Hạ tầng số và dữ liệu tạo nền tảng cho tăng trưởng

Theo Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng, mạng 4G đã phủ sóng 100%, mạng 5G bao phủ 98% dân số. Đáng chú ý, 100% khu công nghiệp, cảng biển, cảng hàng không và khu du lịch trọng điểm trên địa bàn đã được phủ sóng 5G. Với một trung tâm công nghiệp, cảng biển và logistics lớn của miền Bắc như Hải Phòng, hạ tầng kết nối này mở ra điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp ứng dụng Internet vạn vật công nghiệp, tự động hóa sản xuất, quản trị kho bãi và tối ưu vận hành.

Ông Nguyễn Cao Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng, nhấn mạnh rằng việc chủ động phát triển hạ tầng số giúp thành phố tiếp nhận công nghệ mới, tăng sức hút đối với các dự án đầu tư có hàm lượng công nghệ cao, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong những ngành kinh tế chủ lực.

Trình diễn Robot thông minh tại Diễn đàn Chuyển đổi số TP. Hải Phòng năm 2026. Ảnh: Thanh Sơn

Để tạo nền tảng cho quá trình này, năm 2026, Hải Phòng bố trí khoảng 1.100 tỷ đồng cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, vượt 27,79% so với dự toán Trung ương giao. Tuy nhiên, cùng với đầu tư hạ tầng, yêu cầu đặt ra là phải kết nối và khai thác được nguồn dữ liệu hình thành trong hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh.

Theo hướng đó, Thành phố đã ban hành Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu, Từ điển dữ liệu dùng chung và Chiến lược dữ liệu thành phố giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045. Tính đến cuối tháng 9/2026, toàn bộ 302 cơ sở dữ liệu trong kế hoạch đã hoàn tất cập nhật, trong đó 267 cơ sở dữ liệu sẵn sàng chia sẻ, liên thông.

Việc liên thông dữ liệu cũng từng bước được đưa vào công tác điều hành. Tại Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), các bảng điều khiển được thiết lập trên khung dữ liệu gồm 291 chỉ tiêu kinh tế – xã hội, phục vụ báo cáo hằng tháng và theo dõi những lĩnh vực như thu – chi ngân sách, giải ngân đầu tư công, quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng. Qua đó, cơ quan quản lý có thêm công cụ theo dõi tình hình thay vì chỉ dựa vào báo cáo tổng hợp thủ công.

Ứng dụng Smart Hải Phòng ghi nhận gần 260.000 lượt tải và hơn 3,15 triệu lượt sử dụng. Ảnh: Thanh Sơn

Không chỉ phục vụ điều hành, dữ liệu số còn được hướng tới nhu cầu của người dân và doanh nghiệp. Bên cạnh cổng dữ liệu mở, ứng dụng Smart Hải Phòng được phát triển như một kênh tương tác với chính quyền. Kể từ khi ra mắt phiên bản mới vào tháng 8/2026, ứng dụng ghi nhận gần 260.000 lượt tải và hơn 3,15 triệu lượt sử dụng. Những con số này đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của người dùng.

Đưa dữ liệu số vào giải quyết các bài toán kinh tế

Từ nền tảng kết nối và dữ liệu đã hình thành, Hải Phòng đang hướng các giải pháp công nghệ vào những bài toán cụ thể của nền kinh tế. Trong công tác điều hành, thành phố định hướng ứng dụng mô hình ước tính nhanh, cảnh báo sớm tăng trưởng (nowcasting), kết hợp học máy với dữ liệu hóa đơn điện tử, điện năng tiêu thụ, kim ngạch hải quan và hàng hóa qua cảng. Nếu được triển khai đồng bộ, các công cụ này có thể giúp cơ quan quản lý nhận diện sớm biến động kinh tế cũng như nguy cơ chậm tiến độ tại các dự án.

Đối với lĩnh vực đất đai, Thành phố đặt mục tiêu chuẩn hóa cơ sở dữ liệu theo tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”, đồng thời nghiên cứu công cụ định giá tự động và giám sát tiến độ giải phóng mặt bằng. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích ảnh viễn thám cũng được định hướng nhằm theo dõi biến động sử dụng đất, tiến độ thi công tại các dự án lớn.

Trong khi đó, ở lĩnh vực cảng biển và logistics, Hải Phòng hướng tới xây dựng nền tảng cộng đồng cảng và logistics thông minh, kết nối dữ liệu giữa cảng biển, hải quan, hãng tàu và kho bãi; tiến tới thí điểm chứng từ không giấy gắn với Khu thương mại tự do. Khi thông tin được liên thông, doanh nghiệp có thêm điều kiện giảm bớt các khâu xử lý thủ tục, nâng cao hiệu quả phối hợp trong chuỗi vận tải.

Lãnh đạo TP. Hải Phòng tham quan các gian trưng bày công nghệ. Ảnh: Thanh Sơn

Cùng với những lĩnh vực kinh tế chủ lực, Thành phố nghiên cứu hệ thống giám sát, mô phỏng và cảnh báo ngập úng đô thị trước 30–60 phút; phát triển hạ tầng quản lý phương tiện bay không người lái (UAV), mở rộng dịch vụ công trực tuyến và nghiên cứu ứng dụng AI, mô hình bản sao số trong quản trị. Các giải pháp này vẫn cần được triển khai phù hợp với điều kiện thực tế của từng lĩnh vực.

Về dài hạn, Hải Phòng định hướng phát triển hệ sinh thái nền tảng “Make in Hai Phong”, đào tạo nhân lực vi mạch bán dẫn và AI, đồng thời mở rộng ứng dụng công nghệ số trong du lịch, nông nghiệp và kinh tế tuần hoàn. Thành phố đặt mục tiêu kinh tế số chiếm trên 35% GRDP vào năm 2030.

Tuy nhiên, để những định hướng này trở thành kết quả cụ thể, điều quan trọng không chỉ nằm ở số lượng nền tảng hay cơ sở dữ liệu được xây dựng, mà còn ở khả năng liên thông, mức độ khai thác thực chất và những lợi ích có thể đo đếm được đối với doanh nghiệp, người dân.