Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn.

Chiều 5/1, Văn phòng Chủ tịch nước họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước về 13 luật vừa được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, trong đó có Luật Xây dựng. 

Giới thiệu những điểm mới đáng chú ý của Luật, liên quan quy định cấp giấy phép xây dựng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết Luật Xây dựng nêu rõ nguyên tắc từ giai đoạn chuẩn bị đến thời điểm khởi công xây dựng, cơ quan quản lý Nhà nước về xây dựng chỉ kiểm soát 1 lần đối với mỗi dự án, công trình xây dựng.

Theo đó, các dự án/ công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi xây dựng thì được miễn giấy phép xây dựng.

Đối với các công trình còn lại, Luật quy định đơn giản hóa thủ tục theo hướng thực hiện thủ tục trực tuyến toàn trình; đơn giản hóa về hồ sơ và điều kiện; giảm tối đa thời gian cấp giấy phép (dự kiến tối đa 7 ngày).

Về xây dựng công trình, Luật cắt giảm đối tượng phải thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu; cụ thể hóa về điều kiện khởi công xây dựng.

Luật Xây dựng đồng thời bãi bỏ yêu cầu về điều kiện năng lực và chứng chỉ năng lực của doanh nghiệp; cắt giảm một số lĩnh vực không yêu cầu chứng chỉ hành nghề của cá nhân.

Điều 43 của Luật Xây dựng quy định chung về cấp giấy phép xây dựng, nêu rõ trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư phải có giấy phép xây dựng, trừ một số trường hợp, như công trình bí mật Nhà nước; công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách; công trình thuộc dự án đầu tư công đặc biệt…

Công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m2, cũng thuộc đối tượng được miễn giấy phép xây dựng. Tuy nhiên, công trình này phải không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố; khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc…

Trả lời thêm về chính sách miễn giấy phép xây dựng và công tác hậu kiểm khi áp dụng chính sách này, đại diện Bộ Xây dựng nhấn mạnh nguyên tắc của Luật là bất kể công trình xây dựng nào từ lúc chuẩn bị đến khi thi công xây dựng đều phải được cơ quan quản lý Nhà nước kiểm soát một lần. Nếu công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi xây dựng thì không phải cấp giấy phép xây dựng.

“Các trường hợp còn lại sẽ phải cấp giấy phép xây dựng, nhưng trình tự, thủ tục hành chính cho việc này sẽ được đơn giản hóa tối đa”, đại diện Bộ Xây dựng làm rõ.

Về quản lý sau khi công trình khởi công, đại diện Bộ Xây dựng khẳng định tất cả công trình (trừ nhà ở riêng lẻ) đều phải thông báo thời điểm khởi công đến các cơ quan có thẩm quyền ở địa phương.

Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ở địa phương có trách nhiệm quản lý trật tự xây dựng ở địa phương. Từ thời điểm khởi công đến khi kết thúc đưa công trình vào sử dụng, Luật quy định rõ trách nhiệm quản lý trật tự xây dựng của cơ quan quản lý Nhà nước ở địa phương. Cơ quan này sẽ là nơi tiếp nhận thông báo khởi công, và sẽ phải chủ động thực hiện kiểm tra và kiểm soát việc khởi công xây dựng từ lúc khởi công đến khi kết thúc. Như vậy, trách nhiệm trong việc này hoàn toàn phân cấp cho địa phương.

Ngoài ra, Luật Xây dựng bổ sung quy định ở điều 49 về gắn biển thông tin công trình và nêu rõ tất cả công trình xây dựng phải có. Theo đó, chủ đầu tư phải gắn thêm thiết bị giám sát, trong quá trình xây dựng có thể kết nối với cơ quan quản lý để kiểm soát.

Luật Xây dựng gồm 8 chương, 95 điều, có hiệu lực thi hành từ 1/7, trừ một số quy định có hiệu lực sớm hơn từ 1/1.