Phân kỳ 2 giai đoạn

Sau 4 tháng được Bộ Xây dựng giao nhiệm vụ, vào cuối tuần trước, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đã có Công văn số 2869/PMUMT-KHKT báo cáo Bộ Xây dựng kết quả nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường sắt TP.HCM - Cần Thơ.

Mặc dù vẫn còn phải trải qua nhiều lần hoàn thiện, chỉnh sửa, nhưng ngay từ thời điểm này, với Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi vừa được đệ trình, còn thể hình dung bước đầu về kịch bản xây dựng tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ.

Cụ thể, Dự án đường sắt TP.HCM - Cần Thơ sẽ có điểm đầu tại ga An Bình thuộc phường Dĩ An, TP.HCM; điểm cuối tại ga Cần Thơ thuộc phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ. Với tổng chiều dài tuyến là 175,2 km, Dự án sẽ đi qua 5 tỉnh/thành phố, bao gồm TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP. Cần Thơ.

Về quy mô đầu tư, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đề xuất đầu tư mới đường sắt vận chuyển chung hành khách và hàng hóa, khổ đường 1.435 mm; điện khí hóa. Toàn tuyến đầu tư 12 ga, 3 depot (An Bình, Tân Kiên, Cần Thơ), 4 trạm bảo dưỡng, khám xe (Thạnh Đức, Tam Hiệp, Cai Lậy, Bình Minh), 3 trạm bảo dưỡng hạ tầng.

Trên tuyến có 3 vị trí cầu vượt sông lớn (sông Sài Gòn, sông Vàm Cỏ Đông, Vàm Cỏ Tây) và có 2 vị trí vượt sông đặc biệt lớn (sông Tiền và sông Hậu). Căn cứ kết quả dự báo nhu cầu vận tải, để bảo đảm hiệu quả đầu tư, Dự án đề xuất phân kỳ đầu tư giai đoạn I là quy mô đường đơn, đáp ứng nhu cầu vận tải đến năm 2055.

“Công trình cầu có bề rộng khoảng 6,5 m, riêng cầu đặc biệt vượt sông Tiền và sông Hậu có chiều rộng 12 m, chiều dài nhịp 350 - 450 m. Trong bước tiếp theo sẽ nghiên cứu cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tế và công nghệ áp dụng”, ông Diệp Bảo Tuấn, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận cho biết.

Do tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ trải dài hơn 175 km, nên sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của toàn Dự án khoảng 801,5 ha, trong đó đất nông nghiệp 479,13 ha; số dân tái định cư là 11.437 hộ.

Với quy mô đầu tư như trên, Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư (giai đoạn I) khoảng 173.643 tỷ đồng, tương đương 7,16 tỷ USD, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy hoạch khoảng 45.675 tỷ đồng (bao gồm chi phí dự phòng khối lượng).

Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận ước tính, tổng mức đầu tư (giai đoạn II) khoảng 64.973 tỷ đồng, quy đổi khoảng 2,7 tỷ USD (chưa bao gồm phí tài chính cho Dự án). Tính chung, sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án khoảng 238.616 tỷ đồng, tương đương 9,84 tỷ USD. Lãnh đạo Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đánh giá, suất đầu tư Dự án khoảng 16,97 triệu USD/km là mức trung bình so với một số công trình đã triển khai khi quy đổi về thời điểm năm 2025.

Định hướng đầu tư công

Tại Công văn số 2869, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận cho biết, kinh nghiệm quốc tế của các dự án đầu tư trong lĩnh vực đường sắt theo phương thức PPP trên thế giới cho thấy, đầu tư theo phương thức PPP không hiệu quả hơn đầu tư công.

Một số quốc gia đầu tư theo phương thức PPP nhưng không thành công, phải quốc hữu hóa hoặc phải nâng mức hỗ trợ của nhà nước đối với các dự án PPP lên rất cao như Đài Loan (Trung Quốc). Bên cạnh đó, một số dự án tuy áp dụng phương thức PPP, nhưng phạm vi đầu tư chủ yếu là các khu thương mại, nhà ga trung tâm hoặc đầu tư phương tiện khai thác một số đoạn tuyến hiệu quả.

Vì vậy, căn cứ quy mô nền kinh tế, khả năng huy động nguồn vốn, kinh nghiệm quốc tế, để bảo đảm đầu tư thành công Dự án tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đề xuất hình thức đầu tư cho công trình này là đầu tư công.

Sau khi Nhà nước hoàn tất quá trình xây dựng, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sẽ là đơn vị tiếp nhận quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng và tổ chức vận hành khai thác toàn tuyến; được giao toàn bộ phương tiện, thiết bị để khai thác.

Về khả năng cân đối vốn, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận cho biết, trong kỳ trung hạn 2021 - 2025, nhu cầu vốn cho Dự án đã được Chính phủ cân đối trong kế hoạch đầu tư công trung hạn của Bộ Giao thông - Vận tải (nay là Bộ Xây dựng).

Giai đoạn 2026 - 2030, nhu cầu vốn khoảng 98.070 tỷ đồng và giai đoạn 2031 - 2035, nhu cầu vốn khoảng 79.989 tỷ đồng. Theo quy định của Luật Đầu tư công, hiện nay Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư trên cơ sở khả năng cân đối vốn, đánh giá tác động đến bội chi ngân sách nhà nước và bảo đảm an toàn nợ công.

“Do đây là dự án đặc biệt ưu tiên nên Chính phủ sẽ cân đối để trình Quốc hội quyết định trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch tài chính 5 năm từng thời kỳ trên nguyên tắc bảo đảm các cân đối vĩ mô và an toàn nợ công quốc gia”, đại diện Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận phân tích.nAnh Minh

Dự án đường sắt TP.HCM - Cần Thơ được định hướng xây dựng mới tuyến đường sắt điện khí hóa, khổ 1.435 mm, dài 175,2 km, phục vụ vận chuyển cả hành khách và hàng hóa. Tuyến sẽ được triển khai bằng vốn đầu tư công, với tốc độ thiết kế cho tàu khách đạt 160 km/h.