Phiên thảo luận chiều 15/9 của Hội nghị Nghị sỹ trẻ toàn cầu.

Với vai trò là những nghị sĩ trẻ, đại diện cho các cơ quan lập pháp trên toàn thế giới, các nghị sĩ cần cùng nhau chung tay thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ở phạm vi toàn cầu.

Đó là ý kiến của ông Phạm Trọng Nghĩa, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Xã hội của Quốc hội Việt Nam tại phiên thảo luận chuyên đề về Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, trong khuôn khổ Hội nghị Nghị sỹ trẻ toàn cầu lần thứ 9 đang diễn ra tại Hà Nội.

Phát biểu dẫn đề tại phiên thảo luận, nghị sĩ Ireland, Chủ tịch Nhóm làm việc của IPU về khoa học và công nghệ Denis Naughten cho biết, Ireland có sáng kiến “trường học xanh”, trong đó thúc đẩy các học sinh trở thành công dân toàn cầu. Hệ thống các chương trình học gắn kết trực tiếp với các lĩnh vực trong đời sống xã hội và gia đình. Khái niệm “khởi nghiệp” được đưa vào chương trình học cho học sinh từ 10 - 12 tuổi với chương trình giáo dục về khởi nghiệp riêng.

Theo ông Denis Naughten, điều này rất quan trọng bởi trẻ em ở độ tuổi này có tính tò mò, ham tìm hiểu cao. Việc đưa khái niệm khởi nghiệp vào chương trình giáo dục dành cho độ tuổi này giúp các em được trang bị những kiến thức cần thiết về định hướng nghề nghiệp, nắm bắt được tinh thần khởi nghiệp, cách vận hành của một công ty khởi nghiệp sáng tạo và có sự háo hức cần thiết đối với lĩnh vực khởi nghiệp sáng tạo.

Ireland còn có cuộc thi dành cho học sinh có ý tưởng đột phá về khởi nghiệp sáng tạo. Bên cạnh khuyến khích tinh thần khởi nghiệp thông qua chương trình học, Ireland còn thiết lập mạng lưới các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, có cơ chế hỗ trợ các sáng kiến công nghệ mới.

Nghị sĩ Ireland nhấn mạnh, không phải ai cũng có khả năng tiếp cận đồng đều với khoa học công nghệ, do đó, một nhóm các nghị sĩ trẻ ở Ireland đã đưa ra sáng kiến nhằm thúc đẩy khả năng tiếp cận công nghệ gọi là “phiếu giảm giá cho đổi mới sáng tạo”. Chương trình này hỗ trợ các công ty nghiên cứu các giải pháp kinh doanh trong lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo. Ông Denis Naughten cũng nhấn mạnh, để khuyến khích đổi mới sáng tạo thì cần có cơ chế hỗ trợ và đầu tư phù hợp.

Chia sẻ những khó khăn phải đối mặt của các công ty hoạt động trong lĩnh vực khởi nghiệp sáng tạo, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Sky Mavis Nguyễn Thành Trung nêu, không chỉ riêng Việt Nam, thế giới cũng chưa ban hành đầy đủ các thể chế và chính sách liên quan đến công nghệ mới.

“Chuyển đổi số ngày nay không còn là một sự lựa chọn mà là điều tất yếu. Đó sẽ là một quá trình dài với nhiều thách thức đặt ra, buộc các Chính phủ, các doanh nghiệp và người tiêu dùng phải thay đổi để hội nhập. Đứng trước cơ hội lớn này, mỗi cá nhân, tổ chức cần phải thoát ra khỏi vùng an toàn, tự tái tạo và cạnh tranh trong trạng thái bình thường mới được dẫn dắt bởi các công nghệ tiên tiến”, ông Nguyễn Thành Trung nói.

Theo nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Sky Mavis, sự hỗ trợ và hậu thuẫn ban đầu đóng vai trò rất lớn đến khả năng thành công của doanh nghiệp khởi nghiệp. Do đó, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cần có một hành lang pháp lý rõ ràng để định hướng phát triển.

Chuyên gia Xã hội Dân sự và Thanh niên, Nhóm Xây dựng Hòa bình và Quản trị, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) Beniam Gebrezghi cho biết, UNPD đang triển khai một chương trình khởi nghiệp dành cho thanh niên ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương với hơn 200 đối tác, có rất nhiều sáng kiến nhưng chưa có kênh mang tính khu vực nhằm tập hợp các tổ chức “vườn ươm” đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp dành cho thanh niên.

Do đó, ông Beniam Gebrezghi cho rằng, diễn đàn này là cơ hội thuận lợi để các nghị sĩ trẻ tập trung trao đổi về vai trò lãnh đạo của thanh niên và các giải pháp nhằm khuyến khích thanh niên tham gia khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Đai biểu Phạm Trọng Nghĩa phát biểu tại phiên thảo luận.

Tham luận tại phiên thảo luận, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Xã hội Phạm Trọng Nghĩa cho biết, phát triển đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp tại Việt Nam khởi phát mạnh mẽ năm 2016. Việt Nam đã có nhiều chủ trương, chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, thu hút, sử dụng có hiệu quả nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Quốc hội Việt Nam đã ban hành mới, sửa đổi, bổ sung nhiều luật như: Luật Chuyển giao công nghệ, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, Luật Đầu tư, Luật Sở hữu trí tuệ... Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025.

“Chúng tôi đặc biệt quan tâm đến việc phát triển một nền nông nghiệp hiện đại, đổi mới, sáng tạo, hướng tới trở thành một trong những trung tâm cung ứng lương thực, thực phẩm chất lượng cao”, ông Phạm Trọng Nghĩa nhấn mạnh. 

Đại biểu Việt Nam cũng cho biết, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ nông nghiệp và công nghệ thực phẩm ở Việt Nam cũng đang đi theo xu hướng của thế giới với nhiều giải pháp, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong khai thác tài nguyên bản địa, nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, tạo ra sản phẩm dịch vụ mới.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng nhận thấy xu hướng các doanh nghiệp lớn, tập đoàn tại Việt Nam cũng đã quan tâm nhiều tới tiêu chuẩn Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG), tham gia sâu hơn vào hoạt động đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp vì mục tiêu phát triển bền vững.

Đại biểu đến từ đoàn Đại biểu Quốc hội Việt Nam cho rằng, với vai trò là những nghị sĩ trẻ, đại diện cho các cơ quan lập pháp trên toàn thế giới, các nghị sĩ cần cùng nhau chung tay thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ở phạm vi toàn cầu. Ông Phạm Trọng Nghĩa đề nghị, các thành viên IPU xem xét thiết lập mạng lưới các nghị sĩ trẻ toàn cầu về đổi mới sáng tạo để đồng hành cùng Chính phủ các nước hoàn thiện hành lang pháp lý, hỗ trợ tốt hơn cho phát triển bền vững thông qua đổi mới sáng tạo.