Lần đầu tiên, ngành Y tế triển khai đồng thời hai chiến dịch quy mô quốc gia nhằm chuẩn hóa dữ liệu và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn dân.

Tại Hội nghị triển khai Chiến dịch 90 ngày làm sạch, làm giàu, chuẩn hóa dữ liệu của 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế và Chiến dịch 100 ngày tạo lập, cập nhật Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID vừa diễn ra, Bộ Y tế đã phát đi thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm đưa dữ liệu trở thành nền tảng cốt lõi của công cuộc chuyển đổi số ngành y.

Mục tiêu của kế hoạch là triển khai đồng bộ việc kết nối dữ liệu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và dữ liệu khám chữa bệnh từ tất cả các cơ sở khám chữa bệnh lên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế.

Theo Kế hoạch do Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức ký ban hành, Chiến dịch 100 ngày được triển khai từ ngày 8/7 đến 15/10/2026 trên phạm vi toàn quốc với mục tiêu bảo đảm mỗi người dân đều có một Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID thông qua việc kết nối, liên thông dữ liệu khám sức khỏe, khám bệnh, chữa bệnh từ các cơ sở y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là chiến dịch không chỉ dừng ở việc số hóa hồ sơ hay thay thế sổ giấy bằng phiên bản điện tử. Xa hơn, Bộ Y tế hướng tới hình thành Cơ sở dữ liệu sức khỏe cá nhân thống nhất trên phạm vi toàn quốc, nơi toàn bộ thông tin về khám sức khỏe định kỳ, bệnh sử, điều trị, tiêm chủng, xét nghiệm và các chỉ số sức khỏe sẽ được cập nhật liên tục theo vòng đời của mỗi người dân.

Đây cũng chính là một trong những mục tiêu quan trọng được xác định tại Quyết định số 1709/QĐ-BYT phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.

Theo chương trình, đến năm 2030, 100% người dân sẽ được lập Sổ sức khỏe điện tử và được quản lý sức khỏe theo vòng đời, toàn bộ hồ sơ sức khỏe cá nhân sẽ được kết nối với Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID và cập nhật định kỳ hằng năm.

Hai nhiệm vụ trọng tâm của Chiến dịch gồm xây dựng Cơ sở dữ liệu sức khỏe cá nhân trên cơ sở thu thập dữ liệu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và dữ liệu khám chữa bệnh do Bảo hiểm xã hội Việt Nam chia sẻ; đồng thời khởi tạo, cập nhật để bảo đảm mỗi người dân có một Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.

Bộ Y tế đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố tham mưu UBND cấp tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế; chủ động bố trí đầy đủ nguồn lực về nhân lực, hạ tầng kỹ thuật, phần cứng, phần mềm và kinh phí để thực hiện, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ kết quả.

Sở Y tế có trách nhiệm chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và trạm y tế tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân; thu thập, cập nhật dữ liệu lên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế;

Cũng theo yêu cầu của Bộ Y tế, các sở y tế đồng thời chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh công lập và tư nhân thực hiện liên thông dữ liệu khám chữa bệnh của người không có bảo hiểm y tế về hệ thống dữ liệu của Bộ Y tế. Trong quá trình triển khai, các địa phương được khuyến khích lồng ghép các nhiệm vụ để bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện.

Có thể thấy, Chiến dịch 100 ngày không phải là một hoạt động riêng lẻ mà là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa chiến lược chuyển đổi số y tế quốc gia, xây dựng nền y tế hiện đại dựa trên dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ số.

Theo Bộ Y tế, mục tiêu của kế hoạch là triển khai đồng bộ việc kết nối dữ liệu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và dữ liệu khám chữa bệnh từ tất cả các cơ sở khám chữa bệnh lên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế. Trên nền tảng đó, dữ liệu sẽ được đồng bộ với ứng dụng VNeID để hình thành Sổ sức khỏe điện tử cho từng cá nhân.

Không giống các dự án công nghệ truyền thống phải chờ hoàn thiện hạ tầng rồi mới triển khai, lần này Bộ Y tế yêu cầu các địa phương thực hiện ngay, triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ từ chuẩn bị hạ tầng, kết nối hệ thống, cấp tài khoản, tập huấn nhân lực, thu thập dữ liệu đến kiểm tra chất lượng và đồng bộ dữ liệu lên hệ thống trung tâm.

Điều này cho thấy quyết tâm rất lớn của ngành y tế trong việc rút ngắn thời gian chuyển đổi số, đồng thời tận dụng tối đa các nền tảng dữ liệu đã có để phục vụ người dân nhanh nhất.

Một nguyên tắc xuyên suốt được Bộ Y tế đặt ra là dữ liệu phải bảo đảm "Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Dùng chung". Không chỉ số hóa, mọi dữ liệu đều phải được đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ký số theo quy định và bảo đảm tuyệt đối an toàn thông tin, an ninh mạng.

Theo giới chuyên gia, dữ liệu chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuẩn hóa và liên thông. Nếu trước đây mỗi bệnh viện, mỗi địa phương quản lý hồ sơ theo một cách riêng thì trong tương lai, toàn bộ dữ liệu sẽ được kết nối thành một hệ sinh thái thống nhất, giúp người dân không còn phải mang theo nhiều loại giấy tờ hay thực hiện lại các xét nghiệm không cần thiết khi chuyển tuyến.

Xa hơn, kho dữ liệu sức khỏe quốc gia còn mở ra khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo dịch tễ, quản lý bệnh mạn tính, cảnh báo sớm nguy cơ sức khỏe và hỗ trợ cơ quan quản lý hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu thời gian thực thay vì các báo cáo thủ công như trước.

Việc xây dựng Sổ sức khỏe điện tử cũng đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chăm sóc sức khỏe. Thay vì chỉ lưu giữ thông tin khi người dân đến bệnh viện điều trị, hệ thống mới hướng đến quản lý sức khỏe ngay từ khi còn khỏe mạnh, theo dõi liên tục trong suốt cuộc đời để phát hiện sớm yếu tố nguy cơ, phòng bệnh từ sớm, từ xa và giảm gánh nặng điều trị.

Định hướng này hoàn toàn phù hợp với Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, trong đó xác định mục tiêu xây dựng hệ thống y tế cơ sở đủ năng lực quản lý sức khỏe toàn dân.

Theo chương trình, đến năm 2030, 100% trạm y tế xã, phường sẽ triển khai quản lý và điều trị một số bệnh không lây nhiễm, áp dụng mô hình bác sỹ gia đình, ứng dụng thiết bị y tế thông minh và nền tảng khám chữa bệnh từ xa để chăm sóc sức khỏe người dân ngay tại cộng đồng.

Song hành với đó, 100% Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tuyến tỉnh sẽ được nâng cao năng lực xét nghiệm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm; tỷ lệ trẻ được sàng lọc bệnh bẩm sinh, phụ nữ được sàng lọc trước sinh và người dân được quản lý sức khỏe theo vòng đời đều được nâng lên những mốc cao nhất từ trước đến nay.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức nhấn mạnh, để chuyển đổi số phát triển bền vững, ngành y tế phải triển khai đồng bộ từ hạ tầng, dữ liệu, nhân lực đến cơ chế quản lý.

Các đơn vị cần phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia, Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo cùng C06 để làm sạch, chuẩn hóa và số hóa dữ liệu trên phạm vi toàn ngành, tạo nền tảng cho hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế vận hành hiệu quả.

Trong quá trình xây dựng hệ sinh thái y tế số, bên cạnh vai trò của cơ quan quản lý nhà nước, nhiều doanh nghiệp y tế và công nghệ cũng đang tham gia phát triển các mô hình hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số. Trong đó, hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng FPT Long Châu là một trong những đơn vị sớm tích hợp với nền tảng VNeID, ứng dụng dữ liệu dân cư để triển khai các dịch vụ tại Trạm Công dân số.

Với mạng lưới phủ rộng trên nhiều tỉnh, thành phố, mô hình này góp phần hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích như lưu trữ hồ sơ sức khỏe điện tử, tra cứu thông tin, tư vấn chăm sóc sức khỏe và kết nối các dịch vụ y tế ngay tại cộng đồng.

Theo giới chuyên gia, mô hình này đặc biệt có ý nghĩa với người dân ở vùng sâu, vùng xa, nơi việc tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng còn nhiều khó khăn.

Một người dân ở địa phương giờ đây có thể kiểm tra chỉ số sức khỏe cơ bản, lưu hồ sơ sức khỏe điện tử, nhận tư vấn hoặc tiếp cận thuốc men thuận tiện hơn mà không cần di chuyển hàng chục cây số tới bệnh viện tuyến trên.

Khoảng cách tiếp cận y tế giữa các vùng miền vì thế cũng có cơ hội được thu hẹp bằng công nghệ. Trong bối cảnh bệnh mạn tính gia tăng nhanh và có xu hướng trẻ hóa, nhu cầu quản lý sức khỏe chủ động đang ngày càng lớn. Điều này đòi hỏi hệ thống y tế phải dịch chuyển mạnh từ tư duy điều trị sang dự phòng, từ khám chữa bệnh tập trung sang chăm sóc sức khỏe liên tục ngay tại cộng đồng.

Nếu được kết nối đồng bộ với nền tảng dữ liệu dân cư và định danh điện tử quốc gia, mô hình y tế số trong tương lai có thể hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ y tế nhanh hơn, cá nhân hóa hơn và giảm đáng kể thủ tục giấy tờ.

Trong khi các bệnh mạn tính gia tăng nhanh, dân số già hóa và nhu cầu chăm sóc sức khỏe chủ động ngày càng lớn, việc hình thành một hệ sinh thái dữ liệu y tế thống nhất không chỉ giúp giảm thủ tục hành chính mà còn tạo tiền đề để cá nhân hóa dịch vụ y tế, nâng cao hiệu quả dự phòng, quản lý bệnh tật và sử dụng hiệu quả nguồn lực.

Khi dữ liệu được kết nối đồng bộ giữa các cơ sở khám chữa bệnh, hệ thống bảo hiểm, nền tảng VNeID và các đơn vị cung cấp dịch vụ y tế, mỗi người dân sẽ sở hữu một "hồ sơ sức khỏe sống" được cập nhật liên tục, trở thành nền tảng cho mô hình chăm sóc sức khỏe suốt đời - mục tiêu mà ngành y tế đang hướng tới trong chiến lược xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, hiện đại và phát triển bền vững.