Phiên họp chiều 20/8 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Chiều 20/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về cơ chế chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào Luật Phát triển đô thị.

Trình bày Tờ trình tóm tắt về nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, việc xây dựng cơ chế, chính sách nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, Nghị quyết số 21-NQ/TW về quản lý, khai thác hiệu quả không gian lấn biển như một nguồn lực phát triển mới và Kết luận số 18-KL/TW về khơi thông, giải phóng nguồn lực cho tăng trưởng.

Đồng thời, thực hiện ý kiến của Bộ Chính trị tại Văn bản số 4136-CV/VPTW ngày 3/8/2026 về rà soát cơ chế chung áp dụng cho các dự án đô thị lấn biển.

Về thực tiễn, lấn biển là phương thức nhiều quốc gia đã áp dụng để mở rộng không gian phát triển; các dự án này đều có quy mô vốn đặc biệt lớn, thời gian thực hiện kéo dài và được điều chỉnh bằng khuôn khổ pháp lý riêng. Việt Nam có hơn 3.260 km bờ biển nhưng quỹ đất ven biển tại các đô thị lớn ngày càng hạn hẹp; khu đô thị lấn biển vừa tạo quỹ đất mới, vừa tạo cực tăng trưởng thu hút nhà đầu tư chiến lược, vốn, công nghệ và nhân lực chất lượng cao, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số cho các vùng và cả nước.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho phép xây dựng cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển theo trình tự, thủ tục rút gọn; quyết định bổ sung nội dung này vào Chương trình Kỳ họp không thường lệ tháng 8/2026 và thông qua cùng với dự án Luật Phát triển đô thị.

Theo tờ trình của Chính phủ, Dự thảo điều chỉnh dự án có quy mô vốn đầu tư từ 100.000 tỷ đồng trở lên, dưới ngưỡng này thực hiện theo pháp luật về đất đai. Dự thảo quy định nguyên tắc bảo đảm phù hợp quy hoạch, hiện đại, xanh, thông minh, ứng phó biến đổi khí hậu và nước biển dâng, bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học biển và ven biển; đồng thời dẫn chiếu toàn bộ nội dung về quản lý, sử dụng khu vực biển, giao đất, cho thuê đất, giá đất, nghĩa vụ tài chính, đăng ký đất đai và quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất sang Luật Đất đai, bảo đảm không hình thành hai chế độ pháp lý cùng điều chỉnh một loại đất.

Nhà đầu tư thực hiện dự án là nhà đầu tư chiến lược, phải có vốn chủ sở hữu tối thiểu 15% tổng vốn đầu tư đối với dự án từ 100.000 tỷ đồng đến 200.000 tỷ đồng và tối thiểu 10% đối với dự án trên 200.000 tỷ đồng, kèm quy định ràng buộc đối với trường hợp nhiều nhà đầu tư cùng tham gia và dự án có nhiều phân kỳ đầu tư. Thời hạn hoạt động của dự án không quá 70 năm; nhà đầu tư chiến lược được chuyển nhượng một phần dự án nhưng không quá 50% phần diện tích đã xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, điều kiện cụ thể do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định.

Báo cáo tóm tắt ý kiến thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban và các cơ quan tham gia thẩm tra tán thành sự cần thiết nghiên cứu cơ chế, chính sách đặc thù đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển nhằm mở rộng không gian phát triển, khai thác tiềm năng kinh tế biển và huy động nguồn lực ngoài ngân sách.

Nêu ý kiến, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặc biệt lưu ý các nguyên tắc cốt lõi về quản lý đất đai, theo đó luật bắt buộc phải xác lập rõ ràng mọi diện tích đất mới hình thành từ quá trình lấn biển mặc nhiên thuộc sở hữu của Nhà nước, dứt khoát không thuộc về bất kỳ cá nhân hay doanh nghiệp nào.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, “hoạt động lấn biển phải được kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt, tuyệt đối không để tư nhân lũng đoạn”. Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng không quy định mức vốn “cứng” trong luật mà nên giao nội dung này cho Chính phủ điều hành.

Ủng hộ việc luật hóa chính sách để khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế, song Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh cũng khẳng định quan điểm phát triển bền vững và trách nhiệm đối với tương lai. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, hiệu quả của dự án lấn biển không thể chỉ đo bằng diện tích đất hay giá trị bất động sản, mà phải được đo bằng khả năng hình thành các cực tăng trưởng mới, hệ sinh thái kinh tế - dịch vụ mới và chất lượng cuộc sống người dân.

“Chúng ta mở rộng thêm không gian phát triển nhưng không tạo thêm rủi ro, khai thác nguồn lực hôm nay, nhưng không để lại chi phí cho các thế hệ mai sau”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh lưu ý.

Sau thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất về chủ trương đối với việc xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án khu đô thị lấn biển, đồng ý tích hợp nội dung này vào dự thảo Luật Phát triển đô thị để trình Quốc hội thông qua ngay tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất.

Luật chỉ tích hợp những chính sách thực sự cần thiết, khái quát và thuộc thẩm quyền của Quốc hội, còn lại giao cho Chính phủ quy định chi tiết để điều hành linh hoạt”, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ yêu cầu.