Trả lời câu hỏi của phóng viên tại họp báo quốc tế về Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 về lý do lựa chọn chủ đề, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết Diễn đàn được kỳ vọng tiếp tục đóng góp thiết thực cho tiến trình hợp tác và phát triển của ASEAN cũng như quan hệ giữa ASEAN với các đối tác.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường, mục tiêu của AFF là thúc đẩy các cuộc đối thoại cấp cao, chuyên sâu về những vấn đề mà ASEAN và các nước trong khu vực cùng quan tâm. Đây được xem là không gian để các bên tăng cường trao đổi quan điểm, thúc đẩy hiểu biết lẫn nhau, qua đó mở rộng hợp tác trong nội khối ASEAN cũng như với các đối tác quốc tế.

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường trả lời báo chí.

Diễn đàn đồng thời hướng tới mở rộng đối thoại giữa nhiều chủ thể khác nhau, từ cơ quan chính phủ, doanh nghiệp, học giả đến các địa phương, thành phố và giới trẻ. Ban tổ chức kỳ vọng AFF 2026 sẽ tiếp tục tạo ra nhiều sáng kiến, đề xuất thực chất nhằm thúc đẩy hợp tác và phát triển khu vực.

Đối với Việt Nam, việc đề xuất sáng kiến và chủ trì tổ chức Diễn đàn Tương lai ASEAN được xem là đóng góp tích cực, trách nhiệm vào công việc chung của Cộng đồng ASEAN, đồng thời giúp bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về chính sách đối ngoại và định hướng phát triển của Việt Nam.

Lý giải về chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng và lấy Người dân làm trung tâm”, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết đây là những yêu cầu cấp thiết đối với ASEAN trong bối cảnh hiện nay.

Trong đó, hòa bình được xác định là ưu tiên hàng đầu khi tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, nhanh chóng và khó lường. Bên cạnh đó, thịnh vượng tiếp tục là yêu cầu cốt lõi đối với mô hình phát triển của ASEAN trong bối cảnh chuyển đổi mạnh mẽ về kinh tế, công nghệ và địa chính trị.

Theo lãnh đạo Bộ Ngoại giao, tinh thần “lấy người dân làm trung tâm” cũng là nguyên tắc xuyên suốt trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Mọi hợp tác khu vực cuối cùng đều phải hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, tăng cường khả năng chống chịu và bảo đảm phát triển bao trùm, công bằng xã hội trong quá trình triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Về thành phần tham dự, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho biết danh sách đại biểu cấp cao vẫn đang tiếp tục được cập nhật. Tuy nhiên, dự kiến sẽ có 3 Thủ tướng các nước ASEAN tham dự, cùng hơn 10 lãnh đạo cấp Bộ trưởng, Thứ trưởng và hàng chục đại diện các tổ chức quốc tế, cơ quan nghiên cứu và học giả khu vực.

Một trong những điểm mới của AFF năm nay là Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN. Chia sẻ về nội dung này, ông Trần Hùng Sơn - Giám đốc Học viện Ngoại giao cho biết các đô thị lớn ngày càng giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy liên kết và hợp tác khu vực, không chỉ là trung tâm kinh tế mà còn là nơi triển khai chính sách phát triển, huy động nguồn lực xã hội và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đại diện Ban tổ chức nhấn mạnh Hà Nội giữ vai trò đặc biệt trong quá trình hình thành và phát triển Diễn đàn Tương lai ASEAN. Hình ảnh Văn Miếu xuất hiện trong logo AFF cũng thể hiện dấu ấn của Thủ đô - nơi khai sinh sáng kiến này. Thông qua sự kiện, Ban tổ chức kỳ vọng Hà Nội sẽ tiếp tục phát huy vai trò tích cực trong thúc đẩy hòa bình, kết nối và hợp tác khu vực.

Ông Trần Hùng Sơn - Giám đốc Học viện Ngoại giao trả lời phóng viên.

Chia sẻ thêm về các nội dung trọng tâm của Diễn đàn, đại diện Ban tổ chức cho biết AFF 2026 sẽ tập trung thảo luận về vấn đề an ninh năng lượng trong bối cảnh thế giới xuất hiện nhiều biến động, tác động trực tiếp tới chuỗi cung ứng năng lượng của các quốc gia cũng như đời sống người dân.

Diễn đàn năm nay cũng sẽ trao đổi về việc xây dựng mô hình phát triển mới cho khu vực, trong đó bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các thành phần trong xã hội, hướng tới phát triển bền vững và giúp người dân được thụ hưởng thành quả tăng trưởng. Đây cũng chính là tinh thần “lấy người dân làm trung tâm” mà AFF 2026 hướng tới.

Bên cạnh đó, Diễn đàn sẽ đề cập nhiều vấn đề mang tính chiến lược như nâng cao năng lực tự cường của các quốc gia và người dân trước những biến động nhanh chóng của tình hình thế giới; tăng khả năng chống chịu và giảm thiểu các tác động tiêu cực tới đời sống xã hội.

Theo Ban tổ chức, việc duy trì môi trường hòa bình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi trong trường hợp xảy ra xung đột, người dân luôn là đối tượng chịu tác động trực tiếp nhất. Chính vì vậy, vai trò trung tâm của người dân trở thành một trong những trọng tâm xuyên suốt của Diễn đàn Tương lai ASEAN năm nay.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về việc AFF 2026 sẽ đóng góp như thế nào trong thúc đẩy vai trò trung tâm của ASEAN, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết mục tiêu xuyên suốt của Diễn đàn là xây dựng không gian đối thoại cởi mở, thực chất, qua đó góp phần củng cố đoàn kết nội khối và nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức chung của khu vực.

Theo Thứ trưởng, AFF là cơ chế bổ trợ cho các tiến trình đối thoại của ASEAN với cách tiếp cận cởi mở hơn, mở rộng nhiều chủ đề và thành phần tham gia hơn. Trong bối cảnh thế giới gia tăng phân mảnh và cạnh tranh chiến lược, việc duy trì các không gian đối thoại mở, mang tính xây dựng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Đại diện Ban tổ chức nhấn mạnh AFF góp phần phát huy vai trò trung tâm của ASEAN thông qua việc thúc đẩy “tư duy hợp tác”, đề cao cách tiếp cận dựa trên đồng thuận, bao trùm và tôn trọng luật pháp quốc tế - những giá trị cốt lõi tạo nên thành công của ASEAN trong nhiều thập kỷ qua.

AFF không nhằm hình thành thêm một cơ chế mới mà đóng vai trò là nền tảng kết nối để các bên chia sẻ ý tưởng, kinh nghiệm và đề xuất sáng kiến cho khu vực. Năm nay, Diễn đàn sẽ tập trung vào nhiều nội dung thiết thực, gắn với các vấn đề nổi lên hiện nay như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ tài chính, an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng và kết nối phát triển khu vực.