Nhập khẩu máy vi tính, điện tử và linh kiện 8 tháng 2026 tăng cao đáp ứng nhu cầu sản xuất và đơn hàng xuất khẩu.

Nhập khẩu tăng cao đáp ứng nhu cầu sản xuất, xuất khẩu

8 tháng đầu năm, nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt gần 162 tỷ USD, tăng  68,3% so với cùng kỳ năm ngoái, theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính). 

Nhập khẩu đầu vào cho sản xuất điện tử những tháng vừa qua tiếp nối đà tăng trưởng cao của năm 2025. Ngành này nhập khẩu trong cả năm ngoái hơn 150 tỷ USD, tăng hơn 40% so với năm 2024.

Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giao Bộ Công thương cùng các bộ, ngành, địa phương làm rõ cơ cấu, mục đích nhập khẩu của doanh nghiệp nhập siêu lớn để có giải pháp phù hợp, thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu.

Như vậy, sau 8 tháng, chi nhập khẩu nhóm hàng này đã vượt cả năm 2025 hơn chục tỷ USD. Sở dĩ nhập khẩu nhóm hàng này tăng cao nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất và đơn hàng xuất khẩu đã ký với các nhà mua hàng toàn cầu.

Đà tăng tốc của hoạt động nhập khẩu phản ánh khá rõ trong kết quả xuất khẩu. Dẫn chứng là 8 tháng qua, xuất khẩu toàn ngành điện tử đạt xấp xỉ 150 tỷ USD, trong đó nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt khoảng 101 tỷ USD, tăng 51%; còn xuất khẩu điện thoại và linh kiện đạt khoảng 45,6 tỷ USD, tăng 19%.

Nhập siêu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện sau 8 tháng lên tới 60,5 tỷ USD.

Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, phần lớn hàng nhập khẩu là chip, bộ nhớ, bộ xử lý, màn hình, bảng mạch và các đầu vào phục vụ sản xuất, lắp ráp, đóng gói, kiểm thử, tích hợp sản phẩm để xuất khẩu. Nhưng, nhập khẩu tăng cao cho thấy ngành điện tử vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung linh kiện, bán dẫn, thiết bị và nguyên vật liệu công nghệ cao từ nước ngoài, trong khi giá trị gia tăng trong nước còn hạn chế.

Mặc dù vậy, Bộ Công thương nhận định, trước nhu cầu toàn cầu đối với AI, trung tâm dữ liệu, máy chủ và thiết bị điện tử tiếp tục tăng, tạo cơ hội mở rộng sản xuất và thu hút đầu tư vào Việt Nam, đồng thời mở ra dư địa phát triển hệ sinh thái công nghiệp điện tử, bán dẫn trong nước.

Kim ngạch xuất khẩu lớn chưa đồng nghĩa với giá trị gia tăng trong nước đã tương xứng. Thực tế, khu vực doanh nghiệp FDI vẫn đóng vai trò chủ đạo trong sản xuất và xuất khẩu điện tử. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã tham gia chuỗi cung ứng, nhưng không ít doanh nghiệp vẫn tập trung ở những công đoạn có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng chưa cao.

Tại báo cáo phân tích vĩ mô đầu tháng 9/2026, nhóm phân tích Chứng khoán ACBS cho rằng, hoạt động xuất khẩu tăng trưởng mạnh nhưng tập trung cục bộ vào tổ hợp công nghệ của khối FDI. Nhập khẩu tư liệu sản xuất chiếm tới 94,1% tổng kim ngạch, trong đó nhập khẩu linh kiện điện tử và máy tính tăng tới 68,3%.

Theo Chứng khoán ACBS, diễn biến nhập khẩu hoàn toàn tương thích với một chu kỳ sản xuất bùng nổ của khối công nghệ/tư liệu sản xuất do doanh nghiệp FDI chi phối.

Nâng cấp vị trí trong chuỗi cung ứng

Việt Nam đã thành công trong việc thu hút các nhà máy và xây dựng năng lực sản xuất ngành điện tử ở quy mô lớn. Giai đoạn tiếp theo cần tập trung vào việc nâng cấp năng lực của doanh nghiệp nội địa để tương xứng với quy mô của nền sản xuất.

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam (VEIA), điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam cần từng bước chuyển từ vị trí nhà cung ứng đơn giản sang tham gia các tầng nấc cao hơn của chuỗi cung ứng.

Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu đang tạo ra cơ hội đặc biệt cho Việt Nam. Cùng với đó, sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, thiết bị thông minh, trung tâm dữ liệu và các công nghệ số đang mở ra những lĩnh vực sản xuất mới có quy mô ngày càng lớn.

Tuy nhiên, bà Đỗ Thị Thúy Hương, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký VEIA, cơ hội không chỉ nằm ở việc thu hút thêm các nhà máy, quan trọng hơn là tận dụng sự hiện diện của các tập đoàn công nghệ toàn cầu tại Việt Nam để thúc đẩy quá trình nâng cấp doanh nghiệp nội địa. Điều này đòi hỏi sự kết nối thực chất hơn giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp Việt Nam.

Để doanh nghiệp nội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, Bộ Công thương đề xuất tiếp tục phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa, xây dựng chuỗi cung ứng nguyên liệu, linh kiện trong nước và tăng cường kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các tập đoàn lớn, doanh nghiệp FDI.

Bộ này cũng đề xuất ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi, công nghệ nền trong các lĩnh vực bán dẫn, vi mạch, vật liệu điện tử và tự động hóa; khuyến khích đầu tư R&D, sản xuất linh kiện, vật liệu điện tử trong nước; tăng cường theo dõi, chia sẻ dữ liệu xuất nhập khẩu phục vụ công tác điều hành.

Trong khi đó, các doanh nghiệp kiến nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển công nghiệp điện tử, bán dẫn, AI và công nghiệp hỗ trợ; có chính sách phù hợp về thuế, đầu tư, R&D, đổi mới công nghệ, tự động hóa, phát triển thị trường và hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn.

Cùng với đó, xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ hệ sinh thái và nền tảng kết nối cung-cầu ngành điện tử; hoàn thiện hành lang pháp lý cho nghiên cứu, thử nghiệm, chuyển giao, thương mại hóa công nghệ mới; tháo gỡ vướng mắc về hải quan, hoàn thuế, nhập khẩu máy móc, thiết bị; tạo điều kiện thu hút chuyên gia và chia sẻ dữ liệu phục vụ phát triển công nghệ mới.