Chuyển trọng tâm từ tăng số lượng sang nâng cao chất lượng, gỡ điểm nghẽn cho kinh tế tập thể

Ngày 21/8, tại Hà Nội, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức Hội nghị thông tin về Đại hội đại biểu toàn quốc Liên minh Hợp tác xã (HTX) Việt Nam lần thứ VII. Với chủ đề “Khơi dậy sức mạnh hợp tác - Kiến tạo động lực phát triển - Cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới, phồn vinh và hạnh phúc”.  Đại hội đại biểu toàn quốc Liên minh HTX Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 sẽ diễn ra với sự tham dự của hơn 600 đại biểu sẽ diễn ra vào ngày 24 - 25/8, tại Hà Nội. 

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân thông tin về Đại hội

Đại hội xác định phương châm “Đổi mới tư duy - Nâng cao giá trị - Tăng cường liên kết - Phát triển bền vững”. Đại hội sẽ đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội VI nhiệm kỳ 2020-2025, kiểm điểm hoạt động của Ban Chấp hành nhiệm kỳ trước, thông qua Điều lệ sửa đổi và bầu Ban Chấp hành khóa VII, nhiệm kỳ 2026-2031.

Tính đến năm 2025, cả nước có hơn 35.041 HTX, tăng 34,2% so với năm 2020; 164 liên hiệp HTX, tăng 62%; khoảng 7,1 triệu thành viên, tăng 4,27% và tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 2 triệu lao động.

Tổng tài sản khu vực HTX đạt khoảng 538.900 tỷ đồng. Doanh thu bình quân đạt 4,562 tỷ đồng/HTX/năm, lợi nhuận bình quân 421 triệu đồng/HTX/năm. Tỷ lệ HTX hoạt động loại khá, tốt đạt 78,1%.

Nhiều HTX đã đổi mới phương thức quản trị, mở rộng dịch vụ phục vụ thành viên, tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, qua đó nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Thông qua cung ứng đầu vào và tổ chức tiêu thụ sản phẩm tập trung, HTX giúp các hộ thành viên giảm chi phí sản xuất khoảng 8 - 21%, đồng thời tăng giá bán sản phẩm 10 - 12% so với sản xuất đơn lẻ.

Khu vực kinh tế tập thể, HTX được đánh giá đóng góp trực tiếp khoảng 4,8% GDP và gián tiếp thông qua kinh tế hộ thành viên khoảng 30% GDP.

Tuy nhiên, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cho rằng, trong nhiệm kỳ 2026 - 2031, khu vực kinh tế hợp tác vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu phát triển và chuẩn mực quốc tế.

Do đó, nhiệm kỳ mới cần chuyển trọng tâm từ tăng số lượng sang nâng cao chất lượng, năng lực quản trị và sức cạnh tranh. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế phải tạo ra chuyển biến thực chất.

Cùng với đó, cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về đất đai, tín dụng, thị trường, nhân lực và khoa học - công nghệ.

Liên minh HTX Việt Nam cũng cần làm rõ hai chức năng cốt lõi là đại diện và hỗ trợ. Trong đó, chức năng đại diện phải trở thành tiếng nói thực chất của khu vực kinh tế tập thể; hoạt động hỗ trợ phải giúp HTX hiểu đúng, làm đúng và tiếp cận, thụ hưởng hiệu quả các chính sách.

3 khâu đột phá để "nâng tầm" kinh tế tập thể 

Ông Đinh Hồng Thái, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cho biết, nhiệm kỳ 2026-2031, Liên minh HTX Việt Nam xác định phát triển kinh tế tập thể, HTX theo hướng nhanh, hiệu quả, bền vững, lấy thành viên làm trung tâm và hiệu quả hoạt động làm thước đo.

Ông Đinh Hồng Thái, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam

Mục tiêu đến năm 2031, cả nước có khoảng 140.000 tổ hợp tác với 2 triệu thành viên; 45.000 HTX với 8 triệu thành viên và 340 liên hiệp HTX với 1.700 HTX thành viên. 

Tỷ lệ HTX hoạt động loại khá, tốt phấn đấu đạt từ 60% trở lên; ít nhất 25% cán bộ quản lý HTX tốt nghiệp cao đẳng, đại học; khoảng 80% giám đốc HTX được đào tạo sơ cấp nghề giám đốc và tỷ lệ nữ giám đốc HTX, liên hiệp HTX đạt ít nhất 30%. 

Đến năm 2030, phấn đấu có trên 5.000 HTX và 500 tổ hợp tác ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, tiêu thụ nông sản; khoảng 50% HTX nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị. 

Liên minh HTX Việt Nam cũng đặt mục tiêu lựa chọn tối thiểu 200 HTX, liên hiệp HTX hoạt động hiệu quả để hoàn thiện và nhân rộng; đồng thời xử lý dứt điểm tình trạng HTX ngừng hoạt động, chờ giải thể.

Để hiện thực hóa mục tiêu hơn 10 triệu thành viên HTX và THT phát huy được hiệu quả với mô hình kinh tế tập thể, Đại hội xác định 11 chương trình trọng tâm và 3 khâu đột phá. Các nhiệm vụ trọng tâm là: hoàn thiện thể chế; nâng cao năng lực đại diện, hỗ trợ HTX; phát triển nguồn nhân lực; chuyển giao khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; phát triển thị trường, liên kết chuỗi giá trị và hội nhập quốc tế...

Ba khâu đột phá gồm huy động, kết nối và phát huy sức mạnh tổng hợp các nguồn lực; xây dựng hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ đồng bộ, hiện đại; nâng tầm vị thế, chủ động hội nhập quốc tế, hình thành các HTX chủ lực, quy mô lớn, thương hiệu mạnh. 

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cho rằng, Liên minh HTX Việt Nam cần làm rõ hai chức năng cốt lõi là đại diện và hỗ trợ; trong đó, đại diện phải trở thành tiếng nói thực chất của khu vực kinh tế tập thể, còn hỗ trợ phải giúp HTX hiểu đúng, làm đúng và tiếp cận, thụ hưởng hiệu quả các chính sách. 

Trong khuôn khổ Đại hội, chiều 24/8, Liên minh HTX sẽ trao giải cho 13 HTX trong Cuộc thi “Hợp tác xã đổi mới sáng tạo” nhằm tôn vinh các mô hình đổi mới trong sản xuất, kinh doanh, quản trị, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển chuỗi giá trị, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. 

Đại hội lần thứ VII của Liên minh HTX được kỳ vọng tạo dấu mốc mới trong đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Liên minh HTX Việt Nam, nâng cao vai trò đại diện, hỗ trợ và đồng hành cùng khu vực kinh tế tập thể, HTX trong giai đoạn phát triển mới.