Đại biểu Quốc hội Nguyễn Phương Thủy phát biểu tại tổ.

Theo đại biểu, trong 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh hiện nay, có những đơn vị chưa đến 500.000 dân, việc sắp xếp lại sẽ tạo không gian, dư địa phát triển mới, động lực phát triển mới trong kỷ nguyên mới, đồng thời là yếu tố tăng cường liên kết vùng. 

Tuy vậy, đại biểu Nguyễn Phương Thủy cho rằng, cần tiến hành rà soát, đánh giá, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ công chức, viên chức tại các địa phương. Hiện các địa phương hiện đang cố gắng, nỗ lực đảm bảo điều kiện sinh hoạt, làm việc cho cán bộ công chức, viên chức chịu ảnh hưởng của việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, phải chuyển đến trụ sở mới làm việc. Có những tỉnh sau sắp xếp diện tích tăng lên rất lớn, khoảng cách từ trụ sở làm việc cũ đến trụ sở mới rất xa, cán bộ công chức, viên chức phải chịu ảnh hưởng lớn cả về công việc và đời sống. Do đó, Chính phủ và địa phương cần có giải pháp, cơ chế hỗ trợ phù hợp để đội ngũ cán bộ yên tâm công tác.

Về chính sách dành cho cán bộ, theo Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình, chính sách nói chung cho người nghỉ đã rất tốt rồi, nhưng chính sách phải đi kèm với công tác vận động chứ không phải "đưa tiền là xong" mà phải cám ơn, động viên, làm công tác chính trị tư tưởng để cán bộ vui vẻ nghỉ sớm, nhường cơ hội cho người trẻ hơn. Ngoài ra, việc hỗ trợ cho cán bộ công chức, viên chức sẽ phụ thuộc điều kiện, tiềm lực tài chính từng địa phương.

"Tôi thấy địa phương rất chủ động, như Lâm Đồng tính toán có những chuyến xe miễn phí đưa đón cán bộ hoặc bố trí nhà công vụ, trong tương lai còn quy hoạch cả những khu đất cho cán bộ về. Ở Bắc Giang cũng sẵn sàng cho việc đó. Chủ trương là rất quan tâm, song còn tùy điều kiện từng nơi. Có địa phương chỉ có thể xây nhà 20 - 30 tầng cho cán bộ nhưng địa phương nào đất rộng có thể bố trí cho mỗi cán bộ một lô. Đoàn công tác của Bộ Chính trị đi kiểm tra thì thấy tất cả các tổ chức đảng, chính quyền rất chủ động, rất quan tâm", Phó thủ tướng cho biết.

Theo Phó thủ tướng, sau sáp nhập tỉnh sẽ không "bê nguyên đai nguyên kiện" cán bộ từ Bắc Ninh về Bắc Giang hay từ Bình Thuận lên Lâm Đồng mà cho phép để lại một bộ phận ở lại để hướng dẫn chính quyền địa phươn giải quyết "câu chuyện" của chính quyền xã khi ban đầu chưa thể vận hành trơn tru, giải quyết các dự án tồn đọng trong giai đoạn chuyển tiếp hay nắm bắt tình hình dân cư ở đó.

"Không phải đưa hết con người từ tỉnh cũ về tỉnh mới, tạo áp lực, mà ta cho phép có lộ trình cùng với bộ máy khi vận hành trơn tru", Phó thủ tướng khẳng định.  

Ưu tiên bố trí trụ sở dư thừa cho giáo dục, y tế, văn hóa...

Theo báo cáo của Chính phủ, tổng số trụ sở công cấp tỉnh của 52 tỉnh, thành phố thực hiện sắp xếp là 38.182 trụ sở. Sau sắp xếp sẽ dôi dư 4.226 trụ sở.  

Đại biểu Ma Thị Thúy cho rằng, Chính phủ cần khẩn trương sắp xếp trụ sở dôi dư, đồng thời nên có quy định trong Nghị quyết về việc sắp xếp các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương năm 2025 để các địa phương thực hiện dứt điểm, thay vì thực hiện theo Luật Quản lý tài sản công có nhiều khâu, bước thủ tục rườm rà và rất lâu.

ĐBQH Đặng Ngọc Huy (đoàn Quảng Ngãi) cũng lưu ý, sau khi sáp nhập sẽ dôi dư trụ sở nhiều, đại biểu Đặng Ngọc Huy đề nghị Nghị quyết quy định rõ chủ trương ưu tiên bố trí, sử dụng trụ sở dôi dư, đặc biệt nên ưu tiên bố trí cho ngành giáo dục, văn hóa và y tế.

Về vấn đề này, Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình khẳng định, Chính phủ đã yêu cầu tổng rà soát tất cả trụ sở xã, huyện, tỉnh các cơ quan, sau đó các tỉnh tự đề xuất phương án theo thứ tự ưu tiên. Một là dành cho giáo dục (trường học, nhà trẻ), dành cho y tế (trạm xá, bệnh viện), dành cho công trình văn hóa, phúc lợi (nhà văn hóa, sinh hoạt cộng đồng); hoặc dành cho các trung tâm dịch vụ công và các công sở… Phần còn lại mới tính toán tiếp. 

“Việc này liên quan nhiều vấn đề nên chúng ta phải gỡ về mặt hành lang pháp lý, chuyển từ trụ sở huyện đội hay công an sang nhà trẻ là sai mục đích, nên cần hành lang pháp lý để gỡ câu chuyện này”, Phó Thủ tướng nói.