Doanh nghiệp cho rằng, nêu tăng lương thời điểm này, họ sẽ phải cắt giảm lao động để giảm chi phí nếu không muốn phá sản.

Trong buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 vừa qua, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam cho biết, Chính phủ đã nhận được mức đề xuất tăng lương tối thiểu vùng áp dụng từ 1/1/2014 khoảng 14-17% của Hội đồng Tiền lương Quốc gia.

Theo Bộ trưởng Đam, hiện Chính phủ vẫn đang tiếp tục bàn bạc trước khi đưa ra quyết định cuối cùng, nhưng nhiều khả năng sẽ chốt lại ở phương án tăng từ 14-15% so với mức lương hiện tại, đồng thời sớm được công bố trong tháng 10 này, để dành thời gian cho doanh nghiệp có phương án cân đối thu chi.

Vấn đề là, mức tăng dự kiến này dẫu chưa bằng một nửa đề xuất tăng cao nhất của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (36%), nhưng ý kiến phản hồi từ doanh nghiệp cho rằng, tăng lương vào thời điểm này vẫn không khác gì “ép chết” doanh nghiệp, đặc biệt là với các doanh nghiệp thâm dụng lao động.

Hiện tại, lương tối thiểu từ vùng I đến vùng IV lần lượt là 2,35 - 2,1 - 1,8 và 1,65 triệu đồng/tháng. Theo ông Lê Huy Quân, người phát ngôn Công ty cổ phần xi măng Bỉm Sơn, thực tế với mức tăng này, lương thực lĩnh của người lao động không tăng, bởi hiện tại, đa phần doanh nghiệp đã trả lương cao hơn mức lương tối thiểu này từ lâu.

Cụ thể, như tại Xi măng Bỉm Sơn (Thanh Hóa), lương trung bình của người lao động hiện ở mức từ hơn 3 triệu đến 4 triệu đồng/tháng. Vì vậy, việc tăng lương chỉ khiến doanh nghiệp phải trả thêm phần trăm đóng bảo hiểm xã hội, còn cuộc sống của người lao động không được cải thiện, bởi không được nhận thêm đồng lương nào.

“Trong khi đó, tình hình sản xuất kinh doanh đang quá khó khăn, doanh nghiệp vốn đã phải hoạt động cầm chừng từ lâu. Với hơn 2.000 công nhân, chúng tôi sẽ mất thêm cả tỷ đồng đóng bảo hiểm xã hội cho lao động, chi phí đầu vào tăng thêm, hàng hóa lại càng khó tiêu thụ. Doanh nghiệp thay vì hoạt động ngắc ngoải sẽ chết hẳn”, ông Quân bình luận.

Bên cạnh đó, theo ông Quân, nếu cầm cự được, doanh nghiệp cũng sẽ phải tìm cân đối thu chi bằng cách cắt giảm chi phí, hạ các khoản phụ cấp ngoài lương, tiêu cực hơn là sa thải bớt lao động. Khi đó, việc tăng lương còn gây ra tác động ngược thay vì cải thiện cuộc sống người lao động.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Chí Toàn, Trưởng phòng Xuất nhập khẩu Công ty cổ phần giày Phúc Yên (Mê Linh, Hà Nội) cho biết, là đơn vị 100% gia công cho các đối tác nước ngoài, đơn hàng của công ty vài năm gần đây sụt giảm đáng kể do thị trường tiêu thụ của đối tác sụt giảm vì suy giảm kinh tế.

Là đơn vị gia công nên lợi nhuận vốn đã không cao, nay lại mất thêm rất nhiều chi phí bảo hiểm xã hội nếu tăng lương với hơn 1.000 công nhân. Người lao động cũng không được thêm đồng lương nào với mức tăng này, bởi lương trung bình công ty trả cho lao động hiện cũng đã gần 3 triệu đồng/tháng, cao hơn mức tăng mà Chính phủ đề xuất.

“Nếu Chính phủ kiên quyết tăng lương, chúng tôi sẽ phải đàm phán lại với đối tác nước ngoài để sửa đơn giá gia công trong hợp đồng, mà thực tế việc này rất khó thành công. Nếu không đàm phán được, doanh nghiệp không còn lợi nhuận, thậm chí sẽ lỗ. Không làm cũng chết, càng làm lại càng lỗ”, ông Toàn chia sẻ.

Dù doanh nghiệp cũng ý thức được việc phải tăng lương để đảm bảo cuộc sống lao động, tạo sự gắn bó của họ với doanh nghiệp, nhưng Chính phủ phải có lộ trình hợp lý chứ không thể tăng liên tục mỗi năm hàng chục phần trăm như hiện nay.

Cũng theo ông Toàn, lợi thế lao động rẻ của Việt Nam với các nước trong khu vực hiện cũng không còn nhiều, bởi chênh lệch tiền lương không lớn, mà lợi thế chủ yếu hiện nay là chính sách đầu tư thuận lợi, môi trường chính trị, kinh tế ổn định.

Nếu cứ đà tăng lương liên tục hàng năm như hiện nay, đối tác nước ngoài sẽ chuyển dần đơn hàng sang các nước lân cận Việt Nam, doanh nghiệp trong nước sẽ hết cửa cạnh tranh.

Phan Long