Năm 2026 đánh dấu 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Philippines, đồng thời tròn một thập kỷ hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược. Trong bối cảnh đó, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 31/5 đến 1/6 được phía Philippines đánh giá là dấu mốc lịch sử, mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy hợp tác song phương trong giai đoạn mới.

Trả lời phỏng vấn TTXVN nhân dịp chuyến thăm, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Theresa Lazaro khẳng định Việt Nam và Philippines đã xây dựng được mối quan hệ đối tác mạnh mẽ, năng động và ngày càng bền chặt trong suốt 5 thập kỷ qua.

Theo bà Theresa Lazaro, một trong những cột mốc quan trọng nhất trong quan hệ hai nước là việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược năm 2015, tạo nền tảng để mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, quốc phòng và các vấn đề khu vực.

Bộ trưởng Ngoại giao Philippines cho biết các cơ chế hợp tác song phương được duy trì hiệu quả trong nhiều năm qua đã giúp hai nước thường xuyên trao đổi, phối hợp và tăng cường hiểu biết lẫn nhau.

Đặc biệt, hợp tác quốc phòng và hàng hải tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ song phương. Hai nước duy trì các cuộc tiếp xúc cấp cao, tăng cường phối hợp trong các vấn đề an ninh khu vực, đồng thời cùng ủng hộ hòa bình, ổn định, trật tự dựa trên luật lệ và việc tuân thủ luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Bên cạnh đó, hợp tác kinh tế tiếp tục phát triển tích cực. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 7,14 tỷ USD. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang mở rộng hoạt động tại Philippines như VinFast, GSM, THACO Auto và FPT Software. Ngược lại, ngày càng nhiều doanh nghiệp Philippines đầu tư hiệu quả tại Việt Nam, trong đó có Jollibee Food Corporation, San Miguel Corporation, Universal Robina Corporation, ACEN Corporation và Manila Water Company.

Theo bà Theresa Lazaro, những thành tựu đạt được trong nửa thế kỷ qua đã tạo nền tảng vững chắc để hai nước tiếp tục mở rộng hợp tác trong tương lai.

Đánh giá về chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines cho rằng đây là sự kiện mang ý nghĩa đặc biệt khi lần đầu tiên một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam thăm Philippines.

Theo bà, chuyến thăm diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm quan hệ Đối tác Chiến lược, tạo cơ hội để lãnh đạo cấp cao hai nước không chỉ nhìn lại chặng đường hợp tác đã qua mà còn cùng xác định tầm nhìn và định hướng cho quan hệ đối tác trong tương lai.

Philippines kỳ vọng chuyến thăm sẽ tạo động lực mới cho hợp tác trên ba lĩnh vực chiến lược.

Trước hết là thương mại và đầu tư. Hai nước đang hướng tới mục tiêu mở rộng và cân bằng thương mại song phương vượt mốc 10 tỷ USD. Theo bà Theresa Lazaro, chuyến thăm sẽ góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, khuyến khích các nhà đầu tư mở rộng hoạt động tại thị trường của nhau.

Lĩnh vực chiến lược thứ hai là hợp tác hàng hải. Với tư cách là các quốc gia ven biển trong khu vực, Việt Nam và Philippines cùng chia sẻ lợi ích trong việc duy trì hòa bình, ổn định, an ninh và tự do hàng hải.

Bộ trưởng Ngoại giao Philippines cho biết hai nước có nhiều dư địa hợp tác trong nghiên cứu khoa học biển, quản lý tài nguyên biển bền vững, bảo vệ môi trường và ứng phó với các thách thức chung như đánh bắt hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU).

Lĩnh vực thứ ba là giao lưu nhân dân. Theo bà Theresa Lazaro, đây là nền tảng quan trọng để củng cố tình hữu nghị và sự gắn kết lâu dài giữa nhân dân hai nước. Philippines mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác trong giáo dục, văn hóa, thể thao và du lịch nhằm làm sâu sắc hơn quan hệ song phương.

Việt Nam là nhà cung cấp gạo lớn nhất của Philippines. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)

Nhìn về tương lai, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines nhận định hợp tác kinh tế và hợp tác hàng hải sẽ tiếp tục là hai động lực tăng trưởng quan trọng của quan hệ Việt Nam - Philippines.

Trong lĩnh vực kinh tế, hai nước cần tập trung xây dựng chuỗi cung ứng bền vững hơn, thúc đẩy đầu tư song phương và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi để doanh nghiệp mở rộng hiện diện tại thị trường của nhau, nhất là trong các lĩnh vực mới nổi như kinh tế xanh, chuyển đổi số và sản xuất công nghiệp.

Về hợp tác hàng hải, hai bên cần tiếp tục tăng cường các cơ chế phối hợp hiện có, mở rộng các sáng kiến chung trong nghiên cứu khoa học biển, bảo vệ môi trường và quản lý bền vững tài nguyên biển.

Bà Theresa Lazaro cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường phối hợp trong ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Theo bà, sự gia tăng của các loại tội phạm xuyên biên giới như lừa đảo trực tuyến, gian lận trên Internet và các mối đe dọa xuyên quốc gia mới nổi đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa các quốc gia trong khu vực.

Đánh giá về vai trò của quan hệ Đối tác Chiến lược Việt Nam - Philippines đối với ASEAN, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines cho rằng quan hệ song phương đang đóng góp tích cực cho mục tiêu xây dựng một ASEAN hòa bình, ổn định, tự cường và lấy người dân làm trung tâm.

Theo bà, việc hai nước cùng đề cao luật pháp quốc tế, thúc đẩy đối thoại và hợp tác trong các vấn đề hàng hải đã góp phần củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, đồng thời đóng góp vào việc duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và hàng không trong khu vực.

Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa Việt Nam và Philippines trong đấu tranh với các loại tội phạm xuyên quốc gia cũng hỗ trợ trực tiếp cho các nỗ lực chung của ASEAN trong bảo đảm an ninh khu vực.

Bộ trưởng Theresa Lazaro khẳng định việc tăng cường kết nối kinh tế, xây dựng các hành lang thương mại và củng cố các lĩnh vực trọng yếu như nông nghiệp không chỉ mang lại lợi ích cho hai nước mà còn góp phần nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trong toàn khu vực Đông Nam Á.

Theo bà, với nền tảng hợp tác được xây dựng trong suốt 50 năm qua, Việt Nam và Philippines đang đứng trước cơ hội lớn để đưa quan hệ song phương phát triển lên tầm cao mới, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và thịnh vượng của ASEAN.