Trụ sở HSBC tại TP.HCM

PMI tăng cao kỷ lục

Chỉ số PMI của Việt Nam tiếp tục tăng trong khi nhu cầu thế giới đang yếu đi là một kết quả ấn tượng. Theo HSBC, chi phí nhân công rẻ tiếp tục thu hút hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI là yếu tố kích thích sản xuất.

"Chúng tôi tin rằng sản lượng sẽ tiếp tục tăng trong những tháng tới dù mức tăng khá nhẹ. Chỉ số hàng đầu của chúng tôi – đơn hàng mới trừ đi hàng tồn kho đã giảm nhẹ từ mức 3,7 còn 3,1 điểm. Hàng tồn kho đang tăng lên phản ánh niềm tin của các nhà sản xuất về nhu cầu trong thời gian sắp tới. Vì đơn hàng mới đang tăng mạnh, chúng tôi tin rằng sẽ có nhiều cơ hội cho lĩnh vực sản xuất tăng trưởng trong tương lai. Nguồn vốn giải ngân FDI cũng tăng mạnh trong tháng 5 từ mức 5% trong tháng 4 lên 7,6% tạo thêm dư địa cho sản lượng tăng thêm khi các doanh nghiệp mới thành lập đi vào hoạt động", HSBC nhận định. 

Trong khi cạnh tranh về lao động, cắt giảm thuế và cải thiện hệ thống cơ sở hạ tầng đang là những yếu tố thúc đẩy tình hình đầu tư nước ngoài và hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp thì các doanh nghiệp trong nước lại thiếu khả năng tận dụng những năng lực cạnh tranh vốn có của mình.

Xuất khẩu của các doanh nghiệp nước ngoài không liên quan đến sản phẩm dầu mỏ trong tháng 5 đã tăng 18% kể từ đầu năm đến nay, trong khi các doanh nghiệp trong nước có hoạt động xuất khẩu tiếp tục suy yếu, giảm 1,7%, mà một trong những nguyên nhân là tiền động tăng giá trong giao dịch thương mại quốc tế.  Ngành du lịch cũng sụt giảm với số lượng khách nước ngoài giảm 12,6% so với đầu năm.

Nhập khẩu tăng, thâm hụt thương mại 3,7 tỷ USD

Sản xuất tăng mạnh, cộng với cầu trong nước cải thiện, tín dụng tăng... đã kích thích nhu cầu nhập khẩu trong nước. Sau nhiều năm đạt được mức thặng dư thương mại, nền kinh tế Việt Nam lại một lần nữa phải đối mặt với tình trạng thâm hụt ngân sách.  Theo Tổng cục Hải Quan, mức thâm hụt từ đầu năm đến giữa tháng 5 đã lên đến 3,7 tỷ USD.

Theo HSBC, điều này chưa thực sự đáng lo ngại nhưng gây thêm áp lực mất giá của tiền đồng, đặc biệt là khi nguồn thu từ khách du lịch vào Việt Nam giảm và danh mục đầu tư suy yếu nếu như tình hình không thay đổi.

Các chuyên gia cho rằng, tài khoản vãng lai của Việt Nam đã chuyển sang ngưỡng thặng dư trong ba năm qua nhờ vào dòng kiều hối đổ vào và cán cân thương mại được quản lý chặt chẽ. Tuy nhiên, khi tình hình cán cân thanh toán xấu hơn trong năm nay,  nguồn tài khoản vãng lai khá lớn của Việt Nam có khuynh hướng giảm đi. "Dòng kiều hối đổ vào sẽ bảo đảm tài khoản vãng lai sẽ không nghiêng về ngưỡng âm miễn là thâm hụt thương mại duy trì ở dưới mức 10 tỷ USD. Những gì có thể khiến cho cán cân thay đổi sẽ là các danh mục đầu tư không ổn định  cũng như những dòng vốn đổ ra ngoài không được thống kê đầy đủ", báo cáo viết.

Theo HSBC, nếu như mức thâm hụt này nhiều hơn 10 tỷ USD, NHNN sẽ phải sử dụng một khoản đáng kể trong nguồn dự trữ của mình để hỗ trợ cho tiền đồng.

Lãi suất, tỷ giá sẽ ổn định

Trước tình hình xuất khẩu sụt giảm, thâm hụt thương mại tăng, ngày 7/5 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước (NHN) đã điều chỉnh tỷ giá tăng thêm 1%, nâng tỷ lệ điều chỉnh tỷ giá từ đầu năm đến nay lên 2%. HSBC cho rằng, đây là một động thái đúng đắn vì đã giảm bớt áp lực phá giá lên đồng nội tệ và hỗ trợ cho các lĩnh vực bên ngoài của Việt Nam. Tuy nhiên, HSBC cho rằng, sẽ không có cuộc điều chỉnh tỷ giá nào nữa từ nay đến cuối năm.
"Nếu như NHNN đã sắp xếp thực hiện việc giảm giá tiền đồng trong nửa đầu năm 2015 thì chúng tôi không kỳ vọng trong thời gian tới sẽ diễn ra một động thái tương tự nào nữa. Chúng tôi dự đoán lãi suất chính sách trên thị trường mở sẽ duy trì sự ổn định ở mức 5%", chuyên gia của SHBC nhận định. NHNN đã thực thi chính sách phá giá tiền đồng trong thời gian vừa qua nên chúng tôi kỳ vọng sẽ không có việc điều chỉnh tỷ giá nào nữa diễn ra. Lãi suất chính sách được kỳ vọng sẽ giữ nguyên trong năm 2015 ở mức 5%.

Dù vậy, chuyên gia của HSBC cũng cảnh báo, dự trữ ngoại hối của Việt Nam còn mỏng. Cụ thể, những số liệu thống kê mới đây nhất của IMF cho biết dự trữ ngoại hối đang ở mức 33,8 tỷ USD vào cuối năm 2014 tương đương với 2,5 tháng nhập khẩu của Việt Nam. Điều này có nghĩa rằng hơn bao giờ hết, NHNN cần phải giữ nguồn dự trữ ngoại tệ của mình ở mức có thể thanh khoản được nhằm hỗ trợ NHNN ổn định tỷ giá USD/VND khi cần thiết, bởi nguồn dự trữ của Việt Nam còn thấp hơn so với tiêu chuẩn quốc tế đòi hỏi ít nhất ba tháng để được xem là nguồn dự trữ đủ.

"Nếu như Chính phủ sử dụng nguồn dự trữ ngoại tệ để bù đắp cho những thiếu hụt vốn tài trợ, thanh khoản có thể trở thành một vấn đề đặc biệt trong thời điểm mà NHNN cần sử dụng nguồn dự trữ của mình để ổn định tiền đồng", báo cáo viết.

HSCB cũng kỳ vọng, thâm hụt thương mại của Việt Nam năm 2015 sẽ ở mức 3,5 tỷ USD, cho phép tài khoản vãng lai có một mức thặng dư nho nhỏ.