Việc Công ty CP Đầu tư HVA bất ngờ hoãn ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, cùng với thông tin Chủ tịch HĐQT Vương Lê Vĩnh Nhân (Eric Vương) bị bắt để điều tra, đang gây xôn xao trong cộng đồng đầu tư tài sản số và những người quan tâm đến lĩnh vực này.

Theo thông báo, HVA dự kiến tổ chức ĐHĐCĐ vào ngày 31/3/2026 tại TP. Cần Thơ, nhưng phải tạm hoãn do “phát sinh một số điều kiện khách quan”. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cơ quan chức năng khởi tố, bắt tạm giam ông Vương Lê Vĩnh Nhân để điều tra hành vi sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông chiếm đoạt tài sản.

Từ trường hợp trên, có thể thấy một thực tế: trong lĩnh vực crypto, việc phân biệt một start-up chân chính với mô hình tiềm ẩn rủi ro không hề đơn giản.

Về nguyên tắc, một dự án khởi nghiệp tiền số được xem là lành mạnh khi có đội ngũ minh bạch, thông tin rõ ràng về người sáng lập và quá trình hoạt động. Dự án cần có sản phẩm cụ thể, giải quyết một vấn đề trong hệ sinh thái blockchain hoặc tài chính, đi kèm tài liệu kỹ thuật (whitepaper) chi tiết. Với các dự án đúng nghĩa, lợi nhuận của nhà đầu tư phải gắn với sự phát triển thực tế của sản phẩm hoặc nền tảng, thay vì các cam kết lãi suất cố định.

Ở chiều ngược lại, nhiều mô hình bị cảnh báo có dấu hiệu lừa đảo thường bắt đầu bằng những lời hứa lợi nhuận cao, thậm chí “không rủi ro”, trả lãi đều đặn theo ngày hoặc theo tháng. Một số mô hình vận hành theo kiểu đa cấp, trong đó người tham gia được khuyến khích mời gọi thêm người mới để nhận hoa hồng, thay vì tạo ra giá trị thực.

Điều đáng nói là, hai nhóm này không phải lúc nào cũng tách biệt rõ ràng. Một dự án có thể khởi đầu với tham vọng kinh doanh thực sự, nhưng trong quá trình vận hành lại phát sinh những yếu tố thiếu minh bạch. Ngược lại, cũng có trường hợp sử dụng vỏ bọc công nghệ để che giấu mô hình huy động vốn không bền vững.

Nguyên nhân khiến ranh giới này trở nên mong manh trước hết đến từ khoảng trống pháp lý. Tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, tài sản số và các mô hình liên quan vẫn chưa có khung quản lý hoàn chỉnh, tạo điều kiện cho các mô hình biến tướng tồn tại.

Bên cạnh đó là yếu tố tâm lý của người tham gia. Kỳ vọng làm giàu nhanh khiến không ít nhà đầu tư bỏ qua các bước thẩm định cần thiết, dễ bị cuốn vào các dự án hứa hẹn lợi nhuận cao. Trong khi đó, sự phức tạp của công nghệ blockchain, AI hay các mô hình tài chính số cũng khiến việc nhận diện rủi ro trở nên khó khăn hơn đối với người không chuyên.

Trước thực tế này, các nhà đầu tư tham gia vào thị trường tài sản số cần chủ động trang bị kiến thức và duy trì sự thận trọng cần thiết. Nên ưu tiên các dự án có danh tiếng, được kiểm toán bởi các đơn vị uy tín, đồng thời tuyệt đối không tin vào những cam kết lợi nhuận cao bất thường. Việc tìm hiểu kỹ đội ngũ sáng lập và lịch sử phát triển của nền tảng cũng là yếu tố quan trọng.

Dù vậy, cũng cần nhìn nhận rằng, đầu tư tiền số vốn là lĩnh vực có mức độ rủi ro cao. Ngay cả các dự án chân chính vẫn có thể thất bại, khiến nhà đầu tư chịu tổn thất. Trong bối cảnh đó, việc nhận diện đúng bản chất và tiềm năng của dự án không chỉ là kỹ năng, mà còn là “lá chắn” quan trọng giúp bảo vệ tài sản trước những cạm bẫy ngày càng tinh vi của thị trường.