Hòa Phát và Formosa cho rằng, việc ban hành biện pháp áp thuế chống lẩn tránh chính thức với HRC nhập khẩu là cần thiết để bảo vệ ngành sản xuất trong nước.

Thông tin được các doanh nghiệp, đại diện cho ngành sản xuất trong nước đưa ra tại  phiên tham vấn công khai trong vụ điều tra áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm thép cuộn cán nóng (HRC) xuất xứ Trung Quốc (mã vụ việc: AC03.AD20) do Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) tổ chức.

Đầu tháng 4/2026, Bộ Công thương đã quyết định áp dụng thuế chống bán phá giá tạm thời HRC cán nóng khổ rộng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Theo đó, biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại tạm thời được áp dụng cho một số sản phẩm thép cán nóng có chiều rộng lớn hơn 1.880 mm và nhỏ hơn hoặc bằng 2.300 mm có xuất xứ từ Trung Quốc trên cơ sở mức thuế chống bán phá giá được quy định tại Quyết định số 1959/QĐ-BCT ngày 4/7/2025 là 27,83%,hiệu lực thi hành từ giữa tháng 4/2026.

Ngành sản xuất trong nước đề nghị Bộ Công thương đưa ra Quyết định chính thức áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại chính thức với sản phẩm HRC nhập khẩu để ngăn chặn triệt để hành vi lẩn tránh của các nhà sản xuất xuất khẩu nước ngoài.

Tại phiên tham vấn, Công ty CP Thép Hòa Phát Dung Quất và Công ty TNHH Hưng nghiệp Gang thép Formosa Hà Tĩnh, nguyên đơn  vụ việc cho rằng việc áp dụng biện pháp chống lẩn tránh tạm thời có đầy đủ cơ sở pháp lý, phù hợp với quy định của Việt Nam và các cam kết quốc tế, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong việc bảo đảm hiệu quả của biện pháp chống bán phá giá.

Theo các doanh nghiệp, việc áp dụng biện pháp CBPG trước đó đã giúp gia tăng thị phần của doanh nghiệp trong nước, đồng thời làm giảm đáng kể thị phần của hàng hóa thuộc diện áp thuế.

Tuy nhiên, ngay sau khi biện pháp CBPG được áp dụng, lượng hàng hóa thuộc diện bị điều tra lẩn tránh lại gia tăng nhanh chóng và từng bước thay thế thị phần của các sản phẩm chịu thuế CBPG, làm suy giảm hiệu quả của biện pháp phòng vệ thương mại. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ ngành sản xuất trong nước không thể phục hồi.

Hoạt động kinh doanh của ngành sản xuất trong nước có sự cải thiện sau khi biện pháp CBPG được áp dụng. Lượng bán hàng và doanh thu trong nước đều tăng so với giai đoạn trước, phản ánh việc biện pháp CBPG đã bước đầu tạo điều kiện để ngành sản xuất trong nước mở rộng tiêu thụ tại thị trường nội địa.

"Mức cải thiện này chưa cho thấy ngành sản xuất trong nước đã phục hồi ổn định về hiệu quả kinh doanh. Mặc dù lượng bán hàng và doanh thu tiếp tục tăng, song lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận của ngành sản xuất trong nước vẫn duy trì ở mức thấp, thậm chí
tiếp tục thua lỗ trong phần lớn thời kỳ sau khi áp dụng biện pháp CBPG", đại diện ngành sản xuất nội địa nhấn mạnh.

Điều này cho thấy ngành sản xuất trong nước vẫn chưa thể phục hồi như kỳ vọng do tiếp tục chịu áp lực cạnh tranh từ hàng hóa bị điều tra lẩn tránh, qua đó làm suy giảm hiệu quả của biện pháp phòng vệ thương mại đang được áp dụng.

Thực tiễn điều tra tại Việt Nam và nhiều quốc gia cho thấy, việc áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại và biện pháp chống lẩn tránh đối với sản phẩm thép cán nóng là thông lệ phổ biến nhằm bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng và tạo điều kiện để ngành sản xuất trong nước phục hồi sau tác động của hàng hóa nhập khẩu bị bán phá giá hoặc lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại.

Nếu Bộ Công thương không sớm ban hành quyết định áp thuế chống lẩn tránh chính thức, sẽ xuất hiện khoảng trống về thuế khi biện pháp tạm thời hết hiệu lực, tạo điều kiện để lượng lớn thép Trung Quốc chuyển hướng vào Việt Nam, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước.

Dựa trên dữ liệu nhập khẩu HRC, Bên yêu cầu nhận thấy việc Bộ Công thương quyết định áp thuế chống lẩn tránh tạm thời đối với sản phẩm thép cán nóng đã phát huy hiệu quả. 

Để tránh khoảng trống về thuế khi biện pháp tạm thời hết hiệu lực, đồng thời ngăn chặn nguy cơ hàng hóa bị điều tra lẩn tránh tiếp tục tràn vào thị trường Việt Nam gây suy giảm tác dụng của biện pháp phòng vệ thương mại ban đầu đối với sản phẩm thép cán nóng, việc ban hành quyết định áp thuế chính thức là điều hết sức cần thiết.