Vải thiều Thanh Hà là nông sản nằm trong danh mục các sản phẩm được bảo hộ độc quyền chỉ dẫn địa lý tại các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU).

Hiện nay, 100% diện tích vải ở Thanh Hà sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, Global GAP, xuất khẩu. Những năm qua, vải thiều Thanh Hà ngày càng khẳng định thương hiệu trên thị trường trong nước và quốc tế. Cây vải thiều đã mang lại thu nhập hàng trăm tỉ đồng cho nông dân, góp phần phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Tại Hải Phòng, hiện vải thiều được trồng ở nhiều xã, phường trên địa bàn Thành phố, trong đó, xã Thanh Hà (tỉnh Hải Dương cũ) có cây vải tổ, còn xã Hà Đông được ví như “thủ phủ vải sớm” của vùng đất này. Ảnh: Thành Chung

Xã Thanh Hà, TP. Hải Phòng hiện có trên 938 ha vải; trong đó, gần 500 ha là vải chính vụ. Năm 2026, sản lượng vải ước đạt khoảng 5.500 tấn, bằng 40% sản lượng năm 2025. Toàn xã có hơn 250 ha vải được công nhận đạt tiêu chuẩn Vietgap và Globalgap chia thành 17 tổ sản xuất, có 18 vùng sản xuất vải được cấp mã số vùng trồng xuất khẩu đi các thị trường như Trung Quốc, Australia, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Thái Lan, các nước EU... Qua đó, góp phần nâng cao giá trị của quả vải đặc sản địa phương.

Ông Trần Duy Thược, Chủ tịch UBND xã Thanh Hà cho biết, địa phương luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đến tiêu thụ vải thiều. Về lâu dài, xã Thanh Hà định hướng đầu tư xây dựng, quy hoạch vùng sản xuất vải thiều bài bản theo nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch trải nghiệm. Khai thác giá trị quả vải trên nhiều góc độ, phương diện như kinh tế, văn hoá, lịch sử, du lịch để khẳng định thương hiệu vải thiều Thanh Hà.

Vải thiều Thanh Hà từ lâu được biết đến là đặc sản nổi tiếng mang đậm bản sắc văn hóa xứ Đông. Sản phẩm đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, nằm trong Top 10 thương hiệu, nhãn hiệu nổi tiếng và sản phẩm uy tín quốc gia; được bình chọn là “Tinh hoa đặc sản ba miền”. Năm 2015, cây vải tổ tại thôn Thúy Lâm, xã Thanh Sơn, huyện Thanh Hà được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập là “Cây vải thiều lâu năm nhất”. Vải thiều Thanh Hà hiện được đánh giá là một trong những loại vải ngon nhất Việt Nam.

Tại xã Thanh Hà, từ đầu vụ vải sớm đến nay, nhiều doanh nghiệp và cơ sở đã đẩy mạnh thu mua vải của người dân để xuất khẩu sang các thị trường như Lào, Trung Quốc, Hàn Quốc và một số nước châu Âu. Sản lượng vải sớm năm nay giảm một nửa do nguồn thu từ các nhà vườn ít hơn năm trước. Với sản lượng như năm nay, doanh nghiệp dự kiến sẽ xuất khẩu khoảng 500 tấn vải sớm sang thị trường này.

Tuần hàng quảng bá Vải thiều Thanh Hà và sản phẩm OCOP tiêu biểu của thành phố Hải Phòng năm 2026 đã diễn ra từ ngày 22 - 24/5 với chủ đề "Kết nối - Lan tỏa giá trị địa phương" tại siêu thị Aeon Mall Hải Phòng

Một số doanh nghiệp như Công ty CP Ameii Việt Nam, Công ty THHH Trái cây Rồng Đỏ... là những doanh nghiệp lớn, chuyên xuất khẩu sang thị trường khó tính như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Úc, EU... Đại diện các doanh nghiệp cho biết, để bảo đảm chất lượng quả vải xuất khẩu sang các nước này, vào mùa vải, tại khu vực chế biến vải xuất khẩu của các doanh nghiệp còn có một số chuyên gia của Nhật Bản, cán bộ của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) giám sát kiểm dịch thực vật ngay tại cơ sở.

Bà Lương Thị Kiểm, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng cho biết, cùng với việc phối hợp với chính quyền địa phương chỉ đạo sản xuất ngay từ đầu vụ, ngành cũng đã triển khai ký cam kết với các cơ sở kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật, chỉ đạo tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở này thực hiện đúng cam kết, chỉ đạo cơ quan chuyên môn cấp mã số vùng trồng, mã số đóng gói, tránh gian lận, mua bán mã số, sử dụng sai mã số làm ảnh hưởng đến thương hiệu.

Trải nghiệm đi thuyền trên sông ngắm vải là đặc trưng của vùng vườn vải Thanh Hà. Ảnh: Thành Chung

Để nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm, ngay từ đầu năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động phối hợp với các doanh nghiệp phân phối, xuất khẩu lớn như GO Việt Nam, AEON Top Value Việt Nam, Công ty TNHH DRAGONBERRY Việt Nam, Công ty cổ phần Ameii Việt Nam, Công ty TNHH Trái cây Rồng đỏ Việt Nam… nhằm quy hoạch vùng trồng, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, tăng cường hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, kiểm soát sâu bệnh, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP; giám sát chặt chẽ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để bảo đảm chất lượng và tiêu chuẩn xuất khẩu

Đầu tháng 5/2026, những lô vải đầu tiên đã bắt đầu được thu hoạch và đưa ra thị trường.Theo đó, sản phẩm không chỉ phục vụ tiêu dùng trong nước mà còn xuất khẩu sang nhiều thị trường khó tính như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Singapore, Australia và EU. Dự kiến năm 2026, khoảng 50% sản lượng vải toàn Thành phố sẽ được xuất khẩu, trong đó thị trường Trung Quốc chiếm khoảng 40%, còn lại là các thị trường cao cấp khác.

Thành phố Hải Phòng đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đưa vải thiều Thanh Hà vào hệ thống Siêu thị GO Việt Nam nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị nông sản

Cùng với việc mời gọi, kết nối doanh nghiệp hỗ trợ xuất khẩu vải, Sở Nông nghiệp và Môi trường chú trọng quảng bá, xúc tiến giới thiệu sản phẩm vải thiều tại các hội chợ, siêu thị, trung tâm thương mại. Sở còn tổ chức sự kiện quảng bá vải thiều Thanh Hà tại Hệ thống siêu thị GO Việt Nam, Aeon Mall để nâng cao giá trị thương hiệu và mở rộng thị trường cho nông sản Hải Phòng. Đồng thời góp phần đưa sản phẩm đặc sản địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, xác định du lịch trải nghiệm và du lịch cộng đồng là xu hướng phát triển, địa phương đã xây dựng Đề án phát triển du lịch trải nghiệm và bước đầu hình thành các tour tuyến du lịch sinh thái.

Điển hình cho xu hướng này là Khu Du lịch sinh thái Đồng Mẩn (thuộc HTX Du lịch sinh thái Đồng Mẩn, thôn An Lão). Trên diện tích hơn 5 ha vải thiều đang vào mùa quả chín, nơi đây tái hiện trọn vẹn khung cảnh đặc trưng của làng quê Thanh Hà và luôn nhộn nhịp du khách đến tham quan.

Hướng tới thông điệp du lịch xanh, Đồng Mẩn năm nay được làm mới bằng những chất liệu hoàn toàn tự nhiên. Những chiếc giỏ tre, khay mây mộc mạc thay thế hoàn toàn cho đồ nhựa dùng một lần, tạo nên những góc check-in đậm chất đồng quê. Không chỉ được ngắm nhìn, du khách đến đây còn được hóa thân thành nông dân tự tay hái vải, chèo thuyền, thưởng trà sen và tham gia các trò chơi dân gian. Đối với các gia đình đô thị, đây là không gian tuyệt vời để con trẻ rời xa màn hình điện thoại, hòa mình vào thiên nhiên và tìm hiểu cuộc sống nông thôn. Được biết, từ năm 2015 đến nay, mỗi mùa vải chín, Đồng Mẩn lại đón từ 5.000 - 6.000 lượt khách ghé thăm.

Khu Du lịch sinh thái Đồng Mẩn tiếp tục mang đến nhiều nét mới nhằm nâng cao trải nghiệm cho du khách

Lan tỏa tinh thần đó, tại thôn Thúy Lâm (cách cây vải tổ chỉ khoảng 100m), các hộ dân cũng bắt tay nhau làm du lịch sông nước. Tour đi thuyền dọc nhánh sông Máng thơ mộng dài 1km, len lỏi giữa những rặng vải trĩu quả để vào vườn check-in đang trở thành trải nghiệm cực kỳ hút khách.

Phát triển du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp chất lượng cao là chủ trương đang được xã khuyến khích, nhưng với tinh thần bền vững, không ồ ạt. Việc định hướng các nhà vườn phối hợp cùng chính quyền để quy hoạch bài bản đang giúp Thanh Hà đánh thức tiềm năng bản địa, biến cảnh quan làng quê và trái vải đặc sản thành sản phẩm du lịch hấp dẫn, giàu giá trị văn hóa.

Xã Thanh Hà luôn tạo điều kiện để các hộ dân, hợp tác xã đầu tư chỉnh trang cảnh quan, xây dựng các mô hình du lịch xanh, thân thiện với môi trường. Đồng thời đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số nhằm thu hút du khách và kết nối với các công ty lữ hành. Việc người dân chủ động tham gia làm du lịch không chỉ nâng cao thu nhập mà còn góp phần quảng bá hình ảnh vải thiều Thanh Hà tới du khách trong và ngoài nước.