Nhiều lô đất tại TP. Quy Nhơn có dấu hiệu trốn thuế khi chuyển nhượng

Vấn nạn nhà đất “hai giá”

Theo lãnh đạo Chi cục Thuế TP. Quy Nhơn, qua công tác xác định nghĩa vụ tài chính đối với hoạt động kinh doanh chuyển nhượng bất động sản, đơn vị phát hiện nhiều trường hợp có dấu hiệu trốn thuế thông qua việc người bán kê khai giá chuyển nhượng bất động sản thấp hơn giá trị thực tế giao dịch nhiều lần.

Cụ thể, tại phiếu chuyển thông tin địa chính số 835 ngày 4/4/2022 của Văn phòng Đăng ký đất đai - chi nhánh Quy Nhơn, kèm theo hợp đồng chuyển nhượng được công chứng tại Phòng công chứng số 3, cùng tờ khai thuế thu nhập cá nhân của ông V.K.Q và bà T.T.T. (bên bán), ở phường Nhơn Bình (TP. Quy Nhơn); tờ khai lệ phí trước bạ của bà N.T.H.N (bên mua) ở thị trấn Diêu Trì, huyện Tuy Phước, thì giá trị ghi trên hợp đồng chuyển nhượng thửa đất số D7, đường Điện Biên Phủ, phường Nhơn Bình là 1,675 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo lịch sử giao dịch bất động sản thì bên bán đã mua trúng đấu giá thửa đất nói trên vào ngày 21/1/2022 với số tiền là 6,17 tỷ đồng. Số tiền mà bên bán và bên mua kê khai trên hợp đồng công chứng chênh lệch 4,495 tỷ đồng so với giá trị trúng đấu giá, dẫn đến nghĩa vụ tài chính ước thất thu 112,375 triệu đồng.

Hiện Chi cục Thuế TP. Quy Nhơn đang yêu cầu giải trình, kê khai đối với gần 400 hồ sơ về thuế tại địa bàn này. Đây là những hồ sơ có dấu hiệu kê khai không trung thực, dẫn đất thất thu thuế.

Trước đó, Chi cục Thuế TP. Quy Nhơn cũng đã chuyển cơ quan điều tra các thông tin, hồ sơ liên quan đến 3 vụ chuyển nhượng bất động sản khác có dấu hiệu trốn thuế để cùng phối hợp điều tra.

Theo Chi cục Thuế TP. Quy Nhơn, với các trường hợp có dấu hiệu khai báo không đúng về thuế, đơn vị sẽ ra thông báo đề nghị người khai thuế giải trình, tự giác kê khai bổ sung. Sau 2 lần ra thông báo mà người khai thuế không chấp hành thì ngành thuế sẽ phân loại từng trường hợp để có hình thức xử lý.

Các trường hợp khai báo thuế có tổng số tiền thất thu trên 100 triệu đồng thì lập hồ sơ, chuyển sang cơ quan điều tra, dưới 100 triệu đồng thì ngành thuế sẽ xử phạt hành chính.

Trước đó, đầu tháng 10/2022, Chi cục Thuế TP. Quy Nhơn cũng đã chuyển tin báo kèm hồ sơ về 2 vụ việc kê khai giá trị hợp đồng mua bán bất động sản thấp hơn giá thị trường, có dấu hiệu trốn thuế sang Công an TP. Quy Nhơn để điều tra, xử lý. Trong đó, trường hợp thứ nhất gây thất thu thuế lớn.

Cụ thể, việc chuyển nhượng lô đất số 1193, đường Trần Hưng Đạo giữa bên bán là cặp vợ chồng ở Hà Nội và bên mua là cặp vợ chồng ở Bình Định. Hợp đồng chuyển nhượng này kê khai giá trị lô đất chuyển nhượng là 3 tỷ đồng. Song theo Quyết định số 2067, công nhận kết quả trúng đầu giá lô đất số 1193, đường Trần Hưng Đạo, thì lô đất này có giá trúng đấu giá hơn 7,3 tỷ đồng. Như vậy, số tiền chênh lệch kê khai lên đến 4,3 tỷ đồng…

Công khai giá chuyển nhượng

Có thể thấy, tình trạng kê khai thuế thấp hơn giá trị thực khi chuyển nhượng bất động sản là khá phổ biến. Có nhiều trường hợp tại cùng một khu vực, với diện tích tương đồng, nhưng lại có mức giá kê khai chênh lệch lớn.

Theo lãnh đạo TP. Quy Nhơn, để xác định giá đất, có thể lấy căn cứ giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất được UBND các cấp xem xét thẩm định và phê duyệt. Đây là cơ sở quan trọng để kết luận người khai thuế có gian lận không.

UBND tỉnh Bình Định đã phê duyệt giá đất khởi điểm để tổ chức đấu giá tại hàng chục khu dân cư, khu đô thị trên địa bàn các huyện, thị xã, thành phố. Đơn cử, giá khởi điểm của 217 lô đất tại phân khu 5 và phân khu 8, thuộc khu đô thị sinh thái Nhơn Hội dao động từ 15 đến 35,8 triệu đồng/m2.

Tại thị xã Hoài Nhơn cũng sắp tổ chức đấu giá 238 lô đất ở tại nhiều khu dân cư với mức giá khởi điểm có lô lên đến 19,5 triệu đồng/m2. Có thể kể đến 17 lô đất thuộc khu dân cư phố 2, phường Bồng Sơn, thị xã Hoài Nhơn có giá khởi điểm 14-19,5 triệu đồng/m2; 7 lô đất thuộc khu dân cư thôn Liễu An, xã Hoài Châu Bắc có giá khởi điểm 4,5 triệu đồng/m2…

Ngoài ra, Bình Định cũng sắp tổ chức đấu giá 67 lô đất tại Dự án khu dân cư xã Phước Thành, huyện Tuy Phước với tổng giá khởi điểm dao động từ 3,8 triệu đồng/m2 đến 4,56 triệu đồng/m2.

Để minh bạch về giá đất, tránh thất thoát thuế khi chuyển nhượng, UBND tỉnh Bình Định đã yêu cầu các tổ chức, cá nhân, môi giới, đấu giá bất động sản phải đăng tải công khai giá chuyển nhượng tại dự án mà mình quản lý, làm chủ đầu tư, môi giới, giá trúng đấu giá của các bất động sản được tổ chức đấu giá… lên website hoặc gửi đến cơ quan thuế địa phương để giám sát, quản lý và hình thành cơ sở dữ liệu về giá chuyển nhượng bất động sản.

UBND tỉnh giao Cục Thuế tỉnh Bình Định công khai cơ sở dữ liệu về giá chuyển nhượng bất động sản. Cơ sở dữ liệu này phải được cập nhật thường xuyên theo thực tế phát sinh và công khai trên Cổng giao tiếp điện tử để phục vụ công tác hướng dẫn, hỗ trợ, định hướng cho người nộp thuế trong việc khai trung thực giá chuyển nhượng bất động sản.