Hiện nay, vùng ĐBSCL đang triển khai 5 dự án giao thông quốc gia trọng điểm, có 4/5 dự án đã hoàn tất các thủ tục đầu tư và đang tổ chức triển khai thi công. Hiện chỉ còn Dự án cao tốc Cao Lãnh - An Hữu (Dự án thành phần 2 do tỉnh Tiền Giang làm cơ quan chủ quan sẽ khởi công trong tháng 7/2024 và Dự án cao tốc Mỹ An - Cao Lãnh (vốn ODA Hàn Quốc) do Bộ Giao thông vận tải (GTVT) làm cơ quan chủ quản đang hoàn thiện thủ tục, dự kiến khởi công đầu năm 2025.

Theo Bộ GTVT, công tác giải phòng mặt bằng (GPMB) tại các dự án cao tốc cơ bản đáp ứng tiến độ, dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đạt 98,9%; dự án Cần Thơ - Cà Mau đạt 99,9%; dự án thành phần 1 cao tốc Cao Lãnh - An Hữu tỉnh Đồng Tháp đạt 99,7%, thành phần 2 tỉnh Tiền Giang đạt 82%; dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận đoạn qua địa phận tỉnh Kiên Giang đạt khoảng 18% (khởi công tháng 3/2024).

Theo đánh giá, mặc dù khối lượng GPMB các dự án cao tốc còn lại không nhiều, tuy nhiên nếu không được giải quyết dứt điểm trong tháng 7/2024, sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc tổ chức thi công hoàn thành toàn bộ các dự án, nhất là Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận nếu không bàn giao toàn bộ mặt bằng trước ngày 30/9/2024 sẽ không thể hoàn thành dự án vào ngày 31/12/2025.

Theo yêu cầu của Quốc hội và Chính phủ, hai dự án phải cơ bản hoàn thành năm 2025: Cao tốc Bắc - Nam đoạn Cần Thơ - Cà Mau và đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận. Dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng cơ bản hoàn thành toàn tuyến năm 2026, đưa vào khai thác sử dụng năm 2027, dự án Cao Lãnh - An Hữu và Mỹ An - Cao Lãnh sẽ hoàn thành trong năm 2027.

Để đảm bảo hoàn thành các dự án, các chủ đầu tư đã xây dựng kế hoạch chi tiết và quyết liệt chỉ đạo nhà thầu triển khai thực hiện, tuy nhiên, tiến độ các dự án chưa đáp ứng đề ra, nguyên nhân chủ yếu do thiếu hụt nguồn vật liệu cát đắp. Đến nay, sản lượng thi công tại dự án Cần Thơ - Cà Mau đạt 34%/5%, dự án Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng: Dự án thành phần 1 (DATP1): đạt 20,5%/20,4%, DATP2 đạt 5%/18%, DATP3 đạt 11,9%/40% và DATP4 đạt 2,3%/10%. Dự án Cao Lãnh - An Hữu thành phần 1 đạt 29%/30%, dự án thành phần 2 chưa khởi công. Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận đạt 3,6%/3,9% kế hoạch…

Thủ tướng Phạm Minh Chính khảo sát tiến độ triển khai cao tốc Cần Thơ - Cà Mau đoạn qua tỉnh Hậu Giang (ảnh: Báo Giao thông online)

Phát biểu chỉ đạo, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tầm quan trọng của các dự án giao thông trọng điểm đang triển khai tại vùng ĐBSCL. Để đảm bảo tiến độ triển khai, hoàn thành các dự án theo kế hoạch, nhất là đáp ứng nguồn cung vật liệu xây dựng, cát đắp nền đường cho các dự án, Thủ tướng đề nghị UBND tỉnh Tiền Giang, Bến Tre chỉ đạo các sở, ngành phối hợp chặt chẽ với các chủ đầu tư, các nhà thầu để hoàn thành các thủ tục, đưa các mỏ vào khai thác cuối tháng 8/2024, đảm bảo cung ứng đủ khối lượng, công suất, đáp ứng tiến độ theo chỉ tiêu được giao (tỉnh Tiền Giang: 9,3 triệu m3, Bến Tre: 5,4 triệu m3).

UBND tỉinh Vĩnh Long khẩn trương hoàn thành các thủ tục khai thác mỏ, nâng công suất mỏ để cung ứng 2 triệu m3 còn lại cho dự án Cần Thơ - Cà Mau, hoàn thành trong tháng 7/2024. UBND tỉnh An Giang hoàn thành công tác rà soát, đánh giá trữ lượng các mỏ trên địa bàn và triển khai thủ tục để cung ứng đủ khối lượng cho DATP1 (còn 3,4 triệu m3 của cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, khẩn trương điều phối khối lượng các (khoảng 1,4 triệu m3 từ 3 mỏ) đã cấp cho các nhà thầu đang khai thác phục vụ thi công cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng sang cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, hoàn thành trong tháng 7/2024.

Về công tác GPMB, Thủ tướng chỉ đạo các tỉnh: Tiền Giang, Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau và TP. Cần Thơ chỉ đạo các sở ngành, địa phương đẩy nhanh tiến độ để sớm bàn giao toàn bộ mặt bằng cho các dự án trong tháng 7/2024 đáp ứng triển khai nhanh (do đã chậm 1 tháng so với yêu cầu của Thủ tướng). Nhất là tỉnh Kiên Giang cần hoàn thành các thủ tục, bàn giao toàn bộ mặt bằng Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận cho nhà thầu trước ngày 30/9/2024 để có thể thi công hoàn thành vào 31/12/2025.

Bộ Công thương, EVN và các cơ quan chủ quản cần đẩy nhanh thủ tục di dời đường cao, trung và hạ thế hiện chưa di dời, các cơ quan chủ quản (Bộ GTVT và UBND các tỉnh) chỉ đạo các chủ đầu tư, nhà thầu căn cứ kế hoạch hoàn thành dự án, xây dựng lại tiến độ thi công chi tiết, phù hợp với khả năng cung ứng vật liệu, huy động mọi nguồn lực: nhân lực, vật lực, máy móc thiết bị, bổ sung các mũi thi công, tổ chức thi công bù lại tiến độ chậm, kiểm soát chặt chẽ chất lượng, tiến độ các hạng mục, đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh môi trường theo quy định.