Việt Nam đã trở thành một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn hàng đầu châu Á, nhờ nền kinh tế có khả năng chống chịu tốt, vị trí chiến lược, mức độ hội nhập quốc tế sâu rộng, cùng sự mở rộng liên tục của các tập đoàn đa quốc gia trong những ngành kinh tế trọng điểm.

Tuy nhiên, cách thức nhìn nhận và thảo luận về đầu tư đang thay đổi. Việt Nam không còn chỉ được đánh giá là một cơ sở sản xuất có tính cạnh tranh. Ngày càng nhiều nhà đầu tư nhìn nhận Việt Nam như một nền tảng dài hạn cho chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu, nguồn vốn, nhân tài, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.

Trong khuôn khổ toạ đàm “Kết nối kết nối Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu” do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức ngày 8/10, ông Kamijo Hiroki, Phó tổng giám đốc kiêm Giám đốc khối Ngân hàng giao dịch và Đầu tư nước ngoài - Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), khẳng định chương tiếp theo của tăng trưởng FDI tại Việt Nam cần vượt lên trên lợi thế chi phí và được kiến tạo dựa trên lợi thế hệ sinh thái.

Ông Kamijo Hiroki, Phó tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank). Ảnh: Đức Thanh

Ông Kamijo Hiroki cho biết, trong quá khứ, nhiều nhà đầu tư lựa chọn Việt Nam nhờ chi phí lao động cạnh tranh và môi trường sản xuất thuận lợi. Những thế mạnh này vẫn rất quan trọng, nhưng nếu đứng riêng lẻ thì không đủ.

Hiện nay, các nhà đầu tư đang đặt ra những câu hỏi rộng hơn. Việt Nam có thể hỗ trợ các chuỗi cung ứng phức tạp và có khả năng chống chịu hay không? Hoạt động ngân quỹ có thể được quản lý với tốc độ cao và tính minh bạch đầy đủ hay không? Nguồn nhân lực dành cho các ngành công nghiệp tiên tiến có đủ hay không? Các cam kết về phát triển bền vững có thể được thực hiện ngay tại thị trường trong nước hay không? Và hệ sinh thái có thể hỗ trợ quá trình mở rộng trong dài hạn hay không?

Những kỳ vọng này cho thấy năm năng lực có tính tương hỗ: chuỗi cung ứng và cơ sở hạ tầng; công nghệ và năng lực số; nhân tài và đổi mới sáng tạo; phát triển bền vững và tăng trưởng xanh; và hội nhập thông qua quan hệ đối tác toàn cầu.

Do đó, mô hình đang chuyển dịch từ tăng trưởng dựa trên chi phí sang mô hình hệ sinh thái kết nối. Thành công sẽ không chỉ phụ thuộc vào khả năng thu hút đầu tư, mà còn phụ thuộc vào khả năng hỗ trợ nhà đầu tư vận hành hiệu quả, mở rộng với sự tự tin và xây dựng các mối liên kết sâu rộng hơn với doanh nghiệp Việt Nam.

Câu hỏi đặt ra là, làm thế nào để chuyển hoá khát vọng xây dựng hệ sinh thái thành những kết quả kinh doanh thực chất. Ông Kamijo Hiroki đã đưa mối quan hệ VPBank - SMBC ra làm ví dụ để diễn giải cho vấn đề này. 

Về chuỗi cung ứng, VPBank sở hữu nền tảng số vững mạnh, mối quan hệ sâu rộng với các doanh nghiệp Việt Nam và hệ sinh thái doanh nghiệp vừa và nhỏ phong phú. SMBC mang đến mạng lưới khách hàng đa quốc gia toàn cầu, các quan hệ kinh doanh quốc tế và nhu cầu từ những doanh nghiệp đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam, chẳng hạn như mở rộng bán hàng. Cùng nhau, hai bên kết nối các nhà cung cấp trong nước với chuỗi giá trị toàn cầu và kiến tạo những cơ hội mới trong chuỗi cung ứng.

Hoạt động hợp tác xoay quanh De Heus là một ví dụ về cách kết nối mạng lưới toàn cầu và trong nước để tạo ra những cơ hội rộng mở hơn trong chuỗi giá trị.

Trong lĩnh vực thanh toán xuyên biên giới, các quan hệ hợp tác như với Taptap Send cho thấy khả năng kết nối quốc tế của SMBC và độ phủ thị trường trong nước của VPBank có thể phối hợp để phục vụ khách hàng tốt hơn.

Về nguồn vốn, VPBank đóng góp năng lực khởi tạo và triển khai tại thị trường trong nước, trong khi SMBC tạo điều kiện tiếp cận các mạng lưới vốn toàn cầu, các định chế tài chính phát triển, DFI, và thị trường vốn quốc tế. Cùng nhau, 2 bên cùng huy động cả nguồn vốn trong nước và xuyên biên giới để hỗ trợ FDI, cơ sở hạ tầng và tăng trưởng kinh doanh.

Một ví dụ gần đây là sáng kiến khoản vay hợp vốn trị giá 1,44 tỷ USD, thể hiện năng lực của quan hệ hợp tác trong việc huy động nguồn vốn quốc tế nhằm hỗ trợ tăng trưởng của Việt Nam. Hay dự án cho vay hai bước với tổng giá trị 150 triệu USD giữa VPBank và JBIC, với sự hỗ trợ của SMBC.

Về phát triển nhân tài, VPBank đóng góp đội ngũ chuyên gia trong nước giàu năng lực và sự am hiểu sâu sắc về thị trường, trong khi SMBC đóng góp chuyên môn toàn cầu, thông lệ quốc tế tốt nhất và kinh nghiệm trên phạm vi toàn thế giới. SMBC đã mời một số nhân sự trẻ, tài năng của VPBank tham gia chương trình đào tạo kéo dài hai tuần tại Trụ sở chính của SMBC để tìm hiểu về các sản phẩm toàn cầu, kiến thức chuyên môn và văn hóa doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, hai bên cùng xây dựng một đội ngũ lãnh đạo trẻ với tầm nhìn toàn cầu và văn hóa làm việc chuyên nghiệp, mang tính quốc tế.

Tóm lại, quan hệ hợp tác VPBank – SMBC hướng tới việc chuyển hóa những thế mạnh bổ trợ thành tăng trưởng bền vững.

Ông Kamijo Hiroki cho rằng, tăng trưởng bền vững đòi hỏi sự tham gia của 6 nhóm bên liên quan: Chính phủ, doanh nghiệp Việt Nam, nhà đầu tư nước ngoài, hiệp hội ngành nghề, các trường đại học và các tổ chức tài chính. Tuy nhiên, giá trị của hệ sinh thái không đơn thuần được tạo ra bằng việc đưa các chủ thể này cùng ngồi vào một bàn. Giá trị thực sự đến từ cách thức tổ chức để các bên phối hợp với nhau.

Lộ trình này gồm bốn bước thực tiễn. Đây là lộ trình từ kết nối đến triển khai: thống nhất các ưu tiên chung, kết nối những năng lực bổ trợ, huy động vốn và chuyên môn, đồng thời nhân rộng các giải pháp nhằm xây dựng chuỗi giá trị vững mạnh hơn và thúc đẩy tăng trưởng dài hạn.

Đại diện VPBank khẳng định, chương tiếp theo của tăng trưởng FDI tại Việt Nam sẽ không chỉ được kiến tạo bằng lợi thế chi phí, mà bằng sức mạnh của hệ sinh thái. Đó là một hệ sinh thái nơi nguồn vốn, năng lực, nhân tài, phát triển bền vững và các mối quan hệ đối tác tương hỗ và củng cố lẫn nhau.

Cùng nhau, các doanh nghiệp FDI đang xây dựng các chuỗi giá trị vững mạnh hơn, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam, tạo điều kiện để các nhà đầu tư nước ngoài thành công và củng cố vai trò của Việt Nam trong nền kinh tế toàn cầu bởi tăng trưởng bền vững không được tạo ra bởi bất kỳ một tổ chức riêng lẻ nào. Tăng trưởng bền vững được tạo nên bởi một hệ sinh thái cùng phối hợp hành động.