhiên, nhịp sống đô thị cùng sự giao hòa giữa con người với không gian văn hóa của vùng đất nghìn năm văn hiến.

Từ những biến chuyển của cảnh sắc thiên nhiên đến hơi thở cuộc sống thường nhật, hình ảnh Hà Nội hiện lên giàu cảm xúc, với cây đa cổ trở thành điểm hội tụ của những sắc màu và ký ức đô thị.

Tiếp nối hành trình là tác phẩm “Thần mộc thức giấc”, khai thác hình tượng cây cổ thụ như một chứng nhân lịch sử, lưu giữ những câu chuyện gắn với không gian Hồ Gươm và vùng đất Thăng Long - Hà Nội.

Thông qua hiệu ứng 3D Mapping, những chuyển động ánh sáng khiến cây đa như bừng tỉnh, chuyển mình và kể lại câu chuyện của riêng mình. Sự kết hợp giữa hình thể tự nhiên và công nghệ thị giác tạo nên trải nghiệm mới, giúp người xem cảm nhận chiều sâu văn hóa của không gian di sản bằng hình thức gần gũi, trực quan.

Theo Ban Tổ chức, toàn bộ nội dung hình ảnh được thiết kế riêng, phù hợp với cấu trúc thực tế của cây đa. Đây là yếu tố quan trọng để bảo đảm hiệu quả trình chiếu, đồng thời tạo nên sự khác biệt so với những chương trình 3D Mapping thường được tổ chức trên mặt tiền các công trình kiến trúc.

Việc đưa nghệ thuật ánh sáng lên hình thể tự nhiên của cây cổ thụ cũng mở ra hướng khai thác mới đối với cảnh quan đô thị. Trong đó, công nghệ đóng vai trò kết nối giữa những giá trị văn hóa truyền thống với phương thức biểu đạt nghệ thuật đương đại, góp phần quảng bá hình ảnh Hà Nội năng động, sáng tạo nhưng vẫn gìn giữ bản sắc.

Thêm sản phẩm văn hóa, du lịch đêm cho Hà Nội

Để hiện thực hóa ý tưởng nghệ thuật trên bề mặt có cấu trúc phức tạp như thân và cành cây, dự án sử dụng hệ thống máy chiếu chuyên dụng cao cấp, kết hợp giải pháp xử lý hình ảnh và căn chỉnh nội dung theo hình khối tự nhiên.

Hệ thống trình chiếu được thiết kế đồng bộ với âm thanh và bộ phận điều khiển, nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa hình ảnh, chuyển động và hiệu ứng nghệ thuật trong điều kiện hoạt động ngoài trời.

Đáng chú ý, phương án kỹ thuật được tính toán theo hướng đáp ứng yêu cầu vận hành thường xuyên tại không gian công cộng. Các thiết bị được tích hợp kết cấu bảo vệ chuyên dụng cùng giải pháp chống bụi, chống ẩm, hạn chế ảnh hưởng của điều kiện môi trường, qua đó nâng cao độ ổn định và tuổi thọ hệ thống.

Một trong những ưu điểm của công nghệ được ứng dụng tại chương trình là khả năng vận hành tự động theo lịch trình cài đặt trước. Hệ thống điều khiển có thể thiết lập thời gian khởi động, phát nội dung trình chiếu, đồng bộ âm thanh và kết thúc chương trình theo từng khung giờ.

Sau khi hoàn tất cấu hình, kiểm tra và nghiệm thu, hệ thống có thể hoạt động định kỳ mà không cần nhân sự trực tiếp điều khiển từng suất diễn. Giải pháp này tạo thuận lợi cho việc duy trì hoạt động nghệ thuật thường xuyên, phục vụ nhu cầu thưởng thức văn hóa của cộng đồng.

Ở góc độ phát triển du lịch, “Mạch thiêng Hồ Gươm” góp phần bổ sung sản phẩm trải nghiệm mới cho khu vực trung tâm Thủ đô, nơi tập trung nhiều di tích lịch sử, công trình văn hóa và hoạt động dịch vụ phục vụ khách tham quan.

Trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy phát triển kinh tế đêm, việc đưa công nghệ trình chiếu hiện đại vào không gian di sản được kỳ vọng sẽ gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến, khuyến khích du khách kéo dài thời gian tham quan, trải nghiệm và sử dụng các dịch vụ tại khu vực Hồ Gươm, phố cổ.

Đặc biệt, chương trình được tổ chức tại không gian công cộng với hình thức thưởng thức miễn phí, tạo điều kiện để đông đảo người dân và du khách tiếp cận các sản phẩm nghệ thuật ứng dụng công nghệ mới.

Giá trị của chương trình còn nằm ở phương thức truyền tải những câu chuyện lịch sử, văn hóa thông qua nghệ thuật thị giác. Thay vì tiếp nhận thông tin bằng hình thức thuyết minh truyền thống, công chúng có thể cảm nhận vẻ đẹp và chiều sâu văn hóa Hà Nội qua hình ảnh, âm thanh và chuyển động ánh sáng.

Sau buổi ra mắt chính thức, “Mạch thiêng Hồ Gươm” dự kiến phục vụ công chúng vào các tối thứ Bảy và Chủ nhật hằng tuần, với hai khung giờ 20h và 21h, tại khu vực cây đa cổ bên Hồ Gươm, đối diện số 5 phố Hàng Khay.

Người dân và du khách được khuyến khích có mặt sớm để lựa chọn vị trí quan sát phù hợp, đồng thời chấp hành hướng dẫn của lực lượng chức năng, giữ gìn vệ sinh môi trường và bảo đảm trật tự tại khu vực tổ chức.

Sự xuất hiện của “Mạch thiêng Hồ Gươm” cho thấy tiềm năng ứng dụng công nghệ số trong sáng tạo các sản phẩm văn hóa, du lịch gắn với cảnh quan và di sản đô thị. Từ một cây đa cổ quen thuộc, Hà Nội đã có thêm không gian kể chuyện bằng ánh sáng, góp phần làm phong phú trải nghiệm về đêm và từng bước phát huy giá trị kinh tế của các hoạt động văn hóa sáng tạo tại khu vực trung tâm Thủ đô.