Ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính)

Theo thông tin cập nhật, đã có 146 trong số 202 nhóm kiến nghị của doanh nghiệp được các bộ, ngành trả lời dứt điểm, chiếm khoảng 72%. Có thể nói, cơ chế giải quyết kiến nghị của doanh nghiệp theo chỉ đạo của Nghị quyết số 216/NQ-CP (về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7/2026) đã có những kết quả đầu tiên tích cực, thưa ông?

Trước hết, phải khẳng định, việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong sản xuất, kinh doanh được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xác định là nhiệm vụ thường xuyên, trực tiếp gắn với yêu cầu khơi thông nguồn lực, củng cố niềm tin và tạo động lực cho tăng trưởng.

Trong thời gian qua, đặc biệt là từ sau Hội nghị Thường trực Thủ tướng Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7/2026 với chủ đề “Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng”, lãnh đạo Chính phủ đã có nhiều cuộc làm việc trực tiếp với doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp theo từng nhóm vấn đề về công nghiệp, xây dựng, quy hoạch, thuế, hải quan, tín dụng, đất đai, môi trường, xuất nhập khẩu…

Cùng với việc xử lý từng kiến nghị, Chính phủ đã thiết lập cơ chế theo dõi, đôn đốc và đánh giá kết quả thường xuyên. Trong đó, Nghị quyết số 216/NQ-CP giao Bộ Tài chính chủ trì tổng hợp tình hình, kết quả xử lý kiến nghị của doanh nghiệp từ các bộ, cơ quan và địa phương, báo cáo Chính phủ hàng tháng. Trên cơ sở kiến nghị do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổng hợp, từng cơ quan có trách nhiệm rà soát, xử lý theo chức năng, thẩm quyền và cập nhật kết quả.

Có thể thấy, xử lý kiến nghị của doanh nghiệp không còn là hoạt động riêng lẻ theo từng vụ việc, mà từng bước trở thành một quy trình có tiếp nhận, phân loại, xử lý, theo dõi và báo cáo kết quả.

Nhờ vậy, những kết quả bước đầu khá tích cực. Nhưng yêu cầu cao hơn là phải tiếp tục theo dõi đến cùng để bảo đảm kết quả trên văn bản, giấy tờ được chuyển hóa thành kết quả trong thực tiễn.

Ông có thể nói rõ hơn về yêu cầu “đến cùng” này. Vì thực tế, vẫn có doanh nghiệp phản ánh phản hồi của cơ quan chức năng chủ yếu là trích dẫn các quy định hiện hành?

Đã có những thay đổi rất lớn trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về cơ chế xử lý kiến nghị của doanh nghiệp. Từ các phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8 và tháng 9/2026, tình hình khó khăn, vướng mắc và kiến nghị của doanh nghiệp đã được đưa ra thảo luận và thể hiện trong nghị quyết của Chính phủ để chỉ đạo xử lý.

Đây là chuyển biến quan trọng trong phương thức điều hành: từ xử lý theo từng thời điểm sang theo dõi thường xuyên; từ yêu cầu “có trả lời” sang yêu cầu “có kết quả”; từ đo tiến độ bằng số văn bản phản hồi sang đánh giá bằng mức độ khó khăn thực tế của doanh nghiệp được tháo gỡ.

Tôi muốn nhấn mạnh lại, trong 202 nhóm kiến nghị của doanh nghiệp được VCCI tổng hợp từ tháng 7 đến nay, 146 nhóm kiến nghị đã được giải quyết dứt điểm.

Nhưng để làm được điều này, vai trò của Bộ Tài chính không chỉ là tổng hợp tình hình, kết quả xử lý, thưa ông?

Đúng vậy. Theo cơ chế này, trách nhiệm của cơ quan nhà nước rõ hơn. Các kiến nghị thuộc thẩm quyền của bộ, ngành, địa phương nào thì cơ quan đó có trách nhiệm xem xét, xử lý theo chức năng và thẩm quyền.

Tuy nhiên, để bảo đảm yêu cầu rằng, một kiến nghị chỉ thực sự được giải quyết khi doanh nghiệp có thể hoàn thành thủ tục, triển khai dự án, tiếp cận nguồn lực hoặc tiếp tục hoạt động sản xuất, kinh doanh trên thực tế, công việc tổng hợp cũng phải thay đổi rất lớn.

Chúng tôi được Bộ Tài chính giao nhiệm vụ tổng hợp, phân loại, theo dõi tiến độ và báo cáo lãnh đạo Bộ. Trong quá trình tổng hợp, chúng tôi cũng phải nhìn vào bản chất của từng kiến nghị để phân loại, đánh giá các phản hồi.

Có những kiến nghị của doanh nghiệp có thể giải quyết bằng việc thống nhất cách hiểu và hướng dẫn áp dụng quy định hiện hành. Có những vấn đề là điểm nghẽn trong quá trình thực thi, cần được tháo gỡ. Cũng có những vấn đề lặp lại ở nhiều doanh nghiệp, cho thấy cần xem xét ở cấp độ chính sách, chứ không chỉ giải quyết từng trường hợp riêng lẻ.

Việc phân loại như vậy giúp lựa chọn cách xử lý phù hợp, theo đúng nguyên tắc 5 rõ: rõ vấn đề, rõ cơ quan chủ trì, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả.

Doanh nghiệp sẽ biết rõ kiến nghị của mình có thể được xử lý ngay hay không, thời hạn xử lý là khi nào, hay cần phối hợp liên ngành, ai là đầu mối…, tránh tình trạng nhiều lần kiến nghị cùng một vấn đề. Đối với các vấn đề thuộc thể chế, sẽ xác định lộ trình sửa đổi và thông tin minh bạch cho cộng đồng doanh nghiệp.

Về phía các bộ, ngành, phương thức xử lý cũng chuyển dần từ trả lời theo quy định sang tập trung giải quyết bản chất của vướng mắc.

Đặc biệt, chúng tôi cũng nhận thấy sự chuyển biến trong các kiến nghị từ doanh nghiệp: nội dung cụ thể hơn, đề xuất hướng xử lý rõ ràng hơn…

Cụ thể thế nào, thưa ông?

Thay vì chỉ nói rằng một thủ tục “khó” hoặc một quy định “vướng”, doanh nghiệp chỉ rõ khó khăn nằm ở đâu, ở bước nào, tại văn bản, điều khoản nào; thời gian kéo dài bao lâu, chi phí phát sinh ra sao, hoặc cùng một quy định nhưng cách hiểu, cách áp dụng giữa các cơ quan khác nhau như thế nào.

Những thông tin như vậy rất có giá trị đối với cơ quan quản lý, bởi từ một trường hợp cụ thể có thể nhìn ra một điểm nghẽn trong quá trình thực thi và xem vấn đề đó có ảnh hưởng đến nhiều doanh nghiệp hay không.

Đặc biệt, kiến nghị càng cụ thể, có dữ liệu và bằng chứng thực tiễn thì khả năng xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn đúng giải pháp càng cao. Các dữ liệu từ thực tiễn sẽ giúp chuyển từ xử lý sự vụ sang sửa đổi quy định áp dụng cho nhiều doanh nghiệp, từ giải quyết một điểm nghẽn sang phòng ngừa hình thành những điểm nghẽn mới…

Đây là điều chúng tôi đã trao đổi với VCCI, các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp. Vai trò của hiệp hội rất quan trọng; cần phát huy vai trò này từ khâu tổng hợp kiến nghị sang sàng lọc, phân tích, theo dõi và phản hồi kết quả xử lý.

Với lợi thế gần doanh nghiệp và am hiểu đặc thù ngành, hiệp hội có thể giúp chuyển các phản ánh riêng lẻ thành nhóm vấn đề có tính hệ thống, cung cấp dữ liệu và bằng chứng thực tiễn, đồng thời kiểm chứng mức độ chính sách đã thực sự đi vào cuộc sống.

Như vậy, các cuộc đối thoại trực tiếp giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước có còn cần nữa không, theo ông?

Không những cần mà rất cần.

Việc tăng cường đối thoại trực tiếp với hiệp hội, doanh nghiệp giúp làm rõ hồ sơ, quy trình và tình huống cụ thể; phân biệt vấn đề do cách hiểu, do tổ chức thực hiện hay do chính quy định pháp luật.

Đơn cử, ngày 17/9/2026, Bộ Tài chính đã tổ chức cuộc họp trao đổi kỹ thuật với VCCI và 20 hiệp hội, doanh nghiệp để rà soát từng nhóm vấn đề còn băn khoăn sau khi nhận văn bản trả lời. Cách làm này góp phần nâng cao chất lượng xử lý, rút ngắn thời gian đối với những vấn đề đã rõ và hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải kiến nghị nhiều lần hoặc tìm nhiều đầu mối cho cùng một vấn đề.

Tuy nhiên, thước đo cuối cùng không phải là số cuộc họp hay số văn bản đã ban hành, mà là mức độ giảm thời gian, chi phí và bất định cho doanh nghiệp. Vì vậy, cần tiếp tục duy trì đối thoại trực tiếp đối với các vấn đề phức tạp, đồng thời thiết lập cơ chế theo dõi sau xử lý để xác định kiến nghị đã thực sự được tháo gỡ hay chưa.

Nhìn rộng hơn, ông kỳ vọng cơ chế tổng hợp và theo dõi kiến nghị doanh nghiệp sẽ tạo ra thay đổi như thế nào trong công tác quản lý?

Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp không chỉ là giải quyết yêu cầu của từng doanh nghiệp, mà còn là một kênh để Chính phủ kiểm nghiệm chất lượng thể chế và hiệu quả thực thi.

Trong giai đoạn tới, yêu cầu của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đặt ra là tiếp tục chuyển mạnh từ “tiếp nhận và trả lời” sang “giải quyết và đo lường kết quả”, lấy trải nghiệm thực tế của doanh nghiệp, thời gian và chi phí tuân thủ, khả năng triển khai dự án và đưa nguồn lực vào sản xuất, kinh doanh làm những chỉ dấu quan trọng để đánh giá hiệu quả.

Chúng ta cần xác định rõ, mỗi điểm nghẽn được tháo gỡ là một phần nguồn lực được giải phóng; mỗi thủ tục được rút ngắn là một phần chi phí xã hội được tiết giảm; mỗi bất cập được sửa từ gốc là một bước củng cố niềm tin và mở rộng dư địa cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Đó cũng là cách để tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp được thể hiện bằng những kết quả cụ thể, có thể kiểm chứng.