Nhiều tập đoàn lớn muốn rót vốn vào dự án hạ tầng

Khoảng 3 tháng trở lại đây, nhà đầu tư dồn dập đề xuất tham gia thực hiện các tuyến đường sắt đô thị (metro) tại TP.HCM. Liên danh Tập đoàn Đại Dũng - Tổng công ty Xây dựng số 1 (CC1) và Tập đoàn Hòa Phát (liên danh DCH) đề xuất được tham gia với vai trò tổng thầu EPC (thiết kế, thi công xây lắp, cung cấp thiết bị) đối với tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và tuyến thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên.

Cùng quan tâm đến tuyến Metro số 2 còn có liên danh Công ty Power China - Công ty cổ phần Fecon. Không dừng ở đề xuất, liên danh này còn đưa ra cả phương án huy động vốn cụ thể để thực hiện Dự án.

Trong “làn sóng” đề xuất đầu tư dự án metro tại TP.HCM, ngoài các liên danh, còn xuất hiện các “ông lớn” như Vingroup, Thaco. Trong đó, Vingroup đề xuất đầu tư tuyến đường sắt đô thị nối trung tâm Thành phố đến Khu đô thị lấn biển Cần Giờ (dài 48,5 km), còn Thaco đề xuất nghiên cứu đầu tư tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và tuyến Metro số 2.

Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM (CII) đề xuất được giao làm nhà đầu tư thực hiện Dự án Nạo vét rạch, đào hồ trung tâm và xây dựng 4 cây cầu thuộc các khu chức năng trong Khu đô thị mới Thủ Thiêm theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao) mới.

Đặc biệt, Tập đoàn Sun Group đề xuất UBND TP.HCM cho nghiên cứu đầu tư tuyến đường ven sông Sài Gòn quy mô 8 - 10 làn xe và tuyến metro hoặc tramway dài 40 km, chạy dọc sông Sài Gòn, đoạn qua địa phận huyện Củ Chi (cũ). Sun Group đề xuất đầu tư dự án theo hình thức BT mới, thanh toán bằng các khu đất ven sông Sài Gòn thuộc huyện Củ Chi (cũ) có tổng diện tích khoảng 4.100 ha.

Không chỉ tại TP.HCM, “làn sóng” đề xuất đầu tư dự án hạ tầng cũng diễn ra sôi động tại Đồng Nai. Công ty Đại Quang Minh đề xuất tỉnh Đồng Nai cho phép nghiên cứu Dự án Tuyến đường kết nối từ Đồng Xoài đến đường Vành đai 4, TP.HCM qua cầu Mã Đà, theo hình thức hợp đồng BT. Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng DonaCoop - VinaCapital đề xuất đầu tư Dự án Tuyến metro Suối Tiên - Long Thành theo hình thức đối tác công - tư (PPP) dạng hợp đồng BT, vốn đầu tư 65.000 tỷ đồng.

“Cởi trói” cơ chế, tư nhân sẵn sàng đầu tư

Theo đánh giá của các nhà đầu tư, nhờ cơ chế, chính sách đầu tư được sửa đổi, bổ sung, nên các dự án hạ tầng trở nên hấp dẫn hơn. Đại diện Tập đoàn Trung Nam cho biết, Luật số 90/2025/QH15 phân cấp mạnh mẽ thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư từ Thủ tướng Chính phủ cho UBND cấp tỉnh đối với 7 nhóm dự án. Ngoài ra, các thủ tục hành chính trong phê duyệt chủ trương và cấp giấy chứng nhận đầu tư cũng được đơn giản hóa đáng kể, tạo điều kiện cho nhà đầu tư triển khai dự án nhanh hơn.

Đặc biệt, nhà đầu tư quan tâm nhất là hình thức BT thanh toán bằng quỹ đất hoặc bằng ngân sách. Trong các văn bản đề xuất, hầu hết nhà đầu tư đều chọn hình thức PPP, dạng hợp đồng BT, thanh toán bằng quỹ đất.

Theo ông Đỗ Thiên Anh Tuấn, giảng viên chính sách công tại Trường đại học Fulbright Việt Nam, việc Quốc hội cho phép triển khai đầu tư các dự án theo hình thức PPP, dạng hợp đồng BT là bước đi đúng đắn để huy động nguồn lực tư nhân đầu tư vào lĩnh vực hạ tầng giao thông, vì hiện nay, vốn ngân sách nhà nước không thể bố trí đủ cho các dự án.

Đối với lĩnh vực đường sắt đô thị, ông Phan Công Bằng, Trưởng ban Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) nhìn nhận, Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội và Luật Đường sắt (năm 2025) đã mở ra nhiều cơ chế vượt trội, như bỏ qua bước chủ trương đầu tư, rút ngắn được 3 năm so với trước đây; đồng thời phân cấp cho TP.HCM được duyệt dự án đầu tư, cho phép chỉ định thầu (bao gồm tư vấn và xây lắp), nên các dự án sẽ rút ngắn rất nhiều thời gian chuẩn bị thủ tục đầu tư.

“Chính sự đơn giản hóa thủ tục, cùng với việc giao quyền chủ động cho doanh nghiệp đã tạo động lực cho nhiều nhà đầu tư đề xuất dự án”, ông Bằng nhấn mạnh.