Quốc hội  nghe tờ trình dự án luật - Ảnh: QH.

Tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, sáng 20/8 Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi).

Trình bày tóm tắt tờ trình dự án luật, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết dự thảo lần này đã bỏ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện để phù hợp mô hình tổ chức bộ máy mới của Công an nhân dân; bổ sung quy định giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy Cơ quan điều tra của Công an nhân dân trên cơ sở căn cứ vào cơ cấu tổ chức của Bộ Công an.

Một nội dung sửa đổi khác là không tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) Tối cao.

Dự thảo luật đồng thời bổ sung quy định giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định chi tiết về tổ chức, bộ máy Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân trên cơ sở căn cứ vào cơ cấu tổ chức của Bộ Quốc phòng.

Liên quan thẩm quyền của từng Cơ quan điều tra, dự thảo luật bổ sung quy định để chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra của VKSND Tối cao cho Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và trong Quân đội nhân dân.

Định hướng sửa đổi, bổ sung khác là quy định về thẩm quyền của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh theo hướng được tiến hành điều tra các vụ án hình sự quy định tại các chương từ Chương XIV đến Chương XXIV của Bộ luật Hình sự khi các tội phạm đó thuộc thẩm quyền xét xử của Toà án nhân dân.

Để bảo đảm sự linh hoạt, tính thống nhất, toàn diện trong việc thực hiện thẩm quyền điều tra vụ án, dự thảo luật giao Bộ trưởng Bộ Công an quyết định về việc phân công, điều chuyển thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra của Công an nhân dân và giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định về việc phân công, điều chuyển thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Theo Bộ trưởng Bộ Công an, dự thảo sửa đổi đã hoàn thiện quy định về các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; nhiệm vụ, quyền hạn của Công an xã, phường, đặc khu, đồn Công an.

Trong đó, dự thảo sửa đổi, hoàn thiện quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Công an xã, phường, đặc khu, đồn Công an trong tiến hành tiếp nhận, xác minh ban đầu tố giác, tin báo về tội phạm để giải quyết những khó khăn, vướng mắc, đáp ứng yêu cầu thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm thống nhất, đồng bộ với Bộ luật Tố tụng hình sự.

Báo cáo tóm tắt nội dung thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết cơ quan thẩm tra tán thành phương án không tiếp tục tổ chức Cơ quan điều tra VKSND tối cao. Tuy nhiên, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Chính phủ nghiên cứu đề xuất các giải pháp để khắc phục những khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh khi thực hiện thay đổi này trên thực tế.

Về thẩm quyền của từng cơ quan điều tra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành bổ sung quy định để chuyển thẩm quyền của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao cho Cơ quan điều tra trong Công an nhân dân và trong Quân đội nhân dân, đồng thời sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh.

Cơ quan thẩm tra cũng tán thành phương án giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định về việc phân công, điều chuyển thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra của Công an nhân dân; giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về việc phân công, điều chuyển thẩm quyền điều tra giữa các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Về thẩm quyền điều tra theo loại tội và thẩm quyền điều tra theo lãnh thổ của Điều tra viên trung cấp, cao cấp là Trưởng hoặc Phó Trưởng Công an cấp xã, cơ quan thẩm tra cho rằng dự thảo luật sửa đổi đã mở rộng thẩm quyền so với Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành và chưa đồng bộ, thống nhất với quy định tại dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Vì thế cơ quan thẩm tra đề nghị đánh giá tác động kỹ lưỡng và thuyết minh cụ thể về nội dung này.

Dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến, thông qua tại kỳ họp thứ 2 và dự kiến có hiệu lực từ 1/3/2027.