Từ hương vị bản làng đến sản phẩm du lịch

Từ những món ăn mang đậm hương vị vùng cao đến chè Shan tuyết cổ thụ, thổ cẩm, sản phẩm OCOP, Lâm Bình đang tìm cách đưa tài nguyên văn hóa bản địa vào chuỗi trải nghiệm du lịch, đồng thời ứng dụng công nghệ để mở rộng khả năng tiếp cận du khách.

Ngày hội Ẩm thực dân tộc và Xúc tiến sản phẩm OCOP gắn với chuyển đổi số xã Lâm Bình năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 9 đến 11/10 tại tuyến phố đi bộ ẩm thực và Quảng trường trung tâm Cột mốc KM0, xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang.

Với chủ đề “Hương sắc bản làng - Tinh hoa ẩm thực Lâm Bình”, chương trình hướng tới khai thác, bảo tồn và tôn vinh giá trị ẩm thực của đồng bào Tày, Dao, Mông, đồng thời từng bước xây dựng ẩm thực trở thành một sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương.

Một trong những điểm nhấn của ngày hội là không gian ẩm thực dân tộc “Hương vị Lâm Bình”, dự kiến quy tụ từ 10 đến 15 gian hàng của các nhà hàng, quán ăn khu vực KM0 và các tổ hợp tác ẩm thực đến từ nhiều thôn trên địa bàn.

Du khách có thể thưởng thức những món ăn truyền thống như thịt lợn đen quay đòn, lạp xưởng hun khói, thịt chua, thắng cố, cá lăng, cá bỗng nướng lòng hồ, xôi ngũ sắc, cơm lam ngũ sắc, rau bò khai, rau dớn xào tỏi, măng rừng luộc chấm muối ớt, nộm hoa chuối rừng.

Điểm đáng chú ý là những món ăn được đặt trong không gian giới thiệu văn hóa bản địa, qua đó giúp du khách tìm hiểu câu chuyện về nguyên liệu, phương thức chế biến và đời sống của cộng đồng dân cư địa phương.

Cùng với trải nghiệm ẩm thực truyền thống, yếu tố công nghệ được đưa trực tiếp vào hoạt động phục vụ du khách. Các gian hàng sẽ niêm yết giá công khai, sử dụng mã QR phục vụ thanh toán và tra cứu thông tin món ăn. Tuyến phố KM0 cũng được định hướng thanh toán không tiền mặt bằng VietQR.

Địa phương đồng thời định hướng hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần, thay thế bằng khay tre, đĩa giấy, lá chuối trong phục vụ thực phẩm.

Bên cạnh ẩm thực, một không gian riêng được dành cho hoạt động trưng bày, quảng bá sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng của Lâm Bình.

Các sản phẩm được giới thiệu gồm trứng gà ta, trứng vịt suối Lâm Bình, thịt lợn đen sấy khô, chè Shan tuyết cổ thụ, măng khô, mật ong rừng, thảo dược tắm người Dao và sản phẩm thêu thổ cẩm thủ công truyền thống. Những sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên của địa phương cũng được giới thiệu tại ngày hội.

Đáng chú ý, không gian trải nghiệm trà Shan tuyết cho phép du khách thưởng thức miễn phí, đồng thời quét mã QR để tải Cẩm nang văn hóa, du lịch số Lâm Bình.

Việc kết hợp trải nghiệm sản phẩm trực tiếp với thông tin số được kỳ vọng giúp du khách tiếp tục tìm hiểu về văn hóa, sản vật và điểm đến Lâm Bình sau khi rời ngày hội, thay vì hoạt động quảng bá chỉ dừng lại tại không gian sự kiện.

Các điểm check-in số cũng được bố trí mã QR Audio Guide giới thiệu danh thắng cùng bản đồ số du lịch cộng đồng Lâm Bình, bổ sung thêm công cụ hỗ trợ du khách trong hành trình khám phá địa phương.

Đưa đặc sản Lâm Bình lên “Chợ phiên số”

Một nét mới của chương trình năm nay là “Chợ phiên số Lâm Bình”, đưa hoạt động quảng bá đặc sản, sản phẩm OCOP từ không gian thực lên các nền tảng trực tuyến.

Từ 20h đến 21h30 ngày 10/10, phiên livestream Chợ phiên số KM0 sẽ được thực hiện với sự tham gia của các nhà sáng tạo nội dung số địa phương.

Thông qua phiên livestream, toàn cảnh ngày hội, câu chuyện của các nghệ nhân cùng những sản phẩm đặc sản, OCOP của Lâm Bình sẽ được giới thiệu trực tiếp trên nền tảng số. Các combo đặc sản cũng được giới thiệu và bán trực tuyến.

Nếu những gian hàng tại KM0 tạo điều kiện để du khách trực tiếp thưởng thức, trải nghiệm sản vật địa phương, thì “Chợ phiên số” mở rộng khả năng tiếp cận tới những người chưa có điều kiện đến Lâm Bình. Sản phẩm địa phương theo đó có thêm kênh quảng bá và tiêu thụ, gắn câu chuyện văn hóa bản địa với hoạt động xúc tiến thương mại trên môi trường số.

Song song với hoạt động ẩm thực, OCOP và chuyển đổi số, chương trình dành nhiều không gian cho trải nghiệm văn hóa cộng đồng.

Tối 9 và 10/10, tại hoa viên KM0 sẽ diễn ra các chương trình giao lưu văn nghệ dân gian và lửa trại với Then - đàn tính, múa khèn, nhảy sạp cùng các hoạt động đi cà kheo, kéo co, đẩy gậy. Các hoạt động được tổ chức theo hướng tăng tương tác để du khách có thể trực tiếp tham gia thay vì chỉ thưởng thức các tiết mục biểu diễn.

Sáng 10/10, từ 8h30 đến 11h, hội thi “Đầu bếp tài ba bản làng Lâm Bình” sẽ diễn ra với sự tham gia của các nhà hàng khu vực KM0 và các đội thi đến từ các thôn.

Trong thời gian 90 phút, mỗi đội sẽ chế biến một mâm cỗ truyền thống. Các món ăn được đánh giá dựa trên hương vị, mỹ thuật trình bày, an toàn thực phẩm và phần thuyết minh về ý nghĩa văn hóa.

Qua đó, món ăn không đơn thuần được giới thiệu như một sản phẩm phục vụ nhu cầu ăn uống, mà trở thành phương tiện kể câu chuyện về đời sống, phong tục và văn hóa của cộng đồng địa phương.

Ngày hội còn có sự tham gia của các nghệ nhân, cơ sở ẩm thực tại những xã lân cận trong tiểu vùng du lịch Na Hang - Lâm Bình, cùng các doanh nghiệp lữ hành và du khách.

Việc kết hợp ẩm thực, sản phẩm OCOP, hoạt động văn hóa cộng đồng với thanh toán QR, Cẩm nang du lịch số, Audio Guide và livestream “Chợ phiên số” cho thấy cách Lâm Bình đang mở rộng phương thức quảng bá tài nguyên du lịch.

Thay vì tách rời ẩm thực, nông sản, văn hóa cộng đồng và công nghệ, các yếu tố này được đặt trong cùng một không gian trải nghiệm. Du khách vừa có thể thưởng thức món ăn, mua sản vật, tham gia sinh hoạt văn hóa, vừa tiếp cận thông tin điểm đến bằng công nghệ số.

Đây cũng là hướng tiếp cận nhằm đưa những giá trị bản địa của Lâm Bình đến gần hơn với thị trường du lịch, đồng thời mở rộng kênh quảng bá và tiêu thụ sản phẩm cho người dân địa phương.

Ngày hội Ẩm thực dân tộc và Xúc tiến sản phẩm OCOP gắn với chuyển đổi số xã Lâm Bình năm 2026 khai mạc lúc 19h30 ngày 9/10 và bế mạc lúc 16h30 ngày 11/10 tại tuyến phố đi bộ ẩm thực và Quảng trường trung tâm Cột mốc KM0, xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang.