Tăng minh bạch truy xuất nguồn gốc thủy sản qua hệ thống điện tử

Việc triển khai hệ thống eCDT đang được thúc đẩy trên toàn quốc, góp phần nâng cao minh bạch, siết chặt quản lý tàu cá và tạo nền tảng quan trọng hướng tới gỡ “thẻ vàng” IUU.

TIN LIÊN QUAN

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau 1 tháng triển khai (từ ngày 1 đến ngày 31/3/2026), cả nước có 19.806/80.346 tàu cá (đạt 24,65%) thực hiện thực hiện xuất, nhập cảng trên hệ thống eCDT.

Đây là phần mềm dùng chung, được cài đặt và sử dụng bằng điện thoại thông minh, áp dụng cho 7 đối tượng, gồm: Cục Thủy sản, Chi cục Thủy sản, Ban Quản lý cảng cá, Bộ đội Biên phòng, công ty chế biến xuất khẩu, các vựa cá và ngư dân.

Hệ thống eCDT hướng tới việc kiểm soát tàu cá xuất, nhập cảng, xác định sản lượng lên cảng gắn với nhật ký khai thác hải sản của ngư dân, bảo đảm tính minh bạch, chính xác.

Việc triển khai “Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử” là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực gỡ bỏ cảnh báo "Thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu (EC) và nâng cao hiệu quả quản lý ngành thủy sản.

Tỷ lệ các tàu cá tham gia đăng ký rời/cập cảng trên eCDT có sự khác biệt lớn giữa các địa phương. Một số địa phương đạt tỷ lệ cao như Ninh Bình 63,56%, Nghệ An 46,62%...Ngược lại, một số địa phương có tỷ lệ dưới 20% như An Giang 3,47%, Vĩnh Long 10,81%, Cần Thơ 12,72%, Hà Tĩnh 14,97%, Huế 14,96%, Quảng Ninh 17,54%...

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ ra 3 nguyên nhân chính của tình trạng này. Thứ nhất, công tác tuyên truyền, hướng dẫn tại cơ sở còn hạn chế. Thứ hai, việc kiểm tra, xử lý tàu cá không vào cảng theo quy định chưa nghiêm. Thứ ba, hạ tầng cảng cá chưa được đầu tư, nâng cấp đồng bộ.

Vì vậy, Bộ đề nghị các địa phương tăng cường tuyên truyền, tập huấn để ngư dân thực hiện khai báo ra, vào cảng và truy xuất nguồn gốc trên hệ thống eCDT. Đồng thời, bố trí nguồn lực, tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm trong bốc dỡ thủy sản không đúng quy định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu rà soát, đầu tư, nâng cấp cảng cá theo Quyết định số 582/QĐ-TTg ngày 3-7-2024, bảo đảm điều kiện công bố mở cảng, đáp ứng nhu cầu xuất, nhập bến và kiểm soát sản lượng thủy sản.

Kể từ khi Ủy ban châu Âu (EC) áp dụng cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam (từ ngày 23/10/2017 đến nay), nhiều giải pháp đồng bộ đã được triển khai để từng bước hoàn thiện khung pháp lý, siết chặt quản lý đội tàu, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm vi phạm, tiến tới sớm gỡ “thẻ vàng”. Một trong những giải pháp đó là Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT).

Theo quy định tại khoản 5 Điều 22, Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT, việc cấp giấy phép qua hệ thống eCDT được triển khai như sau: Tàu cá rời cảng, cập cảng, cấp Giấy biên nhận sản phẩm thủy sản khai thác bốc dỡ áp dụng từ ngày 1/3/2026; Giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác áp dụng từ ngày 1/6/2026; Giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác áp dụng từ ngày 01/9/2026. Cơ quan có thẩm quyền chỉ cấp bản giấy trong trường hợp bất khả kháng theo quy định của pháp luật dân sự hoặc theo yêu cầu của tổ chức, cá nhân.