Theo số liệu từ hải quan Trung Quốc, năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 3,44 tỷ USD sầu riêng sang thị trường này, tăng từ mức 2,94 tỷ USD của năm 2024. Như vậy, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng từ Việt Nam sang Trung Quốc đã tăng thêm khoảng 500 triệu USD chỉ trong một năm.

Trái lại, Thái Lan – quốc gia nhiều năm giữ vị thế nhà cung cấp sầu riêng lớn nhất cho Trung Quốc – ghi nhận kim ngạch gần như đi ngang trong cùng giai đoạn. Tổng giá trị xuất khẩu sầu riêng của Thái Lan tại thị trường tỷ dân trong năm 2025 chỉ đạt dưới 4 tỷ USD, không có sự bứt phá so với năm trước.

Giới phân tích cho rằng đà tăng trưởng của Việt Nam đến từ việc phối hợp với phía Trung Quốc để xử lý các vấn đề liên quan đến kiểm dịch thực vật, đồng thời tận dụng lợi thế địa lý và hạ tầng logistics sẵn có.

Tờ South China Morning Post dẫn lời ông Nguyễn Thành Trung, nhà khoa học tại Đại học Fulbright Việt Nam, cho biết Chính phủ Việt Nam và Trung Quốc đã tích cực hợp tác tháo gỡ các vướng mắc về kiểm dịch chất lượng sầu riêng, vốn diễn ra trong nửa đầu 2025.

“Tôi nghĩ sầu riêng Việt Nam có thể vượt qua Thái Lan về số lượng và có thể cả chất lượng”, ông Trung nhận định.

Hiện hơn 90% lượng sầu riêng xuất khẩu toàn cầu được tiêu thụ tại Trung Quốc – thị trường đặc biệt ưa chuộng loại trái cây có mùi đặc trưng này. Sầu riêng thậm chí được sử dụng làm quà tặng trong các sự kiện trang trọng như sinh nhật, lễ tết, đám cưới… ở Trung Quốc.

Với khu vực Đông Nam Á, cạnh tranh nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ sầu riêng khổng lồ từ Trung Quốc cũng ngày càng gay gắt hơn. Ngoài Việt Nam và Thái Lan, các nước như Campuchia, Lào, Malaysia và Philippines đã bắt đầu xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc, dù sản lượng nhỏ hơn.

Việt Nam tăng tốc xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc, đe dọa vị thế hàng đầu của sầu riêng Thái Lan tại thị trường tỷ dân.

Tuy nhiên, các nhà phân tích nhận định rằng, nếu không tính đến các vấn đề liên quan đến tiêu chuẩn an toàn, sầu riêng Việt Nam có nhiều lợi thế so với các nhà cung cấp khác. Mạng lưới cung ứng sầu riêng của Việt Nam, từ người trồng, người thu gom, kho bãi cho tới vận chuyển đang phát triển nhanh chóng, cùng với đường biên giới trên bộ dài 1.280 km tiếp giáp Trung Quốc, giúp rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí logistics. Trong khi đó, Thái Lan không có đường biên giới đất liền tiếp giáp với thị trường Trung Quốc.

Ông Lim Chin Khee, cố vấn của Học viện Sầu riêng tại Malaysia cho biết, khoảng cách vận chuyển ngắn hơn giúp giảm chi phí và thời gian quá cảnh cho sầu riêng Việt Nam.

Ngay cả khi các biện pháp kiểm tra chất lượng được siết chặt, nhu cầu tiêu thụ sầu riêng tại Trung Quốc trong năm qua vẫn duy trì ở mức cao. Theo ông Lim, sầu riêng Việt Nam tạo được “sự cân bằng tốt giữa giá cả và nguồn cung” so với sản phẩm từ Thái Lan và Malaysia.

“Việt Nam đã tạo được đà xuất khẩu đáng kể trước khi các vấn đề kiểm tra xuất hiện. Trung Quốc đã phê duyệt một số lượng lớn vườn cây và nhà máy đóng gói của Việt Nam trong những năm trước, tạo điều kiện cho tăng trưởng nhanh”, ông Lim nói. Ông cho rằng chính quá trình mở rộng này tiếp tục đóng góp vào tổng giá trị xuất khẩu, ngay cả trong bối cảnh việc kiểm tra chất lượng sầu riêng được thắt chặt.

Hiện Việt Nam có khoảng 1.200 mã số vùng trồng và 180 cơ sở đóng gói sầu riêng đủ điều kiện xuất khẩu sang Trung Quốc. Giới phân tích tin rằng nếu Việt Nam duy trì được chất lượng và đáp ứng tốt các quy định của Trung Quốc, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng năm 2026 của Việt Nam hoàn toàn có thể vượt 4 tỷ USD.