Khi gần 1.000 ha ruộng bậc thang cùng chuyển màu

6h30 phút, sương vẫn còn vắt ngang những sườn núi Sa Pa. Tại điểm cất cánh Bản Hàng Đá, những cánh dù đủ màu được trải rộng trên nền cỏ, căng lên rồi hạ xuống theo từng nhịp gió. Phi công kiểm tra dây đai, quan sát mây, đánh giá hướng gió và tầm nhìn trước khi phát hiệu lệnh.

Từ trên cao, cánh dù mở ra tầm nhìn bao quát thung lũng Mường Hoa với ruộng bậc thang, bản làng và dòng suối uốn mình giữa núi rừng. Ảnh: Sapa Paragliding

Chỉ sau vài bước chạy đà, du khách rời mặt đất. Phía dưới, thung lũng Mường Hoa dần mở rộng, hiện ra với những đường cong mềm mại của ruộng bậc thang, những mái nhà nhỏ nằm giữa các tầng lúa và dòng suối cùng tên len dọc chân dãy Hoàng Liên.

Từ trung tâm Sa Pa đi về phía đông nam khoảng 10 km, Mường Hoa là một trong những thung lũng giàu giá trị cảnh quan, văn hóa và khảo cổ của vùng Tây Bắc. Khu ruộng bậc thang trải rộng qua Lao Chải, Tả Van và Hầu Thào có diện tích gần 1.000 ha, được xếp hạng Danh thắng cấp quốc gia từ năm 2013.

Trước đó, năm 2009, tạp chí Travel + Leisure từng đưa ruộng bậc thang Sa Pa vào danh sách 7 ruộng bậc thang đẹp nhất châu Á và thế giới. Nằm giữa những cánh đồng đang canh tác còn có bãi đá cổ Sa Pa với hàng trăm khối đá mang hoa văn chưa được giải mã trọn vẹn, tạo nên một lớp trầm tích văn hóa đặc biệt cho thung lũng.

Bay dù lượn giúp du khách quan sát trọn vẹn cấu trúc ruộng bậc thang và không gian bản làng trải rộng dưới thung lũng Mường Hoa.

Mường Hoa vì thế không phải điểm đến mới xuất hiện trên bản đồ du lịch. Điều mới mẻ nằm ở cách danh thắng này được khám phá và kể lại từ một góc nhìn khác.

Do đặc điểm khí hậu vùng cao, lúa tại Mường Hoa thường chín muộn hơn vùng thấp. Khoảng thời gian đẹp nhất rơi vào cuối tháng 8 đến giữa tháng 9. Cả thung lũng không đồng loạt chuyển vàng trong một ngày mà thay đổi theo độ cao của từng khoảnh ruộng.

Từ một vị trí đủ cao, du khách có thể nhìn thấy cùng lúc nhiều sắc độ. Những thửa ruộng thấp đã vàng rực, khu vực lưng chừng chuyển sang vàng chanh, trong khi các tầng ruộng cao hơn vẫn giữ màu xanh pha vàng. Sự chuyển màu nối tiếp nhau làm cho cảnh quan Mường Hoa có chiều sâu, giàu lớp lang và biến đổi theo từng ngày.

Cách quen thuộc để cảm nhận mùa vàng là trekking. Cung đường phổ biến xuất phát từ trung tâm Sa Pa, đi qua Lao Chải rồi tới Tả Van, dài khoảng 10 đến 12 km, mất từ nửa ngày đến một ngày tùy tốc độ.

Du khách và đội ngũ phi công tại điểm cất cánh Bản Hàng Đá, phường Sa Pa, ở độ cao hơn 1.500 m so với mực nước biển.

Đi bộ đưa du khách đến gần đời sống bản địa bằng mùi rơm mới, tiếng nước chảy trong mương dẫn, những nếp nhà của người Mông, người Giáy và nhịp sinh hoạt diễn ra ngay bên các thửa ruộng. Đó là những cảm nhận chân thực mà bất kỳ phương tiện ngắm cảnh nào cũng khó thay thế.

Tuy nhiên, khi đứng dưới thung lũng, tầm nhìn thường bị giới hạn bởi địa hình và các tầng ruộng gần nhất. Du khách có thể quan sát rõ từng bờ ruộng, từng khóm lúa, nhưng khó hình dung toàn bộ cấu trúc cảnh quan trải rộng gần 1.000 ha.

Từ bầu trời, Mường Hoa hiện lên theo một hình hài khác. Những bờ ruộng nối tiếp nhau như đường vân của một bức phù điêu khổng lồ. Bản Lao Chải nằm lọt giữa các tầng lúa, dòng suối Mường Hoa vắt qua thung lũng như một sợi chỉ bạc. Khi trời trong, tầm mắt còn có thể hướng tới dãy Hoàng Liên Sơn và đỉnh Fansipan ở phía xa.

Vào những buổi sáng mùa thu, mây thường đọng ở đáy thung lũng. Cánh dù bay trong khoảng không nằm giữa bầu trời và biển mây, trong khi những thửa ruộng bậc thang lúc ẩn, lúc hiện phía dưới. Đó là góc nhìn mà người đi bộ, dù dành trọn một ngày giữa Mường Hoa, cũng khó thấy hết.

Trải nghiệm bay đôi đưa du khách chiêm ngưỡng những đường cong ruộng bậc thang và dòng suối Mường Hoa từ góc nhìn hiếm có.

Bay đúng điều kiện để nhìn thấy một Sa Pa khác

Hành trình trên không bắt đầu tại Bản Hàng Đá, phường Sa Pa, ở độ cao hơn 1.500 m so với mực nước biển. Sau khi cất cánh, cánh dù men theo sườn núi, hạ dần về phía thung lũng và kết thúc tại khu vực cầu Lao Chải, xã Tả Van.

Trong khoảng 8 đến 15 phút bay, du khách có thể quan sát toàn cảnh hệ thống ruộng bậc thang Lao Chải, Tả Van, Hầu Thào, bản Lao Chải của người Mông, bản Tả Van của người Giáy, dòng suối Mường Hoa cùng dãy Hoàng Liên Sơn. Thời gian trên không phụ thuộc vào điều kiện gió và nhiệt lực trong ngày.

Dịch vụ hiện do Công ty Cổ phần Thể thao và Du lịch Dù lượn Sapa vận hành. Đây là đơn vị đầu tiên tại Sa Pa được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh hoạt động thể thao đối với môn dù lượn, số 2/GCN SVHTT, do Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Lào Cai cấp ngày 14/2/2025.

Để hình thành tuyến bay Bản Hàng Đá tới cầu Lao Chải, phi công Đặng Văn Mỹ, Giám đốc kỹ thuật Công ty Cổ phần Thể thao và Du lịch Dù lượn Sapa, đã bắt đầu khảo sát bầu trời Sa Pa từ năm 2016. Trong các năm 2018, 2019 và 2020, ông tiếp tục khảo sát, bay thử tại nhiều địa điểm dưới sự cho phép của cơ quan chức năng nhằm tìm ra tổ hợp điểm cất cánh và bãi đáp đáp ứng đồng thời yêu cầu về kỹ thuật, pháp lý và cảnh quan.

Khoảnh khắc cánh dù tiếp đất giữa những thửa ruộng chín, khép lại hành trình ngắm Mường Hoa từ bầu trời.

Phải đến năm 2025, sau khi được cấp phép, tuyến bay mới chính thức mở cửa đón khách. Đằng sau chuyến bay kéo dài vài phút là gần một thập kỷ khảo sát hướng gió theo mùa, đánh giá địa hình, chuẩn hóa khu vực cất cánh, bãi đáp và xây dựng quy trình vận hành.

Phi công Đặng Văn Mỹ có hơn 10 năm kinh nghiệm, thực hiện hơn 1.000 chuyến bay đơn và hơn 6.000 chuyến bay đôi. Theo thông tin được công bố trong tài liệu, ông là phi công Việt Nam đầu tiên nhận chứng chỉ IPPI5 của Nhật Bản, tác giả bốn cuốn sách về dù lượn và đã dịch hơn 1.000 trang tài liệu chuyên môn sang tiếng Việt.

Ông cũng là người sáng lập Mebayluon Paragliding, tham gia vận hành nhiều điểm bay, trong đó có Viên Nam, Hà Nội và đèo Khau Phạ, Mù Cang Chải. Đội ngũ của Sapa Paragliding hiện có hơn 15 phi công chuyên nghiệp đến từ nhiều địa phương trong cả nước.

Với du khách, đây là hình thức bay đôi. Hành khách ngồi phía trước, phi công điều khiển phía sau nên người trải nghiệm không cần biết điều khiển dù và cũng không cần kinh nghiệm bay trước đó. Yêu cầu quan trọng là có khả năng đi lại bình thường, chạy một vài bước khi cất cánh và tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn của phi công.

Trước mỗi ca bay, khách được mặc đai ngồi, đội mũ bảo hiểm và hướng dẫn tư thế chạy đà, tư thế ngồi trên không, cách phối hợp khi hạ cánh. Phi công kiểm tra dù chính, dù phụ, hệ thống dây, khóa đai, bộ đàm và các trang thiết bị liên quan. Hướng gió, tốc độ gió, tầm nhìn cùng điều kiện thời tiết được đánh giá trước khi quyết định cất cánh.

Công ty Cổ phần Thể thao và Du lịch Dù lượn Sapa xác định rõ: “Thời tiết quyết định thời điểm bay, an toàn quyết định chuyến bay có được thực hiện hay không”.

Điều này đồng nghĩa thời gian trải nghiệm khoảng 90 phút chỉ mang tính dự kiến. Nếu gió, mây hoặc tầm nhìn không bảo đảm, chuyến bay có thể phải chờ, thay đổi thời gian hoặc tạm dừng. Dù khách đã sẵn sàng, quyết định cuối cùng về việc có cất cánh hay không vẫn thuộc về phi công.

Dù lượn là môn thể thao có yếu tố mạo hiểm, do đó hành khách cần khai báo tình trạng sức khỏe trước chuyến bay. Người có bệnh lý nền, vấn đề tim mạch, huyết áp, chấn thương xương khớp, phụ nữ mang thai hoặc người vừa phẫu thuật cần thông báo đầy đủ khi đặt lịch.

Trang phục phù hợp là quần dài hoặc đồ thể thao thoải mái, áo khoác gió nhẹ và giày ôm chân, có độ bám tốt. Du khách không nên mặc váy, đi dép dễ tuột hoặc cầm điện thoại trên tay trong lúc bay. Ảnh và video của hành trình được phi công ghi lại bằng GoPro.

Toàn bộ trải nghiệm kéo dài khoảng 90 phút, gồm đón khách tại khách sạn ở khu vực trung tâm Sa Pa, di chuyển tới Bản Hàng Đá, hướng dẫn an toàn, chuẩn bị thiết bị, thực hiện chuyến bay, hạ cánh tại cầu Lao Chải và đưa khách trở lại điểm hẹn.

Gói dịch vụ có giá từ 2.190.000 đồng mỗi khách, bao gồm xe đưa đón hai chiều, hướng dẫn viên nói tiếng Anh, bảo hiểm dù lượn, nước uống, ảnh và video. Hoạt động được tổ chức từ 7 giờ đến 18 giờ các ngày trong tuần, tùy thuộc điều kiện thời tiết.

Trong mùa lúa chín, khung giờ từ 11 giờ đến 14 giờ thường có gió ổn định, còn khoảng 15 giờ đến 17 giờ cho ánh sáng đẹp hơn khi chụp ảnh. Du khách nên đặt trước từ một đến hai ngày, đồng thời dành lịch trình linh hoạt để phòng trường hợp thời tiết thay đổi.

Bay và trekking cũng có thể trở thành hai nửa bổ sung cho cùng một hành trình. Từ trên cao, du khách nhìn thấy cấu trúc tổng thể của Mường Hoa. Khi trở lại mặt đất, chuyến đi bộ qua Lao Chải và Tả Van giúp họ chạm gần hơn vào ruộng lúa, bản làng và đời sống của cộng đồng địa phương.

Theo Công ty Cổ phần Thể thao và Du lịch Dù lượn Sapa, mục tiêu của doanh nghiệp là xây dựng “một sản phẩm du lịch có tổ chức, có quy trình, có tiêu chuẩn an toàn và đủ thuận tiện để du khách trong nước cũng như quốc tế có thể dành khoảng 90 phút trong hành trình Sa Pa để trải nghiệm cảm giác được bay”.

Mùa vàng Mường Hoa chỉ kéo dài vài tuần. Sau khi lúa được gặt, thung lũng lại khoác lên một sắc màu khác. Bởi vậy, mỗi chuyến bay trên những tầng ruộng chín cũng là một cuộc hẹn ngắn ngủi với thiên nhiên, nơi du khách có thể nhìn thấy một Sa Pa rộng lớn hơn, liền mạch hơn và khác xa những gì đôi chân có thể đưa họ tới.