Bộ Công thương đề xuất, từ 1/6/2026, mặt hàng E10 RON95-III được xác định để thực hiện công bố giá cơ sở.

Bộ Công thương vừa trình Chính phủ dự thảo nghị quyết nhằm tháo gỡ các vướng mắc để đẩy nhanh lộ trình triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6 tới.

Theo đó, Bộ đề xuất cho phép các thương nhân đầu mối xăng dầu được thuê dịch vụ thử nghiệm từ các đơn vị đủ điều kiện theo quy định để kiểm tra chất lượng xăng dầu, thay vì bắt buộc phải tự đầu tư phòng thử nghiệm riêng như hiện nay.

Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí đầu tư ban đầu cho doanh nghiệp trong bối cảnh nhiều đơn vị phản ánh chi phí xây dựng phòng thử nghiệm có thể lên tới hàng chục tỷ đồng.

Dự thảo cũng đề xuất cơ chế xác định và công bố giá cơ sở đối với mặt hàng xăng E10 từ ngày 1/6/2026.

Bộ Công thương và Bộ Tài chính sẽ phối hợp xác định các yếu tố cấu thành trong công thức giá cơ sở xăng E10, trong đó giá xăng nền được tính theo giá xăng RON95 trên thị trường quốc tế, còn giá ethanol nhiên liệu do Bộ Tài chính xác định và thông báo.

Các thương nhân đầu mối được yêu cầu phải báo cáo đầy đủ, trung thực và kịp thời các số liệu liên quan đến ethanol, tỷ lệ phối trộn, chi phí tiếp nhận, vận chuyển, tồn trữ, hao hụt… để phục vụ xác định giá cơ sở xăng E10, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của số liệu.

Thực tiễn triển khai trong thời gian qua cho thấy việc phát triển nhiên liệu sinh học nói chung và triển khai lộ trình sử dụng xăng E10 nói riêng vẫn còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc về cơ chế chính sách, hạ tầng kỹ thuật, nguồn cung ethanol nhiên liệu, chính sách thuế, chi phí đầu tư, tâm lý thị trường và hiệu quả kinh tế.

Dự thảo cũng đề xuất Chính phủ giao Bộ Tài chính nghiên cứu điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường theo hướng tạo chênh lệch giá đủ hấp dẫn giữa xăng sinh học và xăng khoáng.

Đây được xem là yếu tố then chốt để thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang sử dụng E10 trong bối cảnh tâm lý thị trường hiện vẫn khá thận trọng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng quy hoạch vùng nguyên liệu và chính sách khuyến khích sản xuất E100 trong nước; UBND các tỉnh, thành phố hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp hạ tầng lưu chứa, phân phối xăng sinh học và tăng cường kiểm tra chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường.

Theo dự thảo, các thương nhân kinh doanh xăng dầu và doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu nhiên liệu sinh học phải chủ động nâng cấp hạ tầng phối trộn, xây dựng kế hoạch chuyển đổi kinh doanh mặt hàng xăng sinh học E10 trong hệ thống phân phối và hoàn thành trước ngày 1/6/2026.

Thách thức lớn nhất hiện nay, theo Bộ Công thương không chỉ nằm ở giá bán mà còn ở nguồn cung ethanol và năng lực phối trộn.

Theo tính toán, nếu triển khai E10 trên toàn quốc, nhu cầu ethanol nhiên liệu sẽ vào khoảng 92.000 - 100.000 m3 mỗi tháng. Trong khi đó, tổng sản lượng E100 trong nước hiện chỉ đạt khoảng 25.000 m3/tháng, công suất vận hành thực tế của các nhà máy mới đạt khoảng 30-40% thiết kế.

Điều này đồng nghĩa Việt Nam sẽ phải nhập khẩu khoảng 75.000 m3 ethanol mỗi tháng trong ít nhất một năm tới để bù đắp thiếu hụt.

Tính tới thời điểm 31/3/2026, PVOIL đã có hợp đồng mua 19.000 m3 E100, nhận hàng đầu tháng 4/2026, Petrolimex đã ký hợp đồng mua khoảng 40.000 m3 E100, nhận hàng trước 15/4/2026, Công ty Anh Phát đã có 200 m3, các doanh nghiệp đầu mối còn lại vẫn đang chờ được cấp phép trạm trộn và theo dõi diễn biến giá cả nên chưa thực hiện ký các hợp đồng tạo nguồn ethanol.

Về lộ trình triển khai, dự thảo Nghị quyết chia thành hai giai đoạn.

Giai đoạn 1 đến hết ngày 31/5/2026 khuyến khích các doanh nghiệp đã sẵn sàng về nguồn cung E100, hạ tầng phối trộn và phân phối như PVOIL, Petrolimex mở rộng pha chế, phối trộn và phân phối xăng sinh học E10 trong hệ thống.

Giai đoạn 2 từ ngày 1/6/2026 sẽ triển khai đồng loạt phân phối xăng E5, E10 trên phạm vi toàn quốc.