Lễ Khai trương Gian hàng Việt Nam trong Khu Thí điểm thương mại tự do Vân Nam, Trung Quốc., tháng 4/2024.

Theo lãnh đạo Vụ Thị trường châu Á - Châu Phi (Bộ Công thương), hàng năm có trên 100 tỷ USD hàng hóa sản xuất tại Việt Nam được xuất khẩu sang các thị trường này, trong đó xuất khẩu nhiều nhất là Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản rồi đên Đài Loan, Hồng Kông.

Hiện, các đối tác quan trọng trong khu vực Đông Bắc Á đều đã ký kết và tham gia các hiệp định thương mại tự do cả song phương và đa phương với Việt Nam như Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Hàn Quốc (VKFTA), Hiệp định Đối tác kinh tế Việt Nam-Nhật Bản (VJEPA), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực RCEP… 

Các FTA này là nhân tố hỗ trợ phát triển trao đổi thương mại, đầu tư với các nước trong khu vực Đông Bắc Á đồng thời giúp Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của khu vực và thế giới. 

2023 là năm khó khăn đối với kinh tế Việt Nam trước tác động từ cả bên trong và bên ngoài, nhưng xuất khẩu sang khu vực này vẫn đạt kết quả ấn tượng.

Trong đó, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 61,2 tỷ USD, tăng 6,4% trở thành điểm sáng xuất khẩu của các nước trong bối cảnh xuất khẩu sang hầu hết các thị trường chủ lực đều giảm. Xuất khẩu sang các thị trường còn lại tại khu vực Đông Bắc Á giảm nhẹ, trong đó Nhật Bản 23,47 tỷ USD và Hàn Quốc 23,48 tỷ USD, giảm 4%, Đài Loan 4,73 tỷ USD, giảm 7%.

"Công tác thúc đẩy xuất khẩu và phát triển thị trường được đẩy mạnh trong những tháng đầu năm 2024 và việc các doanh nghiệp khai thác tốt các FTA hiện hành với khu vực thị trường này, cầu tiêu dùng dần hồi phục...đã tác động tích cực đến kết quả xuất khẩu 5 tháng", theo Bộ Công thương.

Thứ trưởng Công thương Phan Thị Thắng cho hay, để thúc đẩy xuất khẩu sang khu vực Đông Bắc Á, nhiều cơ chế hợp tác mới được xây dựng đã góp phần tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp qua đó thúc đẩy các hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư, kinh doanh với các đối tác nước ngoài tại khu vực này.

Từ đầu năm đến nay, Việt Nam triển khai Kế hoạch hành động triển khai Bản ghi nhớ giữa Bộ Công thương và Chính quyền Quảng Tây về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, thương mại giai đoạn 2024 – 2026 với Quảng Tây; Thành lập Trung tâm Chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu Việt Nam – Hàn Quốc)…; đồng thời tiếp tục trao đổi, xây dựng các cơ chế hợp tác mới (Bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực thương mại hàng nông sản với Bộ Thương mại Trung Quốc.

Cùng đó, Bộ Công thương cung cấp thông tin thị trường, hướng dẫn tiếp cận thị trường các nước khu vực Đông Bắc Á; tổ chức hội nghị, tuyên truyền về các Hiệp định thương mại tự do (CPTPP, RCEP, EVFTA, VKFTA…), tăng hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp nắm và khai thác lợi thế từ các FTA thúc đẩy các hoạt động xuất nhập khẩu.

Phối hợp và hỗ trợ các địa phương tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, tháo gỡ khó khăn tại các cửa khẩu biên giới, tập trung cho các sản phẩm nông sản chủ lực, nông sản mùa vụ của Việt Nam như vải thiều, gạo, sầu riêng, thanh long sang các thị trường Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc.  

Với những nỗ lực đó, 5 tháng đầu năm 2024, khi xuất khẩu sang khu vực này đạt khoảng 50 tỷ USD, Trung Quốc 22,6 tỷ USD, tăng 10,2%, Hàn Quốc 10,4 tỷ USD, tăng 12,8%, Nhật Bản 9,5 tỷ USD, tăng 4,7%, Hồng Kông hơn 5 tỷ USD, Đài Loan gần 2,2 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ.