Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), đã được Quốc hội thông qua - Ảnh: QH.

Sáng 23/8, Quốc hội đã thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027.

Báo cáo tóm tắt nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã tổ chức rà soát, chỉnh lý toàn diện dự thảo Luật theo hướng bảo đảm yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật; tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc về tính hợp hiến, tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Dự thảo Luật được hoàn thiện trên cơ sở bám sát quan điểm chỉ đạo lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển đổi mạnh mẽ tư duy, phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật từ cung cấp thông tin pháp luật một chiều sang kiến tạo, thiết lập môi trường, các điều kiện cần thiết để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận pháp luật; chuyển từ thụ động tiếp nhận sang chủ động tiếp cận, tìm hiểu, học tập pháp luật, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật thông qua các hình thức mới, hiệu quả, ứng dụng công nghệ số, có tính tương tác đa chiều. Đồng thời, dự thảo Luật đã quy định cơ chế huy động nguồn lực xã hội tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua chính sách về xã hội hóa.

Tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho hay, Chính phủ đã chỉnh lý, hoàn thiện các quy định trong dự thảo Luật về thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật. Theo đó đã chỉnh lý, hoàn thiện chính sách của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách tại Điều 3 nhằm ưu tiên, khuyến khích thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, có chính sách phát triển nguồn nhân lực số, bồi dưỡng kỹ năng số cho người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

Đồng thời, dự thảo Luật đã được chỉnh lý tại Điều 13 bảo đảm phù hợp, khả thi, khái quát địa vị pháp lý của cổng Pháp luật quốc gia, thể chế hóa chủ trương tại Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV theo hướng: cổng Pháp luật quốc gia là nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho các ngành, lĩnh vực; khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo; bổ sung quy định về việc kiểm soát, kiểm chứng, quản lý chặt chẽ, hiệu quả việc phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Qua đó tạo cơ sở pháp lý đồng bộ bảo đảm cho việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

Về đối tượng đặc thù, theo Bộ trưởng, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý quy định về các nhóm đối tượng đặc thù dựa trên các tiêu chí về mức độ khó khăn trong tiếp cận pháp luật, nhu cầu phổ biến, giáo dục pháp luật đặc thù, đối tượng cần có sự thay đổi nhận thức hoặc điều khiển hành vi.

Trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp, đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn của Luật hiện hành, đồng thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị và Kết luận số 80-KL/TW của Ban Bí thư, vì mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau, dự thảo Luật đã bổ sung một số đối tượng mới như người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi, người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng, ông Tùng báo cáo.

Chính phủ cũng đã rà soát, chỉnh lý để bảo đảm thống nhất quy định về nguồn lực, kinh phí, theo đó khoản 2 Điều 3 và khoản 3 Điều 36 của dự thảo Luật được tiếp thu, hoàn thiện theo hướng “ưu tiên kinh phí phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù” nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị và Kểt luận số 80-KL/TW của Ban Bí thư về “ưu tiên nguồn lực tương xứng cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù”, bảo đảm phù họp với quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, Bộ trưởng báo cáo Quốc hội.