Kỷ lục giữa tháng 5 ảm đạm: Mỗi phút trôi qua, bình quân 45 tài khoản được mở mới

Giữa tuần qua, Trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD) công bố thông tin về số lượng tài khoản nhà đầu tư: hơn 467.700 tài khoản được mở mới. Tương đương, mỗi phút trôi qua, VSD ghi nhận thêm 45 tài khoản tham gia. Con số trên gấp hơn 2 lần lượng mở mới tháng 4, đủ “đè bẹp” mức kỷ lục xác lập hồi tháng 3 (270.636 tài khoản) và cũng đủ để khiến giới đầu tư phải bất ngờ.

Nguyên nhân bởi trái với con số phản ánh lượng nhà đầu tư trên thị trường, thanh khoản đã tụt sâu trong cơn rung lắc tháng 5. Cùng mức giảm hơn 5,4% của VN-Index, giá trị và khối lượng giao dịch bình quân phiên trên sàn HoSE tháng vừa qua giảm lần lượt  32,40% về giá trị và 20,98% về khối lượng so với tháng 4.

Dù vậy, con số tổng trên không hoàn toàn phản ánh bức tranh chung. Tại VNDirect – nơi góp tới 20% tài khoản mới của toàn thị trường năm 2021, số lượng tài khoản mở mới các tháng gần đây đã giảm đáng kể. Chia sẻ với phóng viên Báo Đầu tư, ông Nguyễn Vũ Long, Tổng giám đốc VNDirect cho biết khi thị trường chậm lại khó kỳ vọng rằng nhu cầu mở mới thực sẽ tăng lên.

“Số lượng tài khoản mở mới đột biến có thể đến từ một kết nối giữa một công ty chứng khoán thuộc ngân hàng đã mở tài khoản cho khách hàng chính ngân hàng đó”, ông Long đưa ra một khả năng lý giải cho con số gây bất ngờ trên.

Ngoài ra, khá nhiều công ty chứng khoán gần đây đang “chịu chi” hơn để gia tăng lượng khách hàng mới. Gần đây nhất, Chứng khoán Mirae Asset tặng mã giảm giá 50.000 đồng trên Grab Food khi g mở tài khoản trực tuyến bằng eKYC (định danh khách hàng điện tử). BSC tặng voucher hoàn phí giao dịch trị giá 1 triệu đồng cho các giao dịch trong vòng 3 tháng kể từ khi kích hoạt. VPS kéo dài thời gian miễn phí từ 45 ngày lên 60 ngày đầu giao dịch chứng khoán cơ sở  hay PSI cũng đưa ra hình thức miễn phí giao dịch và cho phép tự chọn số tài khoản theo sở thích cá nhân,…

Trong năm 2021, tiện ích từ phương thức mở tài khoản eKYC, sự cố nghẽn lệnh hồi giữa năm cùng tự thân sức hút của thị trường đã kéo số tài khoản chứng khoán mở mới tăng nhanh. Nay, vẫn là công nghệ cùng sức hút của thị trường, chiến lược riêng của từng công ty lại cũng đang góp phần thu hút tài khoản mở mới các tháng vừa qua.

“Bình” cũ, công ty chứng khoán mới và những tân binh đáng gờm

Cũng trong tháng 5/2022, ngoài câu chuyện về lượng tài khoản mở mới tăng nóng, một cái tên mới cũng xuất hiện trong danh sách các công ty chứng khoán Việt Nam. Chứng khoán VPBank (VPBANKS) được đổi tên từ Chứng khoán ASC theo giấy phép điều chỉnh của Uỷ ban chứng khoán Nhà nước ban hành hôm 26/5. Thông qua thương vụ chi 352 tỷ đồng mua 97,4% vốn và tiếp tục đầu tư hàng nghìn tỷ đồng góp thêm vốn, “bình cũ” ASC đã tăng vốn điều lệ từ  268,8 tỷ đồng lên 8.920 tỷ đồng, qua đó lọt top 3 công ty chứng khoán có vốn điều lệ lớn nhất.

Ở thời kỳ đầu của thị trường chứng khoán Việt Nam, công ty chứng khoán có vốn góp của ngân hàng là nhóm có quy mô vốn lớn nhất. Sau khi đã bớt tham gia sâu do bán đi hoặc co hẹp hoạt động, với chu kỳ mới của thị trường chứng khoán hiện tại, ngân hàng đang quay trở lại khi nhận ra đây là kiềng chân cần thiết để cung cấp dịch vụ cho khách hàng.

Và mong muốn này không của riêng một số ngân hàng. Ngay trong tuần qua, hai startup công nghệ tài chính cũng làm nóng thị trường khi công bố mua lại cổ phần công ty chứng khoán. M_Service (đơn vị sở hữu ví điện tử MoMo) cho biết đã hoàn tất mua hơn 4,4 triệu cổ phần, tương đương 49% vốn của chứng khoán CV (CVS) hôm 9/6 từ hai cổ đông cá nhân. Finhay cũng mới ra thông cáo chính thức cho biết công ty con Công ty TNHH Dịch vụ và Phân phối Finhay Việt Nam đã mua lại Chứng khoán Vina và đưa CEO 9x Nghiêm Xuân Huy đảm nhận vị trí Chủ tịch HĐQT kiêm người đại diện theo pháp luật của VNSC.

Trong khi VPBank là một ngân hàng bán lẻ sở hữu tệp khách hàng lớn, Momo cũng đã có 31 triệu tài khoản tính đến cuối năm 2021. Mới đây, ví điện tử này còn chạm mốc 10 triệu người dùng dịch vụ Tài chính - Bảo hiểm thông qua các dịch vụ thanh toán khoản vay, mua bảo hiểm, ví trả sau,… Finhay với hướng phát triển sản phẩm đầu tư cho phép nhà đầu tư bước vào thị trường khi chỉ có số vốn rất nhỏ cũng đã tích luỹ được tệp khách hàng lớn sau 5 năm hoạt động.Việc các tổ chức mua lại công ty chứng khoán, mở rộng lượng khách hàng qua các kênh sẵn có được dự báo sẽ còn tiếp tục diễn ra tới đây, nhờ đó đóng góp thêm lượng lớn tài khoản mở mới cho thị trường.

Dư địa phát triển thị trường

Với gần nửa triệu tài khoản mới, số lượng tài khoản nhà đầu tư đến ngày 31/5 đã tăng lên 5,69 triệu tài khoản, tương đương 5,7% quy mô dân số Việt Nam. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc số nhà đầu tư tại Việt Nam đã đạt 5% dân số - một mục tiêu được đề cho năm 2025 tại Ðề án Cơ cấu lại Thị trường chứng khoán và thị trường bảo hiểm 2020 – 2025.

Mỗi cá nhân chỉ có thể có một tài khoản tại một công ty chứng khoán nhưng không bị giới hạn việc mở tài khoản tại các công ty chứng khoán khác nhau. Thực tế, tỷ lệ số tài khoản thực sự có giao dịch (active)  theo ghi nhận tại một số công ty chứng khoán cũng không phải quá cao.

Về số liệu lượng nhà đầu tư tham gia trên toàn thị trường, Trung tâm lưu ký chứng khoán dù là đơn vị nắm được nhưng chưa từng có phân tích về cơ cấu nhà đầu tư theo độ tuổi, giới tính hay số liệu cụ thể về việc thị trường đã đi được bao xa trong hành trình tiến đến mục tiêu 5% dân số mà Chính phủ đề ra. Tuy nhiên, với khá nhiều nhà đầu tư mở thêm tài khoản tại các công ty chứng khoán khác nhau trong đợt nghẽn lệnh hồi giữa năm 2021, chứng khoán Việt Nam vẫn còn chặng khá dài để phấn đấu cho mục tiêu này.

Đánh giá về số tài khoản mở mới trong tháng 5, CEO VNDirect cho rằng tỷ lệ tài khoản active sẽ khó ở mức cao. Tuy nhiên, việc ngân hàng hay các tổ chức tham gia thông qua các công ty chứng khoán thuộc sở hữu sẽ giúp phổ cập câu chuyện đầu tư, mở ra cơ hội để nhà đầu tư mua các sản phẩm tài chính từ cổ phiếu đến trái phiếu hay chứng chỉ quỹ. Do vậy, dù các tài khoản mở mới có thể chưa active nhưng tỷ lệ sẽ ngày càng cải thiện hơn. Thay vì kênh tiền gửi đã quen thuộc và chiếm tỷ lệ lớn, xu hướng tích luỹ tài sản qua các kênh đầu tư khác sẽ càng trở nên phổ biến.