Nhận diện điểm nghẽn

Chiều 30/9, UBND tỉnh Gia Lai tổ chức làm việc với các chủ đầu tư dự án khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh để nghe báo cáo tình hình triển khai thực hiện và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc các dự án có quy mô lớn, tác động đến sự phát triển của tỉnh.

UBND tỉnh Gia Lai tổ chức làm việc với chủ đầu tư dự án khu, cụm công nghiệp đê tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Thanh Nguyên, Phó trưởng ban Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai thông tin, năm 2026, tỉnh xác định có 7 khu công nghiệp (KCN) còn dư địa thu hút đầu tư. Bao gồm KCN Nhơn Hội (khu A); KCN Becamex; KCN Nhơn Hòa; KCN Hòa Hội; KCN Nam Pleiku; KCN Bình Nghi và KCN Phù Mỹ - Giai đoạn 1.

Trong năm 2026, UBND tỉnh Gia Lai giao chỉ tiêu thu hút đầu tư 7 khu công nghiệp này với tổng số dự án là 57 dự án, tổng vốn đầu tư tối thiểu 31.500 tỷ đồng.

Tuy nhiên, kết quả 9 tháng năm 2026, 7 khu công nghiệp nêu trên thu hút mới được 12 dự án, đạt tỷ lệ 21% chỉ tiêu; tổng vốn đầu tư đăng ký 3.132 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 10% chỉ tiêu.

Nguyên nhân theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai đến từ bối cảnh tình hình thế giới dẫn đến các nhà đầu tư thận trọng trong hoạt động đầu tư, dẫn đến việc thu hút dự án thứ cấp, nhất là các dự án FDI gặp nhiều khó khăn.

Một số nhà đầu tư còn thận trọng do tác động của thị trường, khả năng tiếp cận vốn, chi phí đầu tư, chi phí logistics và yêu cầu ngày càng cao về môi trường, phòng cháy chữa cháy, lao động…

Trong khi đó, đại diện Sở Công thương tỉnh Gia Lai cho biết, đến nay, tỉnh có 57 cụm công nghiệp (CCN) đang đầu tư xây dựng hạ tầng. Trong đó, 48 CCN với diện tích đất công nghiệp 1.174,8 ha đã đi vào hoạt động, bao gồm 37 CCN tổng diện tích 1.060 ha, tổng vốn đầu tư 2.157 tỷ đồng đã lấp đầy 100% diện tích (có 30 dự án do nhà nước làm chủ đầu tư). Trong năm 2027, tỉnh dự kiến có 17 dự án CCN với diện tích 530,9 ha đi vào hoạt động.

Về thu hút đầu tư, mục tiêu trong năm 2026, UBND tỉnh giao các CCN thu hút 27 dự án thứ cấp, suất bình quân 50 tỷ đồng/1 dự án. Hết tháng 9, các CCN đã thu hút 28 dự án, vượt chỉ tiêu đặt ra.

Kế hoạch trong quý IV/2026, 17 dự án CCN sẽ thu hút 46 dự án với tổng vốn đầu tư 5.208 tỷ đồng, diện tích khoảng 93 ha. Kế hoạch năm 2027, 28 dự án CCN thu hút đầu tư 119 dự án với tổng vốn đầu tư 23.786 tỷ đồng, tổng diện tích hơn 386 ha.

Theo đại diện Sở Công thương tỉnh Gia Lai, điểm nghẽn trong thu hút dự án vào cụm công nghiệp hiện nay là diện tích đất công nghiệp có sẵn hạ tầng thu hút ít trong khi đó tiến độ đầu tư hạ tầng của chủ đầu tư còn chậm.

Ngoài ra, các cụm công nghiệp chủ yếu vướng mắc tập trung ở công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Nhà đầu tư muốn giao đất từng phần để tổ chức thực hiện trong khi địa phương thì lại muốn toàn bộ…

Chia sẻ về chương trình xúc tiến đầu tư của khu công nghiệp, ông Nguyễn Văn Lăng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Becamex Bình Định cho hay, trong năm Becamex ghi nhận 44 nhà đầu tư tiềm năng mới, với tổng nhu cầu diện tích khoảng 207-216 ha; trong đó có 13 nhà đầu tư đã đến khảo sát trực tiếp dự án lần đầu.

Đại diện chủ đầu tư KCN Becamex VISIP Bình Định đề xuất các chủ đầu tư khu, cụm công nghiệp cần chia sẻ thông tin các nhà đầu tư thứ cấp, mục tiêu giữ chân doanh nghiệp tại tỉnh Gia Lai.

Chủ đầu tư đã trực tiếp tham dự, phối hợp và tổ chức 52 hội nghị, hội thảo, triển lãm lớn trong nước lẫn quốc tế nhằm thiết lập, duy trì quan hệ với hơn 200 doanh nghiệp, hiệp hội mục tiêu. Tuy nhiên do bối cảnh thế giới biến động nên việc thu hút đầu tư chưa được kỳ vọng.

Đại diện Khu công nghiệp Becamex VSIP Bình Định cũng chia sẻ khó khăn trong quá trình thu hút dự án thứ cấp đến từ nguồn lao động phổ thông tại địa phương không có nhiều, do dó doanh nghiệp phải đi tìm lao động các địa phương lân cận phát sinh thêm chi phí đi lại do yêu cầu đưa đón tận nơi.

Ngoài ra, do Cảng Quy Nhơn không đi hàng lớn được, phải đi charter qua Cảng Cát Lái dẫn đến chi phí logistics tăng cao.

Bổ sung thêm về vấn đề nhân lực, đại diện Công ty Sunley Việt Nam, chủ đầu tư CCN Cát Hiệp cho rằng, nhân lực tại địa phương hiện không đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư liên quan đến khả năng thông thạo, giao tiếp ngoại ngữ, nhất là các nhà đầu tư đến từ Trung Quốc.

Đại diện doanh nghiệp này dẫn chứng, thực trang có đến 9,10 người tốt nghiệp đại học ngành tiếng Trung tại địa phương nhưng nhận vào lại giao tiếp không được, khiến nhà đầu tư e ngại, đặt câu hỏi về việc đào tạo.

Ông Lê Trung Kiên, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Cao su Chư sê, chủ đầu tư KCN Nam Pleiku cho biết, hiện nay, ngoài 4 dự án đã có quyết định, có 6 dự án thứ cấp đang chậm thủ tục hồ sơ phê duyệt. Chủ đầu tư sẽ tìm hiểu vướng mắc và tìm cách tháo gỡ với nhà đầu tư.

Đồng thời, doanh nghiệp cũng tăng cường nhân sự chuyên trách mảng khu công nghiệp, tăng tốc đầu tư hạ tầng cũng như tăng cường đội ngũ cán bộ hỗ trợ thủ tục pháp lý cho nhà đầu tư thứ cấp.

Đại diện Công ty cổ phần Đầu tư Hạ tầng Công nghiệp Bình Hưng, chủ đầu tư KCN Tây Giang đề xuất tỉnh cần đẩy nhanh đầu tư hạ tầng đường vào khu công nghiệp để tạo niềm tin cho nhà đầu tư thứ cấp, đồng thời gỡ vướng cho địa phương hiện chưa có diện tích đất để quy hoạch khu cải tảng.

Đề xuất UBND tỉnh đẩy nhanh đầu tư hạ tầng đường giao thông cũng được địa diện Công ty cổ phần Shinec Gia Lai (CCN Số 2 Đak Đoa); Công ty cổ phần Thác Bà Island và Công ty cổ phần Thác Bà Lake (CCN Canh Vinh 1 và CCN Canh Vinh 2) nêu tại buổi làm việc.

Cần sớm có chương trình hành động

Trước phản ảnh kiến nghị của doanh nghiệp, ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho hay, về chính sách người lao động, tỉnh và địa phương tuyên truyền vận động, đồng thời đề nghị doanh nghiệp phối hợp với các doanh nghiệp vận tải xây dựng tuyến xe buýt trợ giá, tạo điều kiện hình thành khu dân cư xung quanh khu công nghiệp. Về chi phí hạ tầng logistics, trong thời gian tới sẽ được giải quyết với dự án Cảng Phù Mỹ.

Chủ tịch tỉnh Gia Lai cho rằng hiện nay, chính sách xúc tiến đầu tư của các chủ khu công nghiệp chưa ổn, chưa phát huy hiệu quả, thu hút đầu tư vẫn còn theo lối cũ. Do đó, chủ đầu tư cần phải đổi mới phương thức thu hút đầu tư, đổi mới cách tiếp cận về công nghệ, hướng tới xanh hóa.

Ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đặt ra yêu cầu cần có giải pháp đột phá trong xúc tiến đầu tư cũng như tháo gỡ khó khăn, cần có chương trình hành động cụ thể trong thời gian tới.

Cùng với đó, chủ đầu tư khu cụm công nghiệp phải phân kỳ đầu tư, báo cáo rõ tiến độ để các cơ quan nhà nước phụ trách nắm và hỗ trợ kịp thời. “Trong quá trình giải quyết khó khăn, các chủ đầu tư phải tìm hướng đột phá trong các giải pháp, mạnh dạn đề xuất với chính quyền tỉnh để cùng giải quyết tháo gỡ”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Về phía chính quyền, ông Tuấn thẳng thắn chỉ ra một điểm nghẽn là công tác giải phóng mặt bằng chưa được giải quyết triệt để.

Trong đó, ông Tuấn đánh giá, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai chưa phát huy vai trò của mình trong hỗ trợ doanh nghiệp, do đó cần tăng cường vai trò, đi sâu đi sát trong hỗ trợ doanh nghiệp, giảm bớt gánh nặng cho chủ đầu tư hạ tầng. Thời gian để chủ đầu tư hạ tầng tập trung trong công tác xúc tiến đầu tư.

Trong thời gian tới, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu Ban Quản lý Khu kinh tế, Sở Công thương, Sở Tài chính cùng các chủ đầu tư khu công nghiệp và cụm công nghiệp cùng bàn, cùng tìm giải pháp giảm giá sâu giá cho thuê hạ tầng, nhất là áp dụng đối với dự án công nghệ cao.

Sở Công thương, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Gia Lai xem xét tạo đầu mối một giải quyết các thủ tục, yêu cầu phải ban hành thông báo rõ quy trình thủ tục để chủ đầu tư nắm rõ.

Yêu cầu đối với các sở, ngành liên quan là phải “chủ động đến tận nơi, chủ động gọi không phải chờ đợi doanh nghiệp đến”, đồng hành cùng doanh nghiệp trong chương trình xúc tiến đầu tư, qua đó cùng với doanh nghiệp tạo một làn song đầu tư mới vào Gia Lai thông qua các chính sách hỗ trợ.