Được tổ chức thường niên từ năm 2018 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Giải thưởng Sách Quốc gia qua bảy kỳ đã trở thành sự kiện văn hóa uy tín của ngành xuất bản. Không chỉ phát hiện, tôn vinh những tác phẩm xuất sắc về tư tưởng, khoa học và thẩm mỹ, Giải thưởng còn góp phần định hướng bạn đọc, thúc đẩy văn hóa đọc và nâng cao chất lượng hoạt động xuất bản trong cả nước.

Bước sang lần thứ VIII, Giải thưởng được tổ chức với tinh thần đổi mới, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng xét chọn. Trọng tâm là điều chỉnh cơ cấu giải, cụ thể hóa tiêu chí và mở rộng nguồn đề cử, nhằm phát hiện nhiều hơn những bộ sách có giá trị thực tiễn và sức lan tỏa trong đời sống xã hội.

Năm nay, cơ cấu giải được tinh gọn từ 5 mảng xuống còn 4 mảng. Các mảng có nội dung tương đồng được hợp nhất, trong đó sách chính trị, kinh tế và sách khoa học xã hội, nhân văn được gom chung thành một mảng. Mảng sách khoa học được mở rộng, bổ sung các nội dung về giáo dục và đổi mới sáng tạo, phản ánh yêu cầu phát triển tri thức trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế tri thức. 

Với những điều chỉnh về cơ cấu và tiêu chí, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII hướng tới nâng cao chất lượng xét chọn, mở rộng cơ hội tôn vinh nhiều hơn các tác phẩm có giá trị bền vững.

Hệ thống tiêu chí chấm giải cũng được rà soát, bổ sung và cụ thể hóa theo hướng minh bạch, thuận lợi cho việc phản biện chuyên môn. Cơ cấu điểm được điều chỉnh nhằm đề cao giá trị tư tưởng, học thuật và đóng góp thực tiễn của tác phẩm; nhấn mạnh tính phổ cập tri thức mới, đặc biệt ở lĩnh vực giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, tỷ trọng đánh giá về khả năng tiếp cận bạn đọc và mức độ lan tỏa trong xã hội được nâng lên. Tiêu chí riêng đối với sách dịch được bổ sung, bảo đảm sự công bằng và phù hợp đặc thù của dòng sách này.

Giải thưởng lần thứ VIII tiếp tục mở rộng nguồn đề cử, ngoài các nhà xuất bản, bạn đọc và cơ quan báo chí có thể tham gia giới thiệu tác phẩm. Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” được duy trì với quy trình kết hợp chấm chuyên môn và bình chọn công khai, giúp phản ánh tiếng nói xã hội một cách rõ nét hơn.

Theo Kế hoạch số 3878/KH-BVHTTDL ngày 4/8/2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Xuất bản, In và Phát hành phối hợp với Hội Xuất bản Việt Nam tiếp nhận sách tham dự từ các nhà xuất bản, công ty liên kết, cơ quan báo chí và bạn đọc.

Giải thưởng lần thứ VIII ghi nhận sự tham gia của 46/52 nhà xuất bản trên cả nước với 397 tên sách, bộ sách (tương đương 512 cuốn). Số lượng tác phẩm tăng so với kỳ trước, cho thấy sự quan tâm và hưởng ứng tích cực của ngành xuất bản.

Riêng hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” có hơn 150 cuốn được độc giả đề cử. Qua hai vòng sơ khảo và bình chọn, các tác phẩm tiêu biểu được lựa chọn để trình Hội đồng Chung khảo.

Hội đồng Sơ khảo, Hội đồng Chung khảo và Hội đồng Giải thưởng quy tụ hơn 70 giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành và nhà quản lý giàu kinh nghiệm. Quy trình chấm giải được thực hiện qua nhiều vòng đánh giá độc lập, phản biện chuyên sâu và bỏ phiếu kín, bảo đảm khách quan, nghiêm túc và đúng điều lệ.

Căn cứ kết quả bỏ phiếu, Ban tổ chức đã tổng hợp, trình Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét trao giải cho 50 cuốn sách, bộ sách, gồm 2 Giải A; 17 Giải B; 23 Giải C; 5 Giải Khuyến khích và 5 Giải “Sách được bạn đọc yêu thích”. Trong đó có 2 cuốn sách đồng thời đạt hai giải thưởng.

Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII dự kiến tổ chức vào 20h ngày 8/3/2026 tại Trường quay S1, Đài Truyền hình Việt Nam, truyền hình trực tiếp trên VTV1. Chương trình có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương, tổ chức nghề nghiệp, tác giả, dịch giả và đông đảo bạn đọc.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức phối hợp với các nhà xuất bản tổ chức trưng bày, giới thiệu các bộ sách có giá trị cao và các tác phẩm đạt giải qua các kỳ, tạo không gian kết nối giữa tác giả, nhà xuất bản và công chúng.