Đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị).

Một trong những quy định của dự thảo Nghị quyết được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm là nguyên tắc hoạt động thanh, kiểm tra. Theo đó, số lần thanh tra, kiểm tra đối với mỗi doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không được quá 1 lần/năm, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng. Trường hợp đối với cùng một nội dung, cơ quan quản lý nhà nước không được thanh tra, kiểm tra trong cùng một năm, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng.

Kế hoạch, kết luận thanh tra và kiểm tra phải thực hiện công khai theo quy định của pháp luật. Xử lý nghiêm các hành vi lạm dụng thanh tra, kiểm tra để nhũng nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (TP.HCM) cho rằng, quy định này đặt trong bối cảnh thực phẩm bẩn, hàng hóa nhập lậu kém chất lượng tràn lan là rất đáng lo ngại, doanh nghiệp sau khi được thanh tra có thể nảy sinh tâm lý vi phạm với thời gian còn lại trong năm (vì chỉ bị thanh, kiểm tra 1 lần/năm).

Theo đại biểu, hiện nay, các đối tượng vi phạm núp rất kỹ, rất sâu, rất khó phát hiện, trừ khi “công an phá cửa xông vào”, nếu hạn chế số lần thanh tra đột xuất thì có thể tình trạng này sẽ thêm nghiêm trọng.

Mặc dù vậy, đa số đại biểu quốc hội đều tán thành với quy định về thanh tra, kiểm tra trong dự thảo Nghị quyết. Đại biểu Hà Sỹ Đồng (Quảng Trị), Trần Kim Yến (TP.HCM) cho rằng, quy định này sẽ giúp hạn chế tình trạng nhũng nhiễu doanh nghiệp.

Đại biểu Hà Sỹ Đồng đề nghị bổ sung thêm: trong quá trình thanh tra, kiểm tra, cơ quan nhà nước không được yêu cầu doanh nghiệp xuất trình các loại giấy tờ do chính cơ quan nhà nước đó đã cấp, các loại giấy tờ đã được công bố hoặc đã được cập nhật trên các cơ sở dữ liệu quốc gia mà cơ quan đó có quyền truy cập.

“Điều này sẽ giúp thúc đẩy chính phủ điện tử, cơ quan nhà nước buộc phải sử dụng các cơ sở dữ liệu điện tử. Tình trạng phổ biến hiện nay là có nhiều thứ đã điện tử hoá rồi mà cơ quan nhà nước vẫn cứ đòi bản giấy.

Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định: Trong quá trình thanh tra, kiểm tra, cấp phép, ngoài việc viện dẫn quy định của pháp luật, doanh nghiệp có quyền viện dẫn các trường hợp tương tự đã có kết luận trước đó của cơ quan nhà nước có thẩm quyền để bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu cơ quan nhà nước quyết định khác so với vụ việc trước đó thì phải giải thích rõ lý do. Quy định này sẽ tránh được tình trạng tuỳ tiện trong quá trình thanh tra, kiểm tra, cấp phép.  

Liên quan đến nội dung này, đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) đề nghị cần thiết lập cơ chế phản hồi kết luận thanh tra và phán quyết của tòa án. Hiện nay, nhiều kết luận thanh tra, phán quyết tòa án thiếu rõ ràng, gây khó hiểu khiến doanh nghiệp khó thực hiện. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp có ý kiến muốn được giải thích thì phải chờ đợi rất lâu mới có phản hồi hoặc không nhận được hồi âm.

Liên quan đến giải quyết tranh chấp, đại biểu Hà Sỹ Đồng tán thành với quy định của dự thảo về phá sản theo thủ tục rút gọn, nhưng đề nghị mở rộng sang cả tranh chấp kinh doanh thương mại bởi đây đang là nút thắt với rất nhiều doanh nghiệp tư nhân hiện nay.

Theo đại biểu, hiện tỷ lệ thi hành án dân sự thành công về tiền mới đạt hơn 40% là rất thấp, cần nâng lên 80% với các vụ việc có điều kiện thi hành, khiến doanh nghiệp nản lòng.