Năm 2023 có lẽ là một năm đáng nhớ với ngành ngoại thương Việt Nam, bởi đây là năm mà kim ngạch xuất nhập khẩu - do ảnh hưởng của cầu thế giới - đã giảm so với cùng kỳ năm trước.

Cụ thể, theo Tổng cục Thống kê, tính chung cả năm 2023, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 683 tỷ USD, giảm 6,6% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu giảm 4,4%; nhập khẩu giảm 8,9%. Như vậy, thương mại hàng hóa của Việt Nam đã bị tuột mốc 700 tỷ USD đạt được trong năm ngoái (732,5 tỷ USD - PV).

Tổng cục Thống kê cho biết, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 12/2023 ước đạt 32,91 tỷ USD, tăng 5,7% so với tháng trước. Tính chung cả năm 2023, con số đạt được ước là 355,5 tỷ USD, giảm 4,4% so với năm trước.

Trong đó, riêng trong quý IV/2023, ước đạt 96,5 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước và tăng 3,2% so với quý III năm 2023. Xu hướng phục hồi đã bắt đầu từ quý IV.

Trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của năm 2023, khu vực kinh tế trong nước đạt 95,55 tỷ USD, giảm 0,3%, chiếm 26,9% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 259,95 tỷ USD, giảm 5,8%, chiếm 73,1%. Trong năm 2023, có 35 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 93,6% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong đó có 7 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 66%.

Năm 2023 là một năm khó khăn với thương mại hàng hóa của Việt Nam, khi cả xuất và nhập khẩu đều giảm

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 12/2023 ước đạt 30,63 tỷ USD, tăng 3,6% so với tháng trước. Tính chung cả năm 2023, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa ước đạt 327,5 tỷ USD, giảm 8,9% so với năm trước.

Trong đó, riêng quý IV/2023, con số là 90,2 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước và tăng 6,3% so với quý III năm 2023. Cũng như xuất khẩu, bắt đầu từ quý IV/2023, nhập khẩu cũng dần phục hồi, tuy còn khó khăn.

Trong tổng kim ngạch nhập khẩu của năm 2023, khu vực kinh tế trong nước đạt 117,29 tỷ USD, giảm 7,2%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 210,21 tỷ USD, giảm 9,8%.

Trong năm 2023, theo Tổng cục Thống kê, có 44 mặt hàng nhập khẩu đạt trị giá trên 1 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 92,4% tổng kim ngạch nhập khẩu, trong đó có 4 mặt hàng nhập khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 46,8%.

Với kết quả này, thương mại hàng hóa cua Việt Nam đã xuất siêu tới 28 tỷ USD. Đây là con số kỷ lục, cao hơn nhiều so với con số 12,1 tỷ USD của năm ngoái.

Nhưng xuất siêu cao chủ yếu do nhập khẩu giảm và điều này xuất phát từ xu hướng giảm nhập khẩu nguyên phụ liệu sản xuất, do đơn hàng giảm. Điều này cho thấy nền kinh tế, sản xuất công nghiệp và xuất khẩu tiếp tục gặp khó khăn trong thời gian tới.

Tuy vậy, trong khi thương mại hàng hóa có xuất siêu lớn, thì Việt Nam tiếp tục nhập siêu dịch vụ. Số liệu từ Tổng cục Thống kê cho biết, trong quý IV/2023, kim ngạch xuất khẩu dịch vụ ước đạt 5,4 tỷ USD, tăng 15,2% so với cùng kỳ năm 2022 và tăng 6,5% so với quý trước. Ngược lại, kim ngạch nhập khẩu dịch vụ ước đạt 8,1 tỷ USD, tăng 20,4% so với cùng kỳ năm trước và tăng 3,4% so với quý trước.

Tính chung cả năm 2023, kim ngạch xuất khẩu dịch vụ ước đạt 19,59 tỷ USD, tăng 44,9% so với năm 2022, trong đó dịch vụ du lịch đạt 9,2 tỷ USD (chiếm 46,7% tổng kim ngạch), gấp 2,9 lần so với năm trước; dịch vụ vận tải đạt 5,5 tỷ USD (chiếm 28,1%), giảm 1,8%.

Kim ngạch nhập khẩu dịch vụ cả năm 2023 ước đạt 29,06 tỷ USD, tăng 5,9% so với năm trước. Trong đó, dịch vụ vận tải đạt 12,6 tỷ USD (chiếm 43,3% tổng kim ngạch), giảm 0,4%; dịch vụ du lịch đạt 7,8 tỷ USD (chiếm 26,9%), tăng 17,3%.

Với kết quả này, nhập siêu dịch vụ năm 2023 là 9,47 tỷ USD. Như vậy là tính tổng thể xuất nhập khẩu thương mại và dịch vụ, Việt Nam vẫn đang xuất siêu tới 18,53 tỷ USD.