Giao thương tăng, đường xuống cấp

Quốc lộ 14D nối Cửa khẩu Quốc tế Nam Giang ở biên giới Việt - Lào với Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh, các cảng biển miền Trung có chiều dài gần 80 km, đang xuống cấp nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hoạt động giao thông - vận tải giữa hai nước Việt - Lào, cũng như việc đi lại của người dân địa phương.

Dọc theo Quốc lộ 14D đoạn qua huyện Nam Giang xuất hiện nhiều điểm hư hỏng nặng, khiến xe tải, container và các phương tiện khác rất khó kiểm soát.

Ông Nguyễn Hoàng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Cửa khẩu quốc tế Nam Giang cho biết, lưu lượng xe ngày càng tăng, đặc biệt từ cuối tháng 5/2023 đến nay, mặt hàng quặng nhôm bauxite do doanh nghiệp Lào quá cảnh Việt Nam xuất đi Trung Quốc tăng đột biến, khiến lưu lượng phương tiện lưu thông trên tuyến Quốc lộ 14D tăng cao.

“Hiện tuyến Quốc lộ 14D đã xuống cấp, lại nhỏ hẹp, nhiều dốc cua, nếu xảy ra sự cố giao thông thì sẽ tắc cục bộ, mất rất nhiều thời gian để xử lý, sẽ ảnh hưởng đến việc vận chuyển hàng hóa. Vì vậy, các cơ quan có thẩm quyền cần quan tâm nghiên cứu để đầu tư tuyến Quốc lộ 14D”, ông Hoàng kiến nghị.

Một lãnh đạo huyện Nam Giang cho hay, huyện cũng đã có kiến nghị về việc đầu tư Quốc lộ 14D đoạn lên Cửa khẩu Quốc tế Nam Giang.

Cần sớm nâng cấp

Ông Nguyễn Hưng, Phó giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Nam cho hay, từ khi Cửa khẩu Nam Giang được nâng lên thành cửa khẩu quốc tế, lượng xe lưu thông qua đây tăng cao, nhất là các loại xe chở hàng. “Hiện nay, tuyến đường đã quá tải, do đó, việc đầu tư nâng cấp là rất cần thiết để phát triển kinh tế”, ông Hưng chia sẻ.

Được biết, vào tháng 3/2022, tại buổi làm việc với Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo tỉnh Quảng Nam kiến nghị việc đầu tư nâng cấp, mở rộng quốc lộ này theo hình thức BOT trên nền đường cũ và thực hiện thu phí tại Cửa khẩu Quốc tế Nam Giang (chỉ áp dụng đối với ô tô qua cửa khẩu). Tại thông báo kết luận, Thủ tướng ủng hộ chủ trương nghiên cứu, đầu tư tuyến đường mới từ Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Nam Giang đến cảng biển Quảng Nam. Đồng thời, giao tỉnh Quảng Nam chủ trì, phối hợp các bộ, ngành nghiên cứu, đề xuất triển khai đầu tư theo hình thức PPP (BOT), báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.

Thực hiện chủ trương trên, mới đây, UBND tỉnh Quảng Nam đã gửi Bộ Giao thông - Vận tải về nghiên cứu các phương án mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 14D. Tuy nhiên, theo ý kiến của Bộ Giao thông - Vận tải, phương án đầu tư tuyến đường hoàn toàn mới không khả thi và đề xuất tỉnh nghiên cứu phương án mở rộng tuyến hiện hữu theo hình thức doanh nghiệp đầu tư không hoàn lại. Tỉnh đã làm việc, xúc tiến mời gọi đầu tư, nhưng chưa có doanh nghiệp tài trợ nguồn vốn để đầu tư theo hình thức trên.

Đối với phương án đầu tư theo hình thức BOT trên tuyến đường hiện có, Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải đề xuất 2 phương án đầu tư, song các phương án này đều vướng mắc về pháp lý.

Theo ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, lưu lượng hàng hóa thông quan qua Cửa khẩu Quốc tế Nam Giang đang ngày càng tăng, nên việc đầu tư mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 14D là rất cần thiết và cấp bách. Vì vậy, tỉnh đã đề nghị Bộ Giao thông - Vận tải báo cáo Thủ tướng Chính phủ có chủ trương dừng nghiên cứu đầu tư dự án theo hình thức PPP để chuyển sang hình thức đầu tư công. Đồng thời, đề xuất Chính phủ bố trí nguồn vốn đầu tư công khoảng 2.700 tỷ đồng để thực hiện dự án mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 14D trong giai đoạn từ nay đến năm 2030.

Vừa qua, ngày 6/9, UBND tỉnh Quảng Nam tiếp tục có văn bản gửi Bộ Giao thông - Vận tải đề nghị sớm báo cáo Thủ tướng Chính phủ thống nhất dừng nghiên cứu đầu tư dự án mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 14D theo hình thức PPP để chuyển sang hình thức đầu tư công. Đồng thời, đề nghị chỉ đạo Cục Đường bộ  nghiên cứu, đề xuất bổ sung Dự án mở rộng, nâng cấp Quốc lộ 14D vào danh mục dự án sử dụng vốn vay nước ngoài để nâng cấp, cải tạo các quốc lộ kết nối với Lào.

Ngoài ra, trong thời gian chờ đầu tư nâng cấp, mở rộng toàn tuyến, UBND tỉnh Quảng Nam kiến nghị Bộ Giao thông - Vận tải bổ sung 145 tỷ đồng để thực hiện sửa chữa nền mặt đường, cải thiện các đường cong có bán kính nhỏ và các đoạn có nền, mặt đường hư hỏng nặng, nhỏ hẹp.