Ngày 24/5, tại Hải Phòng, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Y tế và Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá (25-31/5/2026) với chủ đề “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”.

TS.Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) phát biểu tại sự kiện.

Năm 2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tiếp tục lựa chọn chủ đề này nhằm cảnh báo về các chiến lược tiếp thị tinh vi của ngành công nghiệp thuốc lá trong việc “ngụy trang” các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bằng hình ảnh hiện đại, thời thượng để thu hút giới trẻ.

Thông điệp của chiến dịch nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ thanh thiếu niên trước nguy cơ nghiện nicotine, đồng thời kêu gọi các quốc gia tăng cường thực thi các chính sách phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Minh Triết, Bí thư Thường trực Ban Chấp hành Trung ương Đoàn cho rằng, các sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá thế hệ mới đang được “khoác lên vẻ ngoài hiện đại, thời thượng” nhằm đánh lừa nhận thức của giới trẻ, che giấu bản chất gây nghiện cùng những hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe.

“Tuổi trẻ không chỉ là đối tượng tuyên truyền mà phải là lực lượng tiên phong trong công cuộc phòng, chống tác hại của thuốc lá”, ông Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh.

Lãnh đạo Trung ương Đoàn đồng thời kêu gọi đoàn viên, thanh niên tiếp tục nâng cao nhận thức, xây dựng lối sống lành mạnh, chủ động tuyên truyền về tác hại của thuốc lá và chung tay xây dựng môi trường học đường, công sở, không gian công cộng không khói thuốc.

Về phía Bộ Y tế, TS.Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, sử dụng thuốc lá là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ra nhiều bệnh không lây nhiễm nguy hiểm như ung thư, bệnh tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.

Theo TS.Hà Anh Đức, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Việt Nam thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức chính trị - xã hội.

Dẫn số liệu thống kê, đại diện Bộ Y tế cho biết tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu thông thường ở nam giới trưởng thành đã giảm từ 47,4% năm 2010 xuống còn 38,9% năm 2023. Ở nhóm thanh thiếu niên từ 13-17 tuổi, tỷ lệ sử dụng thuốc lá giảm từ 5,36% năm 2013 xuống còn 2,78% năm 2019. Tuy nhiên, ngành y tế đang đối mặt với thách thức mới là sự gia tăng nhanh của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trong giới trẻ.

“Tôi mong muốn và tin tưởng rằng thế hệ trẻ sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, xung kích trong việc xây dựng lối sống lành mạnh, văn minh; nói không với thuốc lá và các sản phẩm chứa nicotine; đồng thời tích cực tham gia các hoạt động truyền thông, sáng kiến và phong trào vì môi trường sống trong lành không khói thuốc”, TS.Hà Anh Đức chia sẻ.

Tổ chức Y tế Thế giới khẳng định thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đều chứa nicotine, chất gây nghiện cao có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe, đặc biệt là sự phát triển não bộ ở trẻ em và thanh thiếu niên.

Bên cạnh nguy cơ gây tổn thương phổi, tim mạch và ung thư, các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới còn làm gia tăng tình trạng lệ thuộc nicotine trong giới trẻ.

Còn theo TS.Angela Pratt, Trưởng Đại diện WHO tại Việt Nam, các sản phẩm thuốc lá và nicotine đang được thiết kế để thu hút người trẻ tuổi, khiến họ dễ bị cuốn hút và lệ thuộc nicotine. “Trách nhiệm của chúng ta là phá bỏ vòng tròn nghiện nicotine này”, bà Angela Pratt nhấn mạnh.

Đại diện WHO tại Việt Nam cũng đánh giá việc Việt Nam triển khai các biện pháp kiểm soát thuốc lá, đặc biệt thực hiện Nghị quyết 173/2024/QH15 về cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp và vận chuyển thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thế hệ trẻ.

Trong khuôn khổ chương trình, nhiều hoạt động dành cho đoàn viên, thanh niên đã được tổ chức như giao lưu với nghệ sỹ trẻ, tìm hiểu Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên nền tảng trực tuyến và tuyên truyền về các quy định liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Chương trình được kỳ vọng góp phần lan tỏa mạnh mẽ thông điệp sống tích cực, xây dựng lối sống lành mạnh và trách nhiệm với cộng đồng, hướng tới môi trường sống không khói thuốc.