Chương trình ESG10 được xây dựng nhằm thiết lập bộ tiêu chí đánh giá ESG phù hợp với điều kiện của Việt Nam và tương thích chuẩn mực quốc tế, đồng thời thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp trong việc nâng cao hiệu quả thực hành ESG. Chương trình cũng góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu về thực tiễn ESG, phục vụ nghiên cứu và hoạch định chính sách phát triển bền vững.

Danh sách Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 ngành Tài chính - Chứng khoán và phương pháp nghiên cứu được đăng tải trên Cổng thông tin của chương trình www.esg10.vn

Nguồn: Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 ngành Tài chính - Chứng khoán (www.esg10.vn.)

Nguồn: Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 ngành Tài chính - Chứng khoán (www.esg10.vn.)

Trong năm 2026, nền kinh tế toàn cầu và Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ, khi các rủi ro phi tài chính như biến đổi khí hậu, đứt gãy chuỗi cung ứng và các hàng rào carbon ngày càng ảnh hưởng trực tiếp đến định giá tài sản và dòng vốn. Trong bối cảnh đó, hệ thống tài chính buộc phải tái cấu trúc theo hướng tích hợp ESG như một yếu tố cốt lõi trong vận hành.

Theo ước tính của World Bank, tại Việt Nam, nhu cầu huy động khoảng 368 tỷ USD đến năm 2040 (tương đương 6,8% GDP mỗi năm) để thực hiện mục tiêu Net–Zero đang tạo áp lực chuyển đổi chưa từng có. Điều này đặt ngành Tài chính - Chứng khoán vào vai trò trung tâm, không chỉ nâng cao năng lực ESG nội tại mà còn giữ vai trò điều phối dòng vốn xanh vào nền kinh tế. Việc hiện thực hóa mục tiêu này phụ thuộc lớn vào mức độ chuyển đổi thực chất của chính các trung gian tài chính.

ESG: "Xương sống" của thị trường Tài chính - Chứng khoán hiện đại

Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành và thực thi đã có tác động lớn đến cộng đồng doanh nghiệp trong việc chủ động tìm kiếm nguồn vốn cho chuyển đổi xanh, đặc biệt đối với khu vực SMEs - chiếm đến 97% số doanh nghiệp nhưng còn hạn chế tiếp cận tín dụng. Trong bối cảnh đó, cho thuê tài chính nổi lên như một kênh dẫn truyền vốn hiệu quả. Khác với mô hình truyền thống, cơ chế tài trợ tài sản giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp công nghệ tiết kiệm năng lượng, qua đó vừa giải bài toán vốn trung – dài hạn, vừa thúc đẩy “xanh hóa” sản xuất. Việc mở rộng khung pháp lý cho tài sản công nghệ và dữ liệu cũng tạo nền tảng cho các mô hình cho thuê tài chính xanh gắn với tiêu chuẩn ESG.

Trên thực tế, ESG đã được tích hợp ngay từ khâu thẩm định, với 100% khoản cấp tín dụng được đánh giá rủi ro môi trường. Trên bình diện quốc tế, ESG đang chuyển từ vai trò tuân thủ sang nền tảng điều hành chiến lược, thể hiện qua sự hội tụ nhanh vào các chuẩn mực báo cáo. Theo G&A Institute, năm 2024 có 82% doanh nghiệp trong Russell 1000 đã áp dụng Tiêu chuẩn Kế toán Bền vững trong khi 55% vẫn duy trì Báo cáo toàn cầu, cho thấy ESG gắn chặt với quản trị cấp cao, từ ra quyết định đến kiểm soát rủi ro và giám sát của Hội đồng Quản trị.

Trong dòng chảy đó, tại Việt Nam, yếu tố quản trị đang nổi lên như trụ cột dẫn dắt. Một số  công ty chứng khoán điển hình trong khảo sát về cam kết và triển khai ESG tại các doanh nghiệp Việt Nam của Viet Research như SSI, VPS… đã chủ động chuẩn hóa công bố thông tin theo thông lệ quốc tế và từng bước tích hợp ESG vào cấu trúc quản trị. Sự chuyển dịch này phản ánh bước tiến từ “công bố ESG” sang “vận hành doanh nghiệp dựa trên ESG”, trong đó quản trị không chỉ đảm bảo minh bạch và trách nhiệm giải trình mà còn trở thành nền tảng nâng cao chất lượng phân bổ vốn, tăng khả năng chống chịu và thu hút dòng vốn dài hạn của doanh nghiệp.

Xóa bỏ "nút thắt" thực thi: ESG trở thành ADN mới của ngành Tài chính

Dù đã cam kết, triển khai ESG và ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực, khảo sát của Viet Research cho thấy các doanh nghiệp ngành Tài chính - Chứng khoán vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, có thể khái quát thành 5 nhóm chính.

Nguồn: Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 ngành Tài chính - Chứng khoán (www.esg10.vn.)

Tuy nhiên, những rào cản hiện hữu cũng góp phần thúc đẩy thị trường Tài chính - Chứng khoán bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu hơn. Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang ưu tiên các tài sản bền vững, yêu cầu về chuẩn hóa báo cáo, minh bạch dữ liệu và tích hợp ESG vào quản trị ngày càng trở nên cấp thiết. World Economic Forum cho biết quy mô kinh tế xanh toàn cầu đã vượt 5.000 tỷ USD mỗi năm và có thể đạt 7.000 tỷ USD vào cuối thập niên, tạo ra nhu cầu tài trợ vốn khổng lồ cho các dự án năng lượng sạch và chuyển đổi xanh

Bên cạnh đó, chuyển đổi số đóng vai trò nền tảng, cho phép đo lường rủi ro và quản lý danh mục theo thời gian thực; đồng thời, quá trình nâng hạng thị trường cùng mục tiêu vốn hóa đạt 120% GDP vào năm 2030 cũng gia tăng áp lực hội nhập với các chuẩn mực quốc tế. Điều này cho thấy năng lực thực thi ESG không chỉ quyết định khả năng tiếp cận vốn, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

Lễ Công bố và Vinh danh các doanh nghiệp trong Danh sách Top 10 Doanh nghiệp ESG Việt Nam Xanh 2026 ngành Tài chính - Chứng khoán (ESG10 - 2026) sẽ được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2026 - “Sáng tạo để Tăng trưởng, Xanh để Bền vững” tại Khách sạn InterContinental Hanoi Landmark72, Hà Nội vào ngày 26 tháng 6 năm 2026 và được đăng tải tại cổng thông tin của Chương trình www.esg10.vn và trên các kênh truyền thông đại chúng.